I wish I were a skunk instead of you lot – Natthakan Limsathaporn

A memorable female hedonist character; a deftly twisted plot; a swinging way with words reminiscent of ’Rong Wongsawan’s: it would have taken very little for this short story dealing with the taboo topic of rape in the family to achieve classic status, had the author not shown post-modernist zeal by awkwardly talking shop instead of letting his narrator get on with the story-telling. MB

กูอยากเป็นหมา

แทนพวกมึง

I wish I were a skunk

instead of you lot

ณัฐกานต์ ลิ่มสถาพร

Natthakan Limsathaporn

TRANSLATOR’S KITCHEN
1 1
เหล้ากลมแรกพร่องลึกลงไปมาก รินอีกไม่กี่ทีน่าจะหมด There isn’t much left of the first bottle. Another few shots and it’ll be empty.
“เรื่องมันยาว” เขาพูดห้วนๆ ‘It’s a long story,’ he says gruffly.
“ค่อยๆ เล่าก็ได้ โลกนี้เหล้าไม่มีวันหมด” ข้าพเจ้าแย้ง ‘Take your time telling it. In this world, there’s no dearth of liquor,’ I counter.
เรานั่งกินเหล้าท้าแดดเที่ยงจนบ่ายมากแล้ว อากาศยังร้อนอ้าว ลมนิ่งเหมือนตาย อาศัยใบบังต้นมะขามท้ายซอยหมกร่มอยู่ในนั้น We sit drinking in defiance of the midday sun well into the afternoon. The air is still sultry, the wind as good as dead. We shelter under the thin leaves of the tamarind tree at the end of the lane. o

อาศัยใบ…หมกร่มอยู่ในนั้น: literally, ‘stay in the shade of the leaves’.

ข้าพเจ้าพบวีระโดยบังเอิญเมื่อหลายเดือนก่อน ตอนแรกข้าพเจ้าก็เรียกชื่อเต็มของเขา แต่พอรู้จักมักคุ้นกันมากขึ้นเรื่อยๆ อะไรที่มันอยู่ไกลก็ขยับเข้ามาใกล้ คนอื่นๆ ในชุมชนนี้เรียกเขาว่า  ‘ดำ’ แต่สำหรับข้าพเจ้า เขาอนุญาตพิเศษให้เติมยศนำหน้าได้ จะเรียกอะไรก็ได้ตามแต่จะเรียก ตั้งแต่นั้นมาข้าพเจ้าเรียกเขาว่า หมาดำ เพื่อเสริมบุคลิกบอกลักษณะตัวตนตรงกับฉายา เมาเหมือนหมา I met Weera by chance several months ago. At first I called him by his name, but when you get increasingly familiar, whatever is far draws near. The others in this community call him Black, but in my case he allowed me especially to add whatever title I chose to his name. Since then I’ve been calling him Black Skunk to add to his personality the distinctive feature that goes with the saying ‘drunk as a skunk’. The alliterative เมาเหมือนหมา (mao muean ma) called for the equivalent English expression, ‘drunk as a skunk’. Thus หมาดำ (Black Dog) becomes Black Skunk – with the added bonus of the meaning of ‘skunk’ in British slang (a thoroughly contemptible person) if not in American usage (potent pot).
“ร้อนพรรค์นี้ฝนพลัดดอกลงบ้างก็ดี” พูดขึ้นลอยๆ เหมือนควานหาอะไรสักอย่าง ‘With this heat, rain falling on flowers would be good’ is said idly like smoke in search of a way up. หาอะไรสักอย่าง: literally, ‘in search of something’.
หมาดำเช็ดหลังมือที่หน้าผาก ถูลงสองข้างแก้ม หน้ามันเหมือนเคลือบ Black Skunk sweeps the back of his hand over his brow and both his cheeks, his face like enamel.
ข้าพเจ้าเองก็เริ่มมึน เหล้าร้อนเหมือนไฟ แดดร้อนเหมือนเผา เหงื่อซึมซิบๆ I myself am beginning to feel tipsy, the liquor hot as fire, the sun hot as a furnace, sweat oozing out.
“เรื่องมันน่าบัดสี เล่าให้ใครฟังเขาก็ว่าคนบ้านนี้อุบาทว์ทั้งบ้าน” ‘The story is indecent. Whoever hears it says everyone in this house is depraved.’ น่าบัดสี: disgraceful, shameful, indecent
หมาดำเอนหลังพิงโคนมะขาม ยืดขา แก้วเหล้าข้างตัว ข้างหน้ามีปลาดุกย่างวางอยู่บนถุงพลาสติก น้ำเปล่าคนละขวด ไม่มีน้ำแข็ง โซดา หรืออะไรที่รกตามากกว่านี้ Black Skunk reclines his back against the trunk of the tamarind tree, stretches out his legs, his glass by his side. In front are a fried catfish on its plastic bag, one bottle of water each, no ice, soda or anything more offensive to the eye. อะไรที่รกตา: also, ‘an eyesore’.
พ้นเงามะขามมองไกลออกไป แดดร้อนจนดูเหลว ไหลเยิ้มผู้คน แมว หมา รถเข็น บ้านทุกหลัง ไหลลามทุกสิ่งในสายตา Way beyond the tamarind tree the air is so hot it looks liquid, oozing out of people, cats, dogs, cars, all houses, spreading over everything in sight.
“ตอนนี้ผมติดเหล้าอย่างแรง ติดอย่างที่เรียกว่าตื่นขึ้นมาต้องกินเหล้า ไม่กินไม่ได้ มือไม้มันสั่น ไม่มีแรง งานก็ไม่ได้ทำมาเป็นปีแล้ว ไม่มีใครจ้าง ความรู้ที่เรียนมาก็ลงขวดหมด ไม่มีที่ไป และไม่รู้จะไปไหนด้วย อยู่ไปวันๆ บ้านหลังนี้พ่อซื้อไว้ตั้งแต่เราสองคนยังเด็ก อ๋อ…ผมลืมบอกไปว่า มีน้องสาวอีกคน แต่มันหนีไปอยู่กับผู้ชายตั้งแต่ผมเรียนจบใหม่ๆ หายไปเกือบ 2 ปีถึงกลับมา กลับมาอยู่บ้านไม่นานก็เป็นเรื่อง” ‘Now I’m totally dependent on booze, must have a drink when I wake up. Can’t do without. My hands shake. Got no strength left. Haven’t done a bit of work in a year. Nobody wants to hire me. All I ever learned has sunk into the bottle. I got nowhere to go and don’t know where to go either. I live a day at a time. This house, my father bought when the two of us were still young. Yeah right, forgot to tell you I have a little sister, but she ran away with a man when I was just done with my studies. She went missing for about two years and then turned up again. She wasn’t back in the house for long before there was trouble.’
หมาดำหยุดชั่วขณะ รินเหล้าลงแก้ว หักหางปลาดุกย่างเคี้ยวตุ้ยๆ ซดเหล้าเข้าปาก เปิดขวดดวดน้ำตาม Black Skunk marks a pause, fills up his glass, breaks off a piece of fish and chews it noisily, takes a swig, opens the bottle of water and guzzles some as a chaser.
“พ่อแก่แล้ว ตอนนี้ 66 แม่ก็ 50 กว่า อ่อนกว่าพ่อ 10 กว่าปี แม่เป็นคนสวย ถ้าให้ผู้หญิงอายุไล่เลี่ยกันทั้งชุมชนมายืนเรียงกันต้องชิดซ้ายให้แม่” ‘Dad’s old. He’s sixty-six now. Mum’s fifty plus, more than ten years younger. She’s pretty. If you lined up all women her age in the community, they’d have to step aside for her.’
“ปานนั้น” ข้าพเจ้าเย้า ‘Oh, really?’ I jibe.
“ผมไม่ได้โม้ ผิวน้ำผึ้ง เอวคอด ตาคม นมใหญ่ สะโพกผาย คุณคิดดูเอาเอง คน 50 กว่ายังเช้งกระเด๊ะขนาดนั้น น้องสาวหน้าตาเหมือนแม่เดี๊ยะ ส่วนผมถอดแบบพ่อ ตัวเล็ก ผอมบาง แขนขาเรียวเก้งก้าง” ‘I’m not bullshitting. Skin like honey, slim waist, round eyes, big breasts, ample hips. Figure it out for yourself, a woman in her fifties that alluring. My sister’s the spitting image of mum. As for me I take from dad, small-set, light-weight, and those gangling arms and legs.’
ลมวับมาวูบหนึ่ง พอเห็นแดดไหวริกริก A sudden windblast shimmers the air.
ข้าพเจ้ารินเหล้าลงในแก้วหมาดำจนหมด กดรีโมตรถยนต์ที่จอดห่างจากต้นมะขามไม่กี่วา พลางว่า “เก็บเหล้าดีไว้ขวดนึงให้หมาดำ” I pour the last of the liquor into Black Skunk’s glass, click on the remote of the car parked a few yards away as I say ‘I kept a good one for you’.
พูดทิ้งประโยคนั้นแล้วลุกเดินไปที่รถ เปิดประตู หยิบเหล้าในกล่องดำนั้นมา คำนวณว่าพอหมาดำกรึ๊บเหล้าในแก้วหมด เขาน่าจะวกเข้าเรื่อง Saying no more, I get up, walk over to the car, open the door, take the bottle in the black box, figuring that by the time he’s downed his glass, Black Skunk will be ready to get on with the story.
เป็นไปตามที่คิด พอข้าพเจ้ายื่นเหล้าขวดใหม่ให้ หมาดำแกะกล่อง จับขวด บิดเกลียวฝากระถอกคลั่กๆ ลงแก้ว It’s as I thought. As soon as I offer him the new bottle, Black Skunk opens the box, grabs the bottle, unscrews its top and has liquid gurgle down his glass.
“จอห์นนี่ แบล็กด็อก” พูดแล้วหัวเราะคักๆ ก่อนสาดเข้าปากเกลี้ยงแก้ว ‘Johnny Black Skunk!’ he says and cackles a laugh before downing the glass.
“มีเหล้าดี…ก็มีเรื่องเด็ด เรื่องแย่เม็ด เรื่องคนเย็ดกัน” ‘With good booze … comes a great story, a mother-fucking story of people fucking.’ แย่เม็ด: polite misspelling of a widespread swearword (เย็ดแม่), if not practice.
เขาดัดเสียงทำนองเป็นเพลงลูกทุ่ง ราวกับว่าเรื่องที่เขาจะเล่าต่อไปนั้นมันไม่ใช่เรื่องสลักสำคัญอันใด He modulates his voice as if it’s a folk song, as if the story he’s about to tell is of no importance whatsoever.
หมาดำชี้ไปที่ห้องแถวหลังสุดท้ายที่มีไม้ไต่คลุมรกครึ้ม เบิกทางเป็นโพรงพอลอดหัวเข้าบ้าน He points at the last shop house which has a low archway of wild climbers leading to the main door.
ข้าพเจ้าหรี่ตามองฝ่าไอแดดที่ลามคลุมห้องแถวชั้นเดียวต่อฝายาวติดกัน 30 กว่าหลังคาเรือน สองฟากคั่นด้วยถนนกว้างไม่เกิน 4 เมตร จากสภาพพอนึกเห็นบรรยากาศหาเช้ากินค่ำของแต่ละครอบครัว คนกับเด็ก หมากับแมว รถเข็น มอเตอร์ไซค์ รถขายเร่ที่เป็นเหมือนตลาดเคลื่อนที่มาบริการถึงหน้าบ้าน เปลี่ยนเสียงลำโพงสลับกันไป มีทั้งขายผลไม้ กับข้าว ไก่ หมู เนื้อ ปลา ปลาหมึก กุ้ง หอย ของสด ของแห้ง I squint through the sunlight spreading over the more than thirty single-storeyed shop houses on either side of a lane less than four metres wide. From their condition you can guess the hand-to-mouth existence of each family, parents and children, dogs and cats, cars, motorcycles, hawking vans that are like moveable markets right at your doorstep, one loudspeaker after another, selling fruit, foodstuffs, chicken, pork, fish, squids, shrimps, oysters, fresh food, dry foods.
“ได้เงินจากพนันบอล 2,000 ผมชวนเพื่อนสนิทมากินเหล้าที่บ้าน วันนั้นพ่อไม่อยู่ รู้สึกว่าจะไปงานศพญาติห่างๆ ที่ราชบุรี เหลือแต่แม่อยู่บ้าน ก็ดี จะได้ไม่เปลืองเหล้า ผมกับเพื่อนกินเหล้า แม่กินเบียร์ ตกดึกเมาได้ที่ ร้องเพลงคาราบาว ลุกไปเยี่ยว กลับมานั่นกินต่อ ไม่รู้ว่าหลับไปตอนไหน ตื่นขึ้นมาอีกทีเพื่อนไม่อยู่แล้ว ลุกเดินไปห้องน้ำ ผ่านหน้าห้องแม่เห็นประตูแง้มอยู่ แค่จะถามว่าเพื่อนกลับไปตอนไหน” หมาดำกระถอกเหล้าลงแก้ว ดื่มอึกใหญ่ ‘I got two thousand baht gambling on soccer so I had a buddy of mine over for drinks at my place. That day dad wasn’t there. I think he’d gone to the funeral of some distant relative in Ratchaburi. Only mum was home. Just as well: we wouldn’t have to share the hard stuff. My friend and I drank it, mum drank beer. At nightfall we were nicely soused, sang Carabao songs, got up to pee, came back and sat down to more drinking, I don’t know when I fell asleep. When I woke up my friend was gone. I got up to go to the loo. As I walked by mum’s room, I saw the door was slightly open. Just wanted to ask when my friend had left.’ Black Skunk pours himself another glass and takes a big gulp. Note as you read along the various ways to translate เหล้า (repeated almost thirty times): alcohol, booze, liquor, drink, the hard stuff, bottle, another glass…
“รู้ไหมผมเห็นอะไร” ไม่ทันแท้แต่ข้าพเจ้าจะคิด “ไอ้เอี้ยนั่นกำลังแย่เม็ดอยู่ แม่เอากับมันตอนผมหลับ” ‘You know what I saw?’ Before I can even think… ‘They were fucking. Mum was at it with him while I slept.’ แย่เม็ด: here we go again! And the same goes for ไอ้เอี้ย instead of ไอ้เหี้ย (bastard, skunk, fucker…).
ข้าพเจ้าเห็นลูกตาสีขุ่นของหมาดำกระตุก 2-3 ครั้ง เหมือนปรับภาพที่ขยับเคลื่อนขึ้นลงให้คมชัด เรื่องลับเมื่อถูกรู้เห็นมันก็ไม่ใช่ความลับ I see Black Skunk’s murky eyes twitch two or three times as if to adjust the focus of a picture moving up and down to make it clear. A scene with a witness is no longer a secret.
หมาดำขากเสลดในลำคอถุยทิ้งข้างตัว Black Skunk clears his throat and spits sideways.
“ผมพุ่งเข้าไปในห้องราวกับถูกถีบ เห็นแม่เปลือยเต็มตา นอนอ้าซ่า หน้าท้องขยับเคลื่อนขึ้นลง หายใจระทวย ทุรนทุรายเหมือนคนจะตาย” ‘I dived into the room as if propelled by a kick in the arse, saw mum stark naked, lying there wide open, her belly moving up and down, breathing hard, struggling as if she was about to die.’
“เพื่อนเราเผาเรือน” ข้าพเจ้าพูดสรุป ‘Your friend had set the house on fire,’ I conclude.
“คนมันเอี้ย ไอ้สัตว์หมา แม่ก็ระยำ ยอมแหกขาให้มันยีเห็ด ‘That fucker! That dirty skunk! And my mum too, willing to spread her legs for him to plough!’ ยีเห็ด: a variation on the same theme. Oh, for f..k’s sake!
หมาดำถอนหายใจแรงติดๆ กัน กระถอกเหล้าลงแก้ว กระดกเกลี้ยง จิบน้ำในขวดพลาสติกกลั้วคอ แล้วเล่าต่อ Black Skunk heaves repeated sighs, replenishes his glass, downs it, grabs the bottle of water and brings it to his mouth and then goes on with the story.
“พอเห็นผม สองคนนั่นตกใจเหมือนเห็นผี ทีนี้มือตีนมั่วไปหมด ผมตัวเล็กกว่า สู้มันไม่ได้ ตอนหลังมันถึงบอกว่าคืนนั้นไม่ได้ทำอะไรผมเลย แค่ผลักออกไปเฉยๆ ผมเซไปกระแทกกับเหลี่ยมเสาเอง ‘When they saw me, they were shocked as if they’d seen a ghost. My legs and arms were like jelly. I was smaller, couldn’t fight him. Afterwards he told me that night he didn’t do anything to me, just pushed me out. ’Twas I lost balance and crashed against the angle of the pillar. ทีนี้ (now, right now/then, at this moment) need not be translated here.
“แม่ไม่พูดอะไรเลย เก็บปากเงียบเหมือนยอมรับผิด เพื่อนกลายเป็นผัวแม่ ผมเล่าเรื่องนี้ให้พ่อฟัง พ่อกับแม่รบกันอยู่วันสองวัน สุดท้ายแม่ตัดสินใจเลิกกับพ่อ ย้ายออกจากบ้านไปอยู่กับผัวใหม่ที่ต้นซอย พอเหลือเราแค่สองคน พ่อกินเหล้าหนักขึ้น บางวันไม่มีเงินกินข้าว พ่อก็เอาตัวรอดด้วยการไปขอข้าวแม่กิน ขอเงินบ้าง เพื่อนผม เอ่อ…เอ่อ จะเรียกว่าผัวแม่หรือพ่อเลี้ยงดีนะ มันพูดเจ็บๆ ตอกใส่หน้าพ่อ ทั้งดูถูก ถากถาง ก็เข้าใจมันเหมือนกัน มันกล้ารับผิดชอบในสิ่งที่มันทำ นอกจากหาเงินเลี้ยงแม่แล้ว ยังเจียดเงิน เจียดข้าว เจียดปลาให้ผัวเก่าของแม่อีก ใครๆ ก็ว่ามันโง่เหมือนควาย แต่เรื่องมันไม่จบแค่นั้น” ‘Mum didn’t say anything, kept her mouth shut as if admitting guilt. My friend became her husband. I told my dad. Dad and mum fought it out for two days. Finally mum decided to leave dad, left the house to go and live with her new hubby up the lane, leaving the two of us alone. Dad drank even more. Some days there was no money for food. Dad coped by asking mum for food, and money sometimes. My friend, uh … huh, what should I call him? Mum’s husband? Stepfather? It hurts either way. He had insulted dad, despised him, was sarcastic with him. I understand him all the same: he had the balls to take responsibility for what he’d done. He doesn’t only take care of mum; he gives some pittance to her former husband. Everybody says he’s stupid as a buffalo. But the story didn’t stop there.’
ข้าพเจ้านึกถึงเรื่องเศร้าที่มักลงเอยไม่ค่อยดีนัก น้อยเรื่องจะจบลงด้วยความสุข I think of a sad story that won’t end well. Few stories end in happiness.
“อีนวล น้องสาวกลับมา หลังจากอาศัยรูปร่างหน้าตาดีมีผัวไปทั่ว พอไม่มีใครเอาแล้วมันกลับมาอยู่บ้าน อ้างว่ากลับมาดูแลพ่อ พ่อก็เอาแต่กินเหล้าเมาทุกวัน ผมก็เมา ต่างคนต่างเมา เรื่องมันเส็งเคร็งหนักขึ้นไปอีก” ‘Nuan, my sister, came back. After using her good looks to collect boyfriends, when she ran out of them she ran back home, claiming she’d come to take care of dad, dad who only drank and was drunk every day. And so was I, each in his corner. The story became even lousier.’
เงยหน้าขึ้น ถอนหายใจทิ้งแรงๆ 2-3 ที Looking up, he again heaves repeated sighs.
หมาดำเงียบไป ข้าพเจ้าก็เงียบ Black Skunk is silent. So am I.
“พ่อได้เสียกับอีนวล พ่อว่าทำไมเพราะเมา ตาลาย เห็นอีนวลเป็นแม่” ‘Dad fucked Nuan. He said it was because he was drunk, didn’t see well, thought she was mum.’ ได้เสียกับ: ‘to sleep with’ in spoken language (see also มาเอากับ further down).
“…” ‘…’
“ก็นานอยู่เหมือนกันที่ผมเห็นอีนวลนอนในห้องพ่อ ก็มีอยู่ห้องเดียว ห้องที่แม่ทำบัดสีนั่นแหละจนอีนวลท้องๆ แรกๆ ไม่มีใครนึกหรอกว่าเป็นพ่อ พอเด็กคลอดออกมา เชื่อไหม หน้าเหมือนพ่อเดี๊ยะเลย ไม่รู้อีนวลจะสอนลูกให้เรียกพ่อหรือเรียกว่าตาดี ตัวมันเองก็สับสน ไม่รู้จะเรียกว่าพ่อหรือผัว ‘Quite a long time it was I saw Nuan sleeping in dad’s room, for there’s only that one room where mum disgraced herself, until Nuan fell pregnant. At first no one thought it was dad. When the baby was born, believe it or not, it was the dead spit of dad. I don’t know what Nuan would teach her son to call dad, “dad” or “grandpa”? She herself is confused, doesn’t know whether to call him “dad” or “darling”.’
หลายนาทีต่อมา หมาดำพูดเหมือนคนสิ้นฝัน Minutes later, Black Skunk speaks like someone at the end of his dreams.
“เมื่อคืนผมฝัน…ฝันว่าผมตาย ไม่มีใครเลยสักคน ทุกคนทิ้งผมไป ผมอยากจะลืมเรื่องกินเหล้า อยากจะลืมพรรคพวกที่เคยกินด้วยกัน ผมฝันว่าผมวิ่งหนีพวกนั้นไม่พ้น แต่มันก็เป็นแค่ความฝัน” ‘Last night I dreamt … dreamt I was dead, there was no one, everybody’d let me down. I’d like to forget about drinking, I’d like to forget all my drinking buddies. I dreamt I couldn’t escape them. But it was just a dream.’
= =
2 2
ข้าพเจ้าเห็นคล้อยตามนักเขียนเรื่องสั้นคนหนึ่งที่บอกว่า “เรื่องบางเรื่องเหมาะที่จะเป็นเรื่องจริงมากกว่า” เพียงแต่เรื่องนี้ข้าพเจ้าอยากจะให้เป็น “เรื่องบางเรื่องเหมาะที่จะเป็นเรื่องเล่ามากกว่า” I agree with the short-story writer who said ‘some stories should be left to reality’*, except that in the case of this one I’d like it to be some story that should be left to the world of fiction. * Title of a collection of short stories by Jamlong Fangchonlajit published in 2007.
ป้าเนียนดูอ่อนกว่าวัยมาก ไม่น่าเชื่อว่าอายุ 53 แล้ว รูปร่างได้สัดส่วน ผิวน้ำผึ้ง เอวคอด ตาคม นมใหญ่ สะโพกผาย เป็นจริงตามที่หมาดำบอกสรรพคุณ Aunt Nian looks much younger than her age. That she is fifty-three is incredible. She has a well-shaped body, honeyed skin, thin waist, round eyes, big breasts, ample hips, exactly as Black Skunk has itemised her.
“ป้าดูสาวเพราะมีแฟนหนุ่ม” ข้าพเจ้าเย้า ‘You look young because you have a young boyfriend,’ I tease.
“ไม่ใช่หรอก เย็นๆ ป้าไปเต้นแอโรบิกทุกวัน” ‘Not at all. Every evening I practise aerobics.’
“กลัวแก่” ข้าพเจ้าสำทับ ‘Afraid of getting old?’ I add for good measure.
“ไปยืดเส้นยืดสาย รักษาเนื้อรักษาตัว กลัวเจ็บไข้ไม่สบายมากกว่า” ‘I do stretching exercises to keep in shape. I’m more afraid of being sick.’
ข้าพเจ้าบอกป้าเนียนว่าอย่าวิตกในเรื่องที่จะเล่า ข้าพเจ้าจะเขียนให้ดีที่สุด มันจะมีประโยชน์มหาศาลหากผู้อ่านใช้เตือนสติตัวเอง I tell Aunt Nian not to be shocked by what I’m going to tell her. I’ll write best I can. It’ll be immensely useful if it brings readers to their senses. [This disconcerting paragraph should be deleted or rewritten, but I’m just the translator here.]
“ดนัยเขารักป้า ดูแลป้าดีมาก” ป้าเนียนยิ้มหวานเยิ้ม เมื่อเอ่ยถึงดนัยผัวหนุ่ม (เพื่อนรักของหมาดำ) “ตอนนี้คนเขารู้กันทั่วแล้วว่า พ่อไอ้ดำมีลูกกับอีนวล แก่ปานนั้นแล้วยังตัณหากลับ เอากับใครไม่ว่า นี่มาเอากับลูกสาวตัวเอง มันบาดใจเวลาอุ้มลูกแต่ละที เวรกรรมของอีนวล มันน่าจะได้ผัวดีกว่านี้ คุณว่าไหม” ‘Danai loves me, takes good care of me.’ Aunt Nian smiles sweetly when talking of her young husband (Black Skunk’s bosom buddy). ‘Now everyone around here knows Black’s dad is the father of Nuan’s child. Old as he is and rutting anew. With anyone else, never mind, but he’s doing it with his own daughter. It must hurt every time she holds her baby in her arms. That’s Nuan’s bad fate. She should’ve got herself a better husband, don’t you think?’
“…” ‘…’
“2-3 ปีที่ผ่านมา ครอบครัวไม่สุขเลย ตาชาญได้เงินมาเอาแต่กินเหล้า ไอ้ดำก็เหมือนพ่อมันทุกอย่าง ติดเพื่อน กินเหล้า เมาแล้วเหมือนหมา เห่าไปทั่ว ป้าเองมีวิชานวดไทยติดตัวก็พอมีรายได้บ้าง แต่มองไม่เห็นหลัง” ‘In the last few years, there was no happiness in the family. Old Charn, my husband, spent all his money on drink. Black’s like his father in everything, always with his friends, always boozing and then rowdy when drunk. I myself could make some money with my job of traditional Thai massage but couldn’t make ends meet.’ เมาแล้วเหมือนหมา เห่าไปทั่ว: literally, ‘when he’s drunk, he’s like a dog, barking all over’; ‘like a skunk raising a stink’ would have been consistent but a bit much.
“เขาขืนใจป้าหรือ” ข้าพเจ้าถาม อยากรู้ว่าเรื่องมันเกิดขึ้นได้อย่างไร ‘Did he force you,’ I ask. I wish to know how it all started.
“มันมึนๆ ป้าเองก็กินเบียร์ จำไม่ได้ว่าสองหรือสามขวด พอไอ้ดำเมาหลับ ดนัยก็เข้ามาคุยกับป้า คุยกันไปคุยกันมาสักพักเขาบอกว่าเมื่อยตัว ป้าก็ให้เขานอนลงแล้วนวด ยันศอกยันเข่า ตอนที่เขาพลิกให้ป้าอยู่ล่างนั่นแหละ คนนวดก็กลายเป็นคนถูกบีบแทน พูดตรงๆ ป้าไม่อายหรอก คนไม่ได้กินของอร่อยถูกใจ พอได้กินแกงถ้วยถูกปาก ต้องตักข้าวเพิ่ม กินให้อิ่ม กว่าไอ้ดำตื่นมาเห็นก็กำลังเข้าเข็มที่สามแล้ว ‘He was tipsy, I myself was drinking beer, two or three bottles, I can’t remember. As soon as Dam fell asleep drunk, Danai came over to chat with me. After a while he said he felt stiff, so I had him lie down and I massaged him, working his joints. When he turned round for me to be behind him, it was the masseuse got kneaded instead. To be blunt about it, I’m not ashamed. When you haven’t eaten anything nice and find a dish to your liking, you have to have a second helping and eat your fill. By the time Black woke up and saw us we were reaching the third helping.
“คนที่สนิทกันพอหยอกเล่นกันได้เขาก็ถามป้าเหมือนกันว่ามีของดีอะไรถึงมัดผัวคราวลูกอยู่มือ ป้าก็บอกว่าใครกินนมฉัน ถือว่าเป็นลูกฉัน ต้องกินทุกวันจนกว่าจะโต” พูดเสร็จแล้วก็หัวเราะน้ำตาเล็ด จากนั้นก็เล่าต่อ “เวลาตาชาญมาที่บ้าน พวกก็ว่า โน่น ลูกชายคนโตมา ป้าก็ว่าลูกคนนั้นหย่านมนานแล้ว อยากกินก็ไม่ให้ดูด” ‘Those who’re close enough to tease me ask me all the same how I manage to handle a husband my children’s age. I tell them whoever sucks my breast I consider my child and they must have it every day until they grow up.’ Having said this she laughs as tears well up in her eyes, after which she goes on: ‘When Old Charn comes by, they say “Here comes the eldest son”. I say that son was weaned long ago, I don’t let him suck.’ มีของดีอะไร: also, ‘what’s my secret (for)’.
ข้าพเจ้าก็พลอยหัวเราะตามป้าเนียนไปด้วย พลางคิดว่าชีวิตที่เปลี่ยนไปของป้าเนียนเป็นชีวิตใหม่ที่มีโอกาส มองพอเห็นอนาคตได้บ้าง I too laugh with Aunt Nian, while thinking that her life that has changed is a new life full of opportunities, where a future can be seen.
ดนัยลงทุนซื้อข้าวสารกระสอบให้ป้าเนียนตักขายเป็นกิโล ที่ข้าพเจ้าเห็นเปิดปากกระสอบตั้งพิงกันอยู่นั้น 6 กระสอบ ต่างเกรดต่างราคา Danai has invested in the purchase of bags of rice for her to retail by the kilo. What I can see are six open bags of various grades and prices.
“ขายดีไหม” ข้าพเจ้าถาม ‘Do they sell well,’ I ask.
“กระสอบนึง 2-3 วันก็หมด คนแถวนี้เขาซื้อกันวันละโล ก็พออยู่ได้ ดนัยมีเงินเดือน ป้ามีรายได้ มันก็ดีขึ้น ดีกว่าจมปลักคลักอยู่ในหลุม เมื่อเช้าอีนวลก็มาขอยืมเงินไปซื้อนมให้ลูก ป้าก็สงสารลูก เอ็นดูหลาน ก็ให้ไป 500 ข้าวหอมมะลิอีกถุงใหญ่ ก็ช่วยมันได้แค่นี้แหละ” ‘One bag every two or three days. People around here buy a kilo a day. Enough to live on. Danai has a salary, I have some income. It’s getting better, better than staying stuck in a pit. This morning Nuan came by to borrow money to buy milk for her baby. I pity that child so I gave her five hundred, and a big bag of my best rice. That’s all I can do to help her.’
ขณะที่ข้าพเจ้าเฝ้าฟังเสียงนี้ ละครชีวิตกำลังแสดงอยู่ แต่ละคนกำลังก้าวย่างไปเหมือนขอบทางเดินของแมว แม้จะถึงทางคับแคบ ตีบตัน มันก็สามารถที่จะกลับตัวอย่างแผ่วเบา As I listen to that voice, the circus of life goes on performing, everyone stepping forth like a cat on the edge of a path, narrow or blocked as it might be, but able to turn round nimbly.
= =
3 3
ตาชาญในวัย 66 นั่งอยู่บนแคร่ไม้ไผ่หน้าบ้าน ผมสีดอกเลา แข็งแรง แม้จะผอมแห้งไปบ้าง Grandpa Charn at sixty-six sits on the bamboo bed in front of the house, grey-haired, strong even though he’s a bit too thin.
หลังจากสวัสดีทักทายแล้ว ข้าพเจ้าจึงถาม “นวลไปไหนล่ะลุง” After greeting him I ask, ‘Where’s Nuan, uncle?’
“ออกไปหางานที่เขตลาดกระบัง” ‘She’s gone to look for work at the Lat Krabang estate.’
“หมาดำล่ะ” ‘What about Black Skunk?’
“กลับมาเช้าแล้ว เมา นอนอยู่ในบ้าน จะให้ปลุกไหม” แกตอบพร้อมถาม ‘He came back drunk this morning, he’s sleeping inside. You want me to wake him up?’ แกตอบพร้อมถาม (he answered and asked) is awkward and superfluous.
“ไม่ต้องปลุก” ข้าพเจ้าบอก “ผมมาคุยกับลุง” ‘Don’t do that,’ I answer. ‘I’ve come to talk to you.’
นั่งลงบนแคร่ เอื้อมมือบีบกล้ามแขนลุงชาญ ปล่อยมือ ล้วงกล่องในถุงหิ้วยื่นให้ พูดสั้นๆ “สำหรับลุง” I sit down on the bamboo bed, stretch out my hand to squeeze his arm, withdraw my hand, forage into my bag and take out a box. ‘For you.’ พูดสั้นๆ (say briefly) is better left untranslated as well.
ลุงชาญยิ้มถูกใจ แวบเข้าไปในบ้าน นิ้วคีบแก้วมา 2 ใบ Uncle Charn smiles in appreciation, steals back into the house, returns with two glasses between his fingers.
“เอาสักหน่อย ลูกกินนมเพิ่งหลับไปเมื่อกี้เอง” แกว่า “เพียวๆ นะ รีบกิน เดี๋ยวอีนวลมันกลับมา” ‘Let’s have a quickie. The kid’s just fallen asleep after his feed,’ he says. ‘Just a little, and let’s down it quick in case Nuan comes back.’
แล้วเราก็ช่วยกันฆ่าเวลาที่มีค่าด้วยเหล้าขวดนั้น มันแห้งลึกอย่างรวดเร็ว ข้าพเจ้าไล่เก็บเรื่องราวที่ไม่ค่อยปะติดปะต่อ เหมือนเก็บความทรงจำที่ตกหล่นของคนอื่นมาร้อยเรียงใหม่ And then we help each other kill valuable time with that bottle of whisky. It grows dry fast. I’ve arranged rather disconnected details as you would other people’s discarded memories to put them in order. [Again, unwarranted intrusion of a putative writer in this last sentence the editor in me would have deleted.]
“เมียมีผัวใหม่ ก็ดี เดินคนละทาง อยู่กับเราเขาไม่มีความสุข ก็ไปอยู่กับผัวใหม่ มันเย็ดเก่งแรงดีกว่าลุง นึกแค้นใจอยู่บ้างที่มันมาเองกันในบ้านเรา ในห้องที่เราเคยเอากับมันแล้วมีลูกด้วยกันถึง 2 คน” ‘My wife has a new husband, that’s good. Gone her own way. Staying with us she wasn’t happy, so she goes and lives with a new husband. He fucks harder than me. What I resent some is they did it here, in the room where we used to do it and had two kids together.’
“ตอนนี้มีสาม ไม่ใช่สอง” ข้าพเจ้าดัก ‘Now there are three, not two,’ I object.
“ลุงเมา” แกสารภาพ “ตอนนั้นยังตัดใจไม่ได้ ยังรักป้าเขาอยู่ เวลาลุงเมาก็มีอีนวลนี่แหละคอยเช็ดอ้วก ล้างเนื้อล้างตัวให้ ส่วนไอ้ดำอย่าไปพึ่งอะไรมัน ตอนเมาตัวมันเองมันยังช่วยตัวเองไม่ได้เลย” ‘I was drunk,’ he confesses. ‘At the time I couldn’t decide, I still loved her. When I was drunk, there was Nuan to clean my vomit, wash me clean. Black can’t be relied upon. When he’s drunk he can’t even help himself.’ มันยังช่วยตัวเองไม่ได้เลย: a loss in translation. ช่วยตัวเอง also means ‘to masturbate’.
“ลุงเสียใจไหมที่ทำกับนวล” ข้าพเจ้าลดน้ำเสียงลง ‘Are you sorry for what you did with Nuan?’ I lower my voice.
“มันทั้งรักทั้งแค้น กอดลูกนึกว่ากอดเมีย แล้วมันก็เลยเถิดไปเรื่อย มีหนแรกก็มีหนหลัง มีครั้งแรกก็มีครั้งต่อไป อีนวลมันรักและสงสารพ่อ มันยอมทุกอย่าง อะไรก็ได้ที่เป็นความสุขของพ่อมัน” ‘Love and resentment, that’s what. Hugging my daughter thinking she’s my wife. The first time brought the next and so on. Nuan loves and pities me; she’s willing in everything, everything that makes her father happy.’
พอเหล้าขวดนั้นหมด นวลก็กลับมา ผมสีขนการวบตึง รูปหน้างาม คิ้วเข้ม ตาฉ่ำ เนื้อตัวอวบอิ่มเต็มทุกส่วน That bottle is just finished when Nuan comes back, jet-black hair gathered up, beautiful oval face, dark eyebrows, moist eyes, all parts of her fleshy and full.
ลุงชาญเมาได้ที่ บอกข้าพเจ้าว่าขอตัวไปดูลูก (คนเล็ก) สักครู่ Uncle Charn by then drunk excuses himself to go and look after his kid (the little one) for a moment.
“เรียบร้อย หลับทั้งพ่อทั้งลูก” นวลบอกในเวลาต่อมา “เห็นพ่อบอกอยู่เหมือนกันว่าพี่จะมา แต่นึกว่าจะมาบ่ายๆ ช่วงเช้านวลเลยไปที่เขตลาดกระบัง มีคนจะฝากงานให้ค่ะ ‘Father and child are both asleep,’ Nuan tells me the next moment. ‘Dad actually told me you’d be coming but I thought you’d come in the afternoon, so I went to Lat Krabang. Someone’s got work for me.
“ขอบคุณพี่มากเลยนะคะ อุตส่าห์ซื้อของมาให้เยอะแยะ ทั้งของนวล ของลูก แล้วยังซื้อเหล้าให้…นวลเหนื่อยค่ะ คนเดียว เลี้ยงลูก เลี้ยงพ่อ ดูแลพี่ เมื่อเช้าไปหาแม่ แม่ทั้งว่าทั้งสอนไปรอบนึงแล้ว ทำยังไงล่ะคะ ชีวิตมันเลือกไม่ได้ ถ้าเลือกได้เหมือนแม่ก็ดีสิ พี่ว่าจริงไหมคะ” ‘Thank you very much, you’ve bought so many things for me, for the baby, and you even bought liquor … I’m tired of taking care of my baby, my dad and my brother on my own. This morning I went to see my mum. I got an earful. What to do when you can’t choose your life? If I could choose like mum, it’d be good, don’t you think?’
ข้าพเจ้าไม่ตอบ I don’t answer.
อายุยังไม่เบญจเพส แต่ต้องแบกรับชะตากรรมที่แสนหนักหน่วง ที่จริงนวลสวยกว่าแม่ของเธอ ได้ผิวขาวเนียนจากพ่อ ได้คิ้ว ตา จมูก ปาก แก้ม คางจากแม่ มีร่างกายเป็นทรัพย์ ขาดแต่โอกาสดีๆ ของชีวิตเท่านั้น She isn’t even twenty-five but must bear a heavy burden. Actually Nuan is even prettier than her mother. She has the smooth pale skin of her father, the eyebrows, eyes, nose, mouth, cheeks and chin of her mother. Her body is her wealth; she only misses a good opportunity in life.
“ลุงเขาเรียกไอ้ตัวเล็กว่ายังไง” ข้าพเจ้าตั้งต้นใหม่ ‘What does he call the little one?’ I try a new approach.
“ลูก…ลูก” เธอว่า เบือนหน้ามองฟ้า น้ำตาร่วง “รักที่พ่อมี แค้นที่พ่อเก็บ มีมากแค่ไหนพ่อก็มาลงที่นวล นอนกับนวลเรียกหาแต่เนียน นวลสงสารพ่อ บุญคุณชดเชยกันชาติเดียว ชาติหน้าอย่าพบกันอีก” ‘Kid … the kid,’ she says, looks away at the sky, tears in her eyes. ‘However much love he has, however much resentment, he all lays it down on me, sleeps with me calling out for her. I pity him. I’m doing my duty by him in this life only. In the next may we never meet again.’
ทีนี้ต่างคนต่างไม่พูดอะไร ข้าพเจ้าปล่อยให้นวลร้องไห้ จนช่วงเว้นระยะกำลังจะขาดหาย จึงขยับตัวเข้าไปใกล้ ดึงนวลมาซบไหล่ At this point neither of us says anything. I let her cry to let some time go by before I move close to her and pull her to rest her head on my shoulder.
นวลร้องไห้หนักขึ้น สะอึกสะอื้น พยายามจะพูด She cries even more, sobs, tries to speak.
“พี่อยากรู้ไหมคะ ทำไมนวลถึงหนีออกจากบ้าน” ‘Do you want to know why I ran away from home?’
“ถ้ามันทำให้นวลรู้สึกดีขึ้น” ข้าพเจ้าปลอบ ‘If it makes you feel better,’ I comfort her.
“แต่ก่อนบ้านเราถึงจะจนแต่ก็มีความสุขดี มีพ่อ มีแม่ มีพี่ นวลยังมีลูกหมาน่ารักสีขาวอีกตัวนึง” ‘Before, we were poor but we were happy. There was dad, mum and my brother. I even had a darling white puppy.’
น้ำตาที่หยดบนไหล่อุ่นชื้นจนรู้สึกได้ว่ามันเปียกลามกว้างไปเรื่อยๆ ข้าพเจ้าลูบผมที่รวบตึงของเธอเบาๆ The tears that drop warm and wet on my shoulder make me feel they are spreading wetness over my body. I stroke her hair lightly.
“วันนั้นพ่อกับแม่ไม่อยู่บ้าน พี่ดำเมามาจากไหนก็ไม่รู้ มันปล้ำนวล ข่มขืนนวล นวลร้องให้คนช่วย ไม่มีใครได้ยินสักคน มีแต่ลูกหมาตัวเล็กๆ เห่าวนอยู่รอบๆ พี่เชื่อไหมค่ะ พี่ดำกดแขนนวลมือหนึ่ง อีกมือบีบคอลูกหมาจนตายคามือ” ‘That day dad and mum weren’t home, Black was drunk since I don’t know when. He jumped on me, raped me. I cried for help. No one heard. There was only the little puppy running around yelping. Would you believe it? Black pinned my arms with one hand and with the other stifled the puppy to death.’
ข้าพเจ้าดันตัวนวลขึ้น ใช้นิ้วปาดน้ำตาทิ้ง จับไหล่ เชิดหน้า จ้องมองลึกลงไปในตาคู่นั้น I pull Nuan up, use my fingers to clear off her tears, take her by the shoulders, face her, stare deep into those eyes.
ข้าพเจ้ารักนวล I love Nuan.
= =
‘Koo Yark Pen Ma Thaen Phuak Mueng’ in Chor Karrakeit 55, 2011
A third-generation Sino-Thai born
in Trang (Southern Thailand),
Natthakan Limsathaporn
is a well-known Bangkok literary figure, as book and magazine editor, columnist, poet and writer of short stories. He has also published a novel.
o

I am a tree – Maitree Limpichart

Tree-hugging Thai-style has been going on for centuries, as shown in this simply told story with an unusual perspective and more bite than meets the eye on the first reading. MB

ฉันคือต้นไม้

I AM A TREE

oaktree

ไมตรี ลิมปิชาติ

Maitree Limpichart

TRANSLATOR’S KITCHEN
= =
ฉันยืนต้นอยู่ในป่าลึก ลำต้นของฉันสูงใหญ่เด่นอยู่ท่ามกลางหมู่พฤกษาทั้งหลาย นอกจากภูเขาเท่านั้นที่ฉันด้อยกว่า กิ่งก้านใบของฉันแน่นหนาและแผ่กว้าง แสงอาทิตย์ไม่อาจส่องลอดได้ เบื้องล่างจึงร่มรื่น ลำธารน้อยๆ ไหลผ่านใกล้ลำต้นฉันไป น้ำในลำธารใสจนเห็นกรวดทรายท้องธารและปลาว่ายเวียน ทุกวันจะมีสัตว์ป่านานาชนิดมากินน้ำที่ลำธารสายนี้ บางตัวกินเสร็จจะอาศัยใต้ร่มใบของฉันนอนหลับอย่างเป็นสุข I stand deep inside the forest. My trunk is tall, big and prominent amidst trees of all kinds. Only the mountains are taller than I am. My foliage is thick and widespread. Sunrays don’t get through, so down below it is shady and cool. A little stream flows near my trunk. The water in the stream is clear so that I can see the gravel and sand at the bottom and the fish swimming around. Every day wild animals of various species come and drink in this stream. Some of them after drinking stay in the shade of my leaves to sleep happily. =face-in-trees
ฤดูน้ำหลาก น้ำจะเต็มลำธารล้นตลิ่งมาถึงฉัน น้ำไหลแรงแต่ฉันก็มีรากหยั่งลึกลงไปในดิน น้ำไม่อาจพาฉันเคลื่อนย้ายไปไหนได้ During the flooding season, the water fills the stream, overflows and reaches me. The flow is fast but I have roots deeply sunk into the earth; it cannot take me away.
ฉันไม่รู้ว่าฉันยืนต้นได้อยู่นานเท่าไร แต่เมื่อจำความได้ ฉันยืนอยู่ ณ ที่แห่งนี้แล้ว รอบด้านเป็นป่าโปร่ง ไกลออกไปเป็นเทือกเขาสลับซับซ้อน I don’t know how long I’ve been erect but from as far as I can remember I’ve always been standing here. All around me is thin forest, and beyond, a complicated mountain range.
ยามเช้าอากาศหนาว เที่ยงแดดร้อน ลมพัดตลอดเวลา บางขณะลมแรง ใบและกิ่งของฉันแกว่งไกวไม่หยุดหย่อน ฝนตกบ่อย ฉันชอบสายฝนเพราะมันทำให้ฉันสดชื่นและได้ชำระกิ่งใบของฉันให้สะอาดอยู่เสมอ It is cold in the morning, hot by noon. The wind blows all the time, sometimes hard. My leaves and branches sway tirelessly. It rains often. I like the rain because it refreshes me and keeps my foliage clean.
ฉันออกลูกในหน้าฝน ลูกของฉันเป็นเม็ดเล็กๆ สีเหลืองเข้มตกเต็มต้น อีกา นกเอี้ยง นกขุนทอง และอีกหลายนกจะมากินลูกของฉันเต็มไปหมด พวกมันจิกกินกันอย่างเอร็ดอร่อย ส่งเสียงร้องอื้ออึง ตัวนี้อิ่มบินจากไป ตัวใหญ่มาแทน กินก็กินไปเถิด ฉันไม่ว่าหรอก ฉันมีลูกเหลือเฟือให้แก่นกกินไปนานเป็นเดือนทีเดียว หรือถ้าไม่กิน พอถึงเวลาเมื่อลูกแก่จัดก็จะหลุดจากขั้ว ตกล่นลงไปในลำธารไหลตามน้ำเป็นอาหารของปลาเช่นกัน I bear fruit in the rainy season. My fruits are small, dark yellow beads hanging all over me. Crows, thrushes, mynas and many other species of birds come and eat my fruits all over. They peck at them and finding them delicious sing loudly. This one, now full, flies away; that big one comes instead. Keep on feeding, I don’t mind. I have plenty of fruits for birds to eat for a whole month, or if they don’t, by the time the fruit are overripe they fall off their stems and into the stream where taken by the flow they are eaten by the fish too. ออกลูก (literally ‘to out a child’): to give birth; to bear fruit.A little orchestration here.
นานานกเหล่านี้ทำให้ฉันเพลิดเพลินเหมือนเป็นเพื่อนสนิท ฉันจึงอยากออกลูกเป็นปี เพื่อฉันจะอยู่ใกล้พวกมัน ถ้าฉันจะไม่ชอบพวกมันอยู่บ้างก็ตรงที่นกบางตัวกินแล้วชอบถ่ายรดกิ่งใบของฉัน These many birds give me joy as close friends do, so I’d like to bear fruit all year round to be close to them. If there’s something I don’t quite like about them it is that some, once they have eaten, like to release droppings on my leaves and branches.
ฉันยืนต้นอยู่อย่างสงบ ฉันมีต้นไม้ สัตว์ป่า และแสงแดดเป็นเพื่อน มองไปทางไหนก็งามสดชื่น ฉันชอบที่นี่ ฉันคงจะต้องอยู่ที่นี่ไปอีกนานทีเดียว So I stand at peace. I have trees, wild animals and sunshine as friends. Whichever way I look it’s all beautiful and fresh. I like it here. I’ll stay on for a long time.
= =
วันหนึ่งพรานป่ามายืนอยู่ใกล้ฉัน นายพรานมองไปที่ริมธารซึ่งเป็นพื้นทรายและกรวดหิน เห็นรอยเท้าสัตว์มากมาย ตั้งแต่คืนนั้นนายพรานจึงปีนขึ้นทำห้างบนต้นของฉันเพื่อส่องยิงสัตว์ One day, a hunter comes and stands near me. He looks at the stream banks which are all sand and pebbles, and sees footprints of many animals. That night, the hunter climbs up my trunk to make a hide to shoot animals. นายพรานมองไปที่ริมธารซึ่งเป็นพื้นทรายและกรวดหิน: literally, ‘The hunter looks at the edges of the stream which are stretches of sand and pebbles’.
คืนไหนเดือนหงาย ดวงจันทร์ขึ้นเต็มดวงเหนือภูเขา ป่าสว่าง คืนไหนเดือนมืดจะมีดาวเต็มฟ้า On full moon nights, the moon rises over the mountains and the forest is awash with light. On moonless nights, the sky is full of stars.
บางคืนฉันได้ยินเสียงปืนดังแผดก้อง พร้อมกับเสียงสัตว์ที่ถูกกระสุนปืนร้องลั่นก้องไปทั้งป่า ฉันไม่ชอบเสียงปืนและการกระทำของพรานป่าเลย ฉันไม่เข้าใจด้วยว่า มนุษย์ทำเช่นนั้นได้เพื่ออะไรกัน ทำไมต้องฆ่ากันด้วย ฉันสงสารสัตว์ป่าที่น่ารักเหล่านั้นมาก แต่ฉันไม่รู้ว่าจะช่วยเหลืออะไรพวกมันได้นอกจากยืนดูด้วยความอดทน On some nights I hear gunshots and the screams of animals struck by bullets resounding throughout the forest. I don’t like gunshots or the acts of the jungle hunter. I don’t understand either what human beings do that for. Why must they kill? I pity those lovely wild animals very much but I don’t know how I could help them besides standing here and putting up with it.
นายพรานมาที่นี่บ่อยครั้ง บางครั้งก็มาคนเดียว บางครั้งก็มาหลายคน ดูเขาสนุกกับการกระทำของเขา ต่อมาได้เปลี่ยนหน้าไปเรื่อยๆ เป็นสัญญาณแจ้งเหตุว่าที่ตรงนี้กำลังเริ่มจะไม่สงบไปแล้ว The hunter comes here many times. Sometimes he comes alone, sometimes with many others. They seem to enjoy what they are doing. Later, they keep changing, a sign that peace here is about to end.
นานจนกระทั่งไม่มีสัตว์จะยิง เหล่านักล่าสัตว์จึงหายไป ความสบายใกลับมาหาฉันอีกครั้งหนึ่ง ระยะต่อมามีคนแปลกหน้าผ่านมาบ่อย ทุกครั้งที่ผ่านมาพวกเขาจะแวะอาบน้ำในลำธารและนอนพักผ่อนที่ใต้ต้นของฉันครั้งละนานๆ บางคณะถึงกลับกลางเต้นท์ค้างคืนเลยก็มี After a long time there are no more animals to shoot, so the hunters disappear. I feel at ease again. In the next period strangers come passing by often. Every time they come by they stop to shower in the stream and lie resting under my foliage for hours. Some of them even unfold their tents to stay overnight.
มีอยู่คณะหนึ่งค้างอยู่หลายคืน คนหนึ่งในคณะเอาธูปเทียนและดอกไม้ป่าสีขาว มากราบไหว้ฉัน แล้วปักธูปไว้ที่โคนต้น เขาทำเช่นนี้ทุกวันจนก้านธูปปักอยู่กำโต แล้วก็จากไป Then one group stays for several nights. One man in the group takes joss sticks, a candle and a wild white flower and comes and prostrates himself in front of me and then places the incense set by my trunk. He does this every day until there is a big bunch of sticks and then he leaves.
ตั้งแต่นั้นมา ใครที่ผ่านมาที่นี่จำทำตามอย่างบ้าง บางคนไม่ได้เตรียมธูปมาก็ยกมือไหว้ ฉันงงต่อการกระทำของมนุษย์มากสงสัยว่าเขากราบไหว้ฉันทำไม ฉันกลายเป็นสิ่งที่ต้องกราบไหว้ไปแล้วหรือ ฉันรู้ตัวดีว่าฉันเป็นเพียงต้นไม้ธรรมดาที่รอวันตายเหมือนสิ่งที่มีชีวิตทั้งหลาย From then on, whoever comes by will do the same. Some who haven’t brought joss sticks join their hands in front of their faces and bow to me instead. I’m baffled by the acts of human beings and wonder why they are bowing to me. Have I become something in front of which they must prostate? I’m well aware that I’m just an ordinary tree waiting for death like every living thing. =

การกระทำ: acts, conduct, doings. See below for an alternative translation.

เป็นอยู่เช่นนี้นานมาก จนเป็นประเพณีว่าถ้าใครผ่านป่าแห่งนี้จะต้องมาบูชาฉันอง This goes on for a very long time until it becomes a custom: whoever walks through this forest must come and worship me.
หลายปีต่อมา ลำต้นของฉันแข็งแรงและบึกบึนยิ่งขึ้น พร้อมกันนั้นป่าก็เริ่มไม่เป็นป่า มีชาวบ้านมาบุกรุกมาสร้างบ้านและหักร้างถางพง ทำไร่บ้าง เก็บของป่ามาขายบ้าง จากครอบครัวเดียวทยอยเพิ่มขึ้นมาเรื่อยๆ จนกลายเป็นหมู่บ้านเล็กๆ ทุกครอบครัวนึกถึงฉัน สังเกตได้ว่าใครผ่านก็ยกมือไหว้ฉัน บางคนก็เอาอาหารใส่กระทงเล็กๆ มาวางไว้ที่โคนต้นของฉันเหมือนทั้งใจให้ฉันกินอย่างนั้นแหละ โธ่…ฉันจะกินได้อย่างไร ปากของฉันก็คือรากที่หยั่งลึกลงดิน ฉันกินได้แต่น้ำอย่างเดียวเท่านั้น ทิ้งอาหารไว้ก็เท่ากับให้เป็นอาหารอันโอชะของสัตว์อื่นไป Many years later, as my body grows increasingly strong and tough, the forest begins to be no longer a forest. Villagers come trespassing to build houses and clear plots of land. Some grow crops; others gather forest products for sale. First one family then others follow suit till it becomes a hamlet. Families all think of me: everyone that walks by bows to me. Some bring foodstuffs in small cups they place at the foot of my trunk as if they meant for me to eat. Goodness! How could I do that? My roots deeply sunken into the soil are my mouth. The only thing I can absorb is water. Leaving food here is tantamount to giving a treat to some animal or other. =

=

=

=

ปากของฉันก็คือรากที่หยั่งลึกลงดิน: My mouth is the roots that sink deep into the ground. It reads better the other way around. In colloquial Thai, you กิน (eat) water when you don’t ดื่ม (drink) it. So, ‘absorb’ it had to be.

ก่อนเข้าพรรษาในปีหนึ่ง ชาวบ้านถึงกับแห่เป็นขบวน เอาผ้าเหลืองมาห่มให้ ใกล้โคนต้นพวกเขาช่วยกันตัดหญ้า ทำความสะอาด ขุดดินยกขึ้นสูงไว้เป็นทีปักธูปเทียนและวางของสักการะบูชา Before the beginning of Lent one year, the villagers go as far as organ- ising a procession. They take a length of yellow cloth they gird me with, cut the grass around my trunk, clean up, dig up some earth to raise the ground around me in order to place worship sets and other offerings on it. a length of yellow cloth’: ‘yellow cloth’ would have been on the short side.
ตั้งแต่นั้นมา ได้เกิดเป็นธรรมเนียมทุกปีว่าจะต้องเอาผ้าเหลืองมาเปลี่ยนให้ฉัน พวกชาวบ้านจัดทำเป็นพิธีใหญ่โต เริ่มต้นด้วยการแห่เป็นขบวนกลองยาว ตามด้วยผ้าเหลืองผืนยาว ซึ่งพวกเขาช่วยกันจับริมผ้า ๒ ข้างแห่มา ก่อนเอาผ้าผืนเก่าออก เอาผืนใหม่ห่มแทน ขบวนแห่ต้องเดินรอบ ๓ รอบ และผู้เป็นหัวหน้าจุดธูปบอกกล่าวให้ฉันทราบก่อน From then on it becomes a yearly custom to change the yellow cloth for me. The villagers turn it into a big occasion, beginning with a procession with long drums, followed by yards of yellow cloth they help one another stretch along both sides of the pro- cession path, before taking off my old yellow cloth and girding me with a new one. The person leading the procession lights up joss sticks and informs me that they have to walk around me three times.
ฉันกลายเป็นต้นไม้ศักดิ์สิทธิ์ของชาวบ้านอย่างเต็มภาคภูมิไปเสียแล้วหรือนี่ ฉันก็ไม่รู้ว่าฉันศักดิ์สิทธิ์อย่างไร หรือฉันได้ช่วยให้ใครโชคดีถูกหวยเบอร์บ้าง ผู้คนจึงมานับถือฉันนัก มนุษย์บางครั้งทำอะไรฉันไม่เข้าใจเลยฉันเคยเห็นเขาสร้างเครื่องบินบินผ่านไปผ่านมา แต่ขณะนี้ฉะนั้นก็งงเหลือเกินที่มากราบไหว้ฉัน So I’ve become a sacred tree the villagers take pride in, haven’t I now? I had no idea how sacred I was, or is it because I helped someone win the lottery that some of them worship me so much? Some human acts I don’t under- stand at all. I’ve seen them build aero- planes that fly overhead back and forth but now I’m most perplexed that they should come to me and prostrate themselves.
โลกช่างเจริญเร็วเหลือเกิน ชั่วไม่นานก็มาอยู่ในป่ามากขึ้น ถนนใหญ่เริ่มตัดผ่านมา The world is changing so fast! It won’t be long before progress comes spinning here. A main road has begun to cut across the forest. ชั่วไม่นานก็มาอยู่ในป่ามากขึ้น: see below for elucidation.
หลังจากนั้นมีมนุษย์ ๒ คนแบกขวานคมกริบและเลื่อยมาไว้ที่โคนต้นเพื่อเตรียมจะตัดฉันทิ้ง ต้นไม้อย่างฉันยืนทนแดดทนฝนมานานหลายปี เวลาถึงคราวตายก็จะตายไปง่ายๆไป เหลือเกิน นักตัดต้นไม้ทั้งสองเริ่มจุดเทียนไหว้ฉัน ปากของเขาขมุบขมิบ ดูซิ จะฆ่าฟันฉันแล้วยังมาไหว้ฉันอีก จะมีประโยชน์อันใดเล่า ฉันนั้นเตรียมตัวล้มทั้งยืนตั้งแต่วินาทีแรกที่เห็นขวานในมือของทั้งสองคน ที่จริงมนุษย์น่าจะทำอย่างนี้กับฉันตั้งนานแล้ว เพื่อตัดเป็นซุงขายโรงเลื่อย แทนที่จะมากราบไหว้ฉันให้เมื่อยมือ After that, two human beings shouldering sharp axes and saws come to my trunk and prepare to cut me down. A tree like me has been standing under rain and shine for years. When it is time to die I’ll die all too easily. The two tree- cutters begin by lighting a candle and bowing to me. Their mouths are opening and closing. Think about it: they are going to slaughter me and they bow to me! What’s the idea? As for me, I’m prepared to fall as I stand from the moment I see the axes in their hands. Actually they should have done this to me long ago, cut me into pieces to sell to the sawmill instead of bowing themselves stiff. โลกช่างเจริญเร็วเหลือเกิน ชั่วไม่นานก็มาอยู่ในป่ามากขึ้น: this type of sentence presents a challenge for the translator. What is ‘coming to the forest increasingly’ is not stated. Is it เจริญ, progress, as stated (but as a verb) in the first part? Is it the changing world itself? I hope I made the right choice…
ไม่ทันที่ขวานอันคมกริบจะถากถึงเนื้อฉันทันใดนั้นฉันได้ยินเสียงชาวบ้านจำนวนมากเดินแห่เป็นขบวนมา หลายคนตะโกนเสียงดัง ฉันฟังไม่รู้หรอกว่าเขาตะโกนว่าอะไรบ้าง แต่ทำให้ชายที่กำลังจับขวานหยุดชะงักได้ ฉันรอดตายได้อย่างหวุดหวิด ถ้าชาวบ้านมาช้ากว่านี้สักนิด ฉันคงต้องล้มทั้งยืนอยู่ตรงนั้น แต่ถึงอย่างไรฉันก็ไม่แน่ใจว่ามนุษย์จะไม่หวนกลับมาทำร้ายฉันอีก Before a sharp axe can cut into my flesh I hear a large group of villagers coming over. I can’t understand what they are shouting but it makes the man wielding the axe stop short. I escape death by the bark of my teeth. If the villagers had come just a little later I would have been felled while still standing here, but for all that I’m not sure human beings won’t go back to hurting me again. อย่างหวุดหวิด: narrowly, barely, within a hair’s breadth, by the skin of one’s teeth. The variation was hard to resist (and may be praised as a witticism or criticised as a witticism out of step with the rest of the text).
พระอาทิตย์โผล่ทิวไม้ฝั่งกระโน้น แล้วก็ตกชายเขาฝั่งกระนี้ จากวันเป็นเดือนทุกอย่างหายเงียบไปพักหนึ่ง ฉันรอชะตากรรมอยู่นาน ไม่รู้ว่ามนุษย์จะทำอย่างไรกับฉันแน่ ชาวบ้านก็มากราบไหว้ฉันไม่ขาด The sun rises over the treeline over there and then falls beyond the edge of the mountains on this side. Days turn into months as everything goes quiet for a while. I await my fate for a long time. I don’t know what human beings will do to me exactly. Villagers come to prostrate themselves in front of me continually.
ชายแต่งกายชุดกากีมีขีดสีเหลืองบนบ่ามาดูถนนบ่อยครั้ง ในขณะคนงานกางแผนที่ออกส่องกล้อง ดึงเทปวัด ทุกคนท่าจะยืนอยู่ใต้ต้นของฉัน บางคนจะดูฉันอย่างหมิ่นๆ และไม่ยอมยกมือไหว้ฉันเหมือนคนอื่น ฉันคิดว่าเขาทำถูกแล้วที่คิดเช่นนั้น A man in a khaki uniform with a yellow badge on his shoulder comes to look at the road several times, while workers unfold maps, take out binoculars and pull out measuring tapes. They all stand in my shade. Some are looking at me with spite and won’t bow to me like the others. I think they are right to act like this. ส่องกล้อง: binoculars or some other surveying instrument.
ฉันคงเป็นต้นไม้ที่ศักดิ์สิทธิ์จริงๆ เพราะปรากฏว่าพวกช่างได้ทำถนนเบี่ยงหลบฉันออกไปเล็กน้อยเพื่อให้ลำต้นของฉันพ้นแนวถนน I must be a sacred tree after all because it turns out they have the road curve a little so that I don’t stand in its path.
จากสภาพป่ากลายเป็นถนนลูกรัง คนงานทำงานกันฝุ่นคลุ้ง เสียงเครื่องยนต์ดัง ถนนลาดยางราบเรียบ และทำสะพานคอนกรีตข้ามลำธารอย่างดี ฉันเห็นการกระทำของมนุษย์ทุกวัน What used to be a forest becomes a red-earth road. The workers work in clouds of dust and the roar of engines. The road is smoothed out with asphalt and a fine concrete bridge is built across the stream. I witness those human acts every day. ถนนลูกรัง: unlike in French, in English ‘laterite’ is considered a technical term and ‘red earth’ is preferred.
จนกระทั่งถนนเปิดให้เดินรถได้ เสียงรบกวนกลับยิ่งรุนแรงขึ้นอีก บนถนนมีรถแล่นไม่ขาด บางคันแล่นเร็วมาก บางคันก็แล่นช้าเพราะหลักด้วยสิ่งที่บรรทุกมาเต็มแทบทุกวัน เวลาผ่านฉันไปถ้าไม่กดแตรดังก็จะจอดรถเอาพวงมาลัยดอกมะลิบ้าง ดอกพลาสติกบ้างมาบูชาฉัน Until the road is opened to traffic. Annoying noises grow in intensity. There is a constant flow of cars on the road, some driven very fast. Some vehicles drive slowly because of their heavy loads almost every day. When they pass by me, if they don’t hoot their horns they stop and take garlands of jasmine or plastic flowers along to worship me.
จากเริ่มต้นจนบัดนี้ฉันยังไม่เข้าใจการกระทำของมนุษย์เลย ฉันเบื่อ ฉันรำคาญต่อสิ่งแวดล้อมที่เกิดขึ้นใหม่ มองลงไปในลำธารน้ำก็ไม่สะอาดเหมือนก่อน ฝุ่นก็มาก ใบและกิ่งก้านของฉันสกปรกไปด้วยฝุ่นละอองทั้งวัน ฉันจึงนึกถึงอดีตครั้นฉันยืนต้นอยู่ในป่าลึก นึกถึงความสงบเงียบในป่า เสียงน้ำไหลนกร้อง ต่อไปนี้ฉันคงไม่มีวันได้พบมันอีกแล้วนอกจากความวุ่นวายต่างๆ ที่มนุษย์ให้แก่ฉัน ถึงเวลานี้ฉันอยากมีตีนเหลือเกิน เพื่อฉันจะได้หนีไปจากตรงนี้ From the beginning to this day I still don’t understand what human beings are up to at all. I’m fed up. I’m bothered by the new environment. Looking down at the stream, I see the water isn’t clean as before. There is much dust. My branches and leaves are dirty with dust all day long. So I miss the past when I used to stand deep inside the forest, I miss the quiet and peace of the forest. The sound of running water, birdsong: from now on I may never hear them again, but face the hassles of all kinds human beings cause me. How I wish I had feet so that I could flee from here! An alternative translation of การกระทำ.
First published in the collection of short stories Khroo Plaek Kap Khee Ma Haeng
(Teacher Odd and dry dog mess), 1994
Maitree Limpichart, born in 1942 in Nakhon Si Thammarat, is a retired government employee (waterworks) and a newspaper columnist who has penned two edifying novels (one of which was translated into English) and more than half a dozen collections of short stories. o

Bangkok – Chart Korbjitti

‘Bangkok’ was commissioned to Chart Korbjitti last October as a feature article by the French quarterly magazine Asies, whose enlightened editor Solomon Kane turned it down for its ‘lack of essence’ and for ‘missing the point’ – and then compounded his uncouth decision by failing to have the author and the translator receive the ‘kill fees’ to which they are entitled. As Chart’s wronged translator, and with his approval, I feel free to feature here this remarkably vivid and thoughtful account of life in Bangkok as we know it. The rejected French version is on my other bilingual blog. MB

กรุงเทพฯ

BANGKOK

bangkok_traffic

ชาติ กอบจิตติ

CHART KORBJITTI

TRANSLATOR’S KITCHEN
= =
ผมเข้ามากรุงเทพฯครั้งล่าสุดเมื่อวันที่ 5 ตุลาคม 2011 เข้ามางานหนังสือแห่งชาติที่ศูนย์ประชุมแห่งชาติสิริกิต์ ย่านใกล้ถนนสุขุมวิท หลังจากเสร็จงานในหน้าที่แล้วในราวบ่ายสี่โมงเย็น จึงมีเวลานั่งดื่มเบียร์กับเพื่อนรุ่นน้องที่ห้องอาหารของศูนย์ประชุมฯ พูดคุยกันเรื่องหนังสือหนังหาเพราะไม่ได้เจอกันมานาน เพื่อรอเวลาขึ้นรถกลับบ้าน รถทัวร์เที่ยวสุดท้ายของผมจะออกจาก กรุงเทพฯ ไปอำเภอปากช่อง จังหวัดนครราชสีมา ที่สถานีหมอชิต เวลา 21.00 น. The last time I went to Bangkok was on October 5, 2011 for the annual book fair at the Queen Sirikit National Convention Center, not far from Sukhumvit Road*. Once done with my obliga- tions there at around four in the afternoon I had plenty of time left to drink beer with young friends in one of the Center’s cafeterias. As we hadn’t seen each other in ages, we had much to tell each other while waiting for the time for me to catch the last coach of the day for Pak Chong, in Nakhon Ratchasima province, which would leave the Mochit bus station at 9pm.
The Queen Sirikit National Convention Center
* Bangkok’s main thoroughfare.
ในราว 18.30 น. ผมจึงเอ่ยปากขอตัวในวงเพื่อนๆว่าจะต้องกลับ กลัวว่าจะขึ้นรถเที่ยวสุดท้ายไม่ทัน เพื่อนรุ่นน้องถามผมว่า จะไปอย่างไร ผมตอบว่าไปรถแท็กซี่ เพื่อนรุ่นน้องว่า ถ้าพี่นั่งรถแท็กซี่ออกไปตอนนี้อย่างไรก็ไปไม่ทัน ปรกติตอนเย็นรถก็ติดอยู่แล้ว ตอนนี้ฝนตกด้วย นั่งกินเบียร์ไปเรื่อยๆก่อน ไม่ต้องรีบร้อน ยังมีเวลาสักชั่วโมงหนึ่ง แล้วไปขึ้นรถไฟฟ้าใต้ดิน เดี๋ยวผมไปส่งพี่เอง เขากลัวว่าผมจะขึ้นรถไฟฟ้าใต้ดินไม่เป็น Around 6:30pm I thus announced I had to leave lest I missed the last coach. One of my young friends asked me how I meant to go to the bus station. By taxi, I answered. ‘If you take a cab now’, he said, ‘you don’t stand a chance. Traffic is horrid this time of day, and besides it’s raining. So have another beer; there’s no need to rush: you still have one hour left if you take the MRT. I’ll come along with you.’ He was afraid I wouldn’t know how to catch the tube.
ผมไม่ชินกับการนั่งรถไฟฟ้าใต้ดินหรือลอยฟ้า อันที่จริง ผมน่าจะใช้คำว่าผมไม่กล้ามากกว่า ผมไม่รู้จะขึ้นที่สถานีไหน ลงแล้วไปต่ออย่างไร ขั้นตอนวิธีปฏิบัติในการขึ้นลง หยอดเหรียญ อ่านป้าย ฯลฯ มันเป็นเรื่องยากสำหรับผมในการเดินทาง หรือผมอาจจะแก่เกินไปสำหรับการขนส่งมวลชนของคนกรุงเทพฯในวันนี้แล้ว ผมย้ายออกจากกรุงเทพฯมาตั้งแต่กรุงเทพฯยังไม่มีระบบการขนส่งมวลชนด้วยระบบรถไฟฟ้า I’m not used to taking either the MRT or the Skytrain. To be quite frank they rather scare me. I don’t know where the stations are or how to operate. Changing lines, going up and down flights of stairs, slipping a token in a gate, deciphering notice boards and all that is difficult for someone like me when I travel, or maybe I’m too old for the mass transit systems of Bangkok today. I moved out of Bangkok years before the city built itself such systems. o
และถ้าให้ผมมีโอกาสเลือกได้ แม้รถไฟฟ้าจะทำเวลาได้รวดเร็วและตรงเวลากว่า ผมก็ยังชอบนั่งแท็กซี่อยู่ดี รู้สึกชีวิตมีความเป็นส่วนตัว และดูเหมือนชีวิตเราไม่รีบเร่งนัก ถึงรถจะติดบ้างเราก็ยังได้เห็นเหตุการณ์ต่างๆ ริมถนน เราได้คุยกับคนขับแท็กซี่ ได้เป็นเพื่อนร่วมทางกัน บางครั้งเราอาจจะได้ฟังเรื่องแปลกๆ จากเขา มันมีเสน่ห์มาก กว่าการหยอดเหรียญแล้วเข้าไปยืนในตู้ยาวๆ โดยไม่ได้พูดจากับคนด้วยกัน ยืนฟังเสียงบอกสถานีจากเครื่อง แล้วก็ก้าวออกจากตู้เมื่อถึงจุดหมาย And given a choice, fast and punctual as the Skytrain might be I much prefer to travel by taxi, which seems to me more intimate and less hectic. Even stuck in traffic you have under your eyes the permanent spectacle of street life, you can chat with the driver, a chance travel companion who sometimes has fas- cinating tales to tell. That’s more appealing to me than slipping a token in a slot and then standing in a long tube without talking to your fellow travellers, hearing a mecha- nical voice announcing station names and then stepping out of the tube once you’ve reached your destination. หยอดเหรียญ: to pour out [money] coin by coin…
19.30 น. ดูนาฬิกาข้อมือแล้ว ผมกับเพื่อนจึงลุกจากร้านอาหาร เดินไปขึ้นรถไฟฟ้าใต้ดินที่สถานีศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิต์ ซึ่งสถานีอยู่เพียงแค่เดินพ้นตัวอาคารออกมา Already 7:30 by my watch. My young friend and I leave the cafeteria and walk the short distance to the MRT Sirikit Center station, just in front of the main building.
คิดดูก็น่าประหลาดใจ บ้านผมอยู่ปากช่อง ซึ่งเป็นอำเภอที่อยู่ห่างจากกรุงเทพฯในราวสองร้อยกว่ากิโลเมตร ไปทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ใช้เวลาในการเดินทางโดยรถยนต์ประมาณสองชั่วโมง แต่ในกรุงเทพฯตอนเย็นระยะทางไม่ถึงสิบกิโลเมตรโดยรถแท็กซี่ สองชั่วโมงครึ่งกลับเดินทางไปไม่ถึง จึงทำให้ผมต้องมาขึ้นรถไฟฟ้า Come to think of it, it’s odd: I live in Pak Chong, a district some two hundred kilometres northeast of Bangkok. By car it takes about two hours to get there, but in Bangkok at the close of day two and a half hours aren’t enough to cover ten kilometres, which is the reason why I have to take the tube.
นี่เป็นการขึ้นรถไฟฟ้าใต้ดินครั้งแรกในกรุงเทพฯของผม ดูแล้วก็ไม่ต่างจากหลายๆเมืองที่ผ่านมา ผู้คนหนาแน่น แต่เหมือนว่าอยู่คนเดียว ทุกคนมีโลกส่วนตัว หลายประเทศที่เคยผ่าน ส่วนใหญ่จะก้มหน้าก้มตาอ่านหนังสือ บางคนยืนอ่านหนังสือพิมพ์ก็ยังมี ไม่มีใครสนใจใคร รถไฟฟ้าของเราก็เหมือนกันกับเมืองทั่วๆไป ไม่มีใครสนใจใคร ทุกคนมีโลกส่วนตัว ผิดแต่ว่า ในรถไฟฟ้าของเรา ผู้คนง่วนอยู่กับโทรศัพท์ส่วนตัวหรือฟังเพลง This is the first time in my life I’ve taken the tube in Bangkok. At first glance, it’s no different from the undergrounds I’ve taken elsewhere: it’s packed but you’re virtually alone; each lives in his own world. In all the countries I’ve visited, most pas- sengers are hunched over a book; some even read the papers standing up; no one pays attention to anyone. The underground here is like all the others: no one pays attention to anyone, except that here commuters are wired for music or pour out their feelings into their cell phones. =======

=

ผู้คนง่วนอยู่กับโทรศัพท์ส่วนตัว หรือฟังเพลง: literally, ‘people are busy with personal phones or listen to music’.

เรามาถึงสถานีจตุจักร ดูเวลาแล้วยังมีเวลาเหลืออีกชั่วโมงกว่า รถไฟฟ้าทำเวลาได้เร็วจริงๆ ในอนาคตรถแท็กซี่ก็จะค่อยๆน้อยลงไปตามความจำเป็นของ กรุงเทพฯ เป็นไปตามระบอบของเมืองใหญ่ When we reach the Chatuchak station, I’ve still more than one hour to spare, it seems. The MRT is truly fast. In the future the number of taxis will slowly dwindle as public means of transportation become more extensive. เวลา (time) is so much on the author’s mind that the word is repeated seventeen times throughout the text.
“อีกสิบนาทีก็น่าจะถึง อาจจะได้เบียร์คนละกระป๋อง ก่อนรถออก” เพื่อนรุ่นน้องบอกผม ‘We’ll be there in ten minutes or so and we’ll have time to down another can each before your coach leaves,’ my young friend tells me.
เราเดินพ้นทางออกขึ้นมาสู่ถนน หน้าสถานีฝนตกหนักนิ่งสนิท ไม่มีทีท่าว่าจะหยุด เรายืนรอเรียกรถแท็กซี่ได้คันหนึ่ง เพื่อไปที่สถานีหมอชิตซึ่งอยู่ห่างออกไปไม่น่าจะถึงหนึ่งกิโลเมตร แต่พอรถพ้นออกมาสู่ถนนใหญ่ รถติดยาวเหยียดอยู่บนถนนกลางฝนที่เทลงมา บนถนนมีน้ำท่วมเจิ่ง รถของเราจำเป็นต้องขยับเข้าสู่ขบวนนั้นอย่างเลี่ยงไม่ได้ จะลงจากรถเดินไป ผมยังมีถุงหนังสือที่หิ้วมาอีกหลายถุง ถ้าเดินไปหนังสือคงเปียกแน่ๆ รถขยับไปได้ทีละนิดทีละหน่อย ในที่สุดเราก็รู้ว่าเราไม่ทันรถทัวร์เที่ยวสุดท้ายที่ออกสามทุ่มแน่นอน When we come up into the open, it’s raining buckets. In front of the station nothing is moving  and this looks bound to last. We manage to find a taxi willing to take us to the bus station which is less than one kilometre away. But as soon as the taxi inches into the main road, it’s stranded in a total traffic gridlock. Long lines of rain-pummelled cars purr idly on the thoroughly flooded roadway. Our taxi must nevertheless insert itself into this morass. Since I’m loaded with several plastic bags full of books, ditching the taxi and legging it to the station is not an option: the books would get wet. By fits and starts the taxi inches along but we finally face the facts: no way we’ll ever arrive on time for the last, 9pm coach.
“ฝนตกในกรุงเทพ ก็อย่างนี้แหละพี่” คนขับแท็กซี่บอกกับผม ‘When it rains in Bangkok, it’s always like this,’ the driver says to me.
“ลองไปสถานีขนส่งที่รังสิตก่อน รถทัวร์จะไปจอดรับผู้โดยสารครั้งสุดท้ายที่นั่น เราอาจจะไปทัน สมมุติว่า ไปขึ้นรถไม่ทัน พี่จะให้น้องไปส่งที่ปากช่องจะไปไหม?” ผมถามคนขับแท็กซี่ ‘Let’s go for the Rangsit station instead,’ I tell him. ‘It’s the last stop for the coach to pick up passengers. Maybe we’ll make it on time. Suppose we don’t: would you mind driving me to Pak Chong?’ ผมถามคนขับแท็กซี่ (I ask the taxi driver) is not translated, as it would be awkward after a complex speech in which the question is only one part.
“ไปครับพี่ ผมชอบไปต่างจังหวัด” เขายิ้มตอบผม ‘Not at all. I love driving up- country,’ he answers with a smile.
ระหว่างทางที่รถติดอยู่บนสะพานกลับรถ ท่ามกลางสายฝน ผมนึกถึงงานที่รับปากเพื่อนไว้ว่าจะทำ เป็นงานเขียนเกี่ยวกับกรุงเทพฯ เขาจะเอาไปตีพิมพ์ในนิตยสารต่างประเทศ และนี่ก็ใกล้กำหนดที่จะต้องส่งงานแล้ว Still stuck on the U-turn ramp under the rain, I think about the promise I made a friend to write an article on Bangkok for a foreign magazine whose deadline is fast approaching.
“ชอบกรุงเทพไหม?” ผมถามคนขับแท็กซี่ ‘Do you like Bangkok,’ I ask the driver.
“ไม่ชอบเลยครับ แต่กลับบ้านก็ไม่ได้ ไม่รู้จะไปทำอะไรกิน ที่บ้านพ่อแม่ผมไม่มีที่ทำกิน ไม่รู้จะทำอะไร ทำไร่ก็ไม่เป็น เรียนจบม.สามแล้ว ก็เข้ากรุงเทฯ หางานทำ” เขาบอกกับผม ดูจากหน้าตาแล้วอายุของเขาน่าจะยังไม่เกินสามสิบ ‘Not at all, but I can’t go back home: I don’t know what I’d do for a living. My parents no longer have any land to till. Besides, what would I do there? I’ve never worked in the fields. When I finished secondary, I came here to look for work.’ From what I can see of his face, I’d say he’s under thirty. ==ม.สาม is actually three years of secondary school, which means the driver left school at 14 or 15.
“บ้านเดิมอยู่ไหน” ‘Where are you from?’
“ขอนแก่นครับ” ‘Khon Kaen.’
“มีเมียหรือยัง?” ผมถาม ‘Married?’ Alt.: ‘Are you married yet?’ I asked.
“ลูกคนหนึ่งแล้วครับ” เขาตอบ ‘We have a son already.’
ผมเคยได้ยินแท็กซี่สมัยก่อนเล่าให้ฟัง บางคนเข้ากรุงเทพฯมาเมื่อหมดหน้าทำนาหน้าทำไร่แล้ว ระหว่างฤดูแล้งไม่รู้จะทำอะไร ก็เข้ามาขับแท็กซี่ ถึงหน้าไร่หน้านาก็กลับไปทำนา แต่ปัจจุบันนี้ พื้นที่ไร่นาเหล่านั้นส่วนใหญ่ตกไปอยู่ในมือของคนมีเงิน ชาวไร่ชาวนาจริงๆจึงไม่มีที่ทำกิน และกรุงเทพฯก็เป็นเมืองหนึ่งที่แรงงานว่างงานเข้ามาหางานทำ เพื่อความอยู่รอดของชีวิตตนเอง In the old days taxi drivers would say they came to Bangkok only once the harvest was over. During the dry season, they had nothing to do, so they came to hire themselves out as cabbies and went back home for the next transplanting season. But now most paddy fields are in the hands of moneyed people and farmers can hardly scrape a living out of the soil any longer. So Bangkok is one of those cities where jobless workers come in search of jobs for the sake of survival.
เรามาถึงสถานีสุดท้ายที่รถทัวร์จะมาจอดรับผู้โดยสาร ที่รังสิต ผมลงจากรถแท็กซี่เข้าไปถามที่ห้องขายตั๋วโดยสาร เขาบอกรถทัวร์ไปนานแล้ว ตกลงผมจึงต้อง กลับรถแท็กซี่ ตกลงราค่ารถกันแล้ว ผมแยกกับเพื่อนรุ่นน้องที่นี่ แล้วนั่งแท็กซี่กลับปากช่องเพียงคนเดียว ขณะนั้นเวลาสี่ทุ่มกว่า At the Rangsit bus station, the last stop in town of the last coach of the day, I get out of the taxi to inquire at the ticket sales office. ‘It’s long gone,’ I’m told. Thus I must go back home by taxi. Once we have agreed on the fare, I let my young friend go and nestle into the taxi to go back to Pak Chong alone. By then it’s past 10pm. Note the change to direct style to speed things up and avoid a repetition of ‘the coach’.
ก่อนจะออกเดินทางผมอยากจะกินข้าวก่อน ระหว่างทางจะได้ไม่ต้องแวะที่ไหน เพื่อประหยัดเวลา ผมถามคนขับแท็กซี่ว่า แถบนี้พอมีร้านอาหารที่พอกินได้บ้างไหม เขาบอกผมว่าในซอยข้างมหาวิทยาลัยเอกชนที่เราจะผ่านข้างหน้านั้นพอมีอยู่หลายร้าน มีหอพักนักศึกษาอยู่ในนั้น เขาหยอกผมว่า พี่จะได้เห็นของสวยๆงามๆบ้าง ที่ต่างจังหวัดไม่มีให้เห็นหรอก เขาหัวเราะ มีเลศนัย Might as well eat before we leave, I tell myself: we won’t lose time looking for some eating-place along the way. I ask the driver if there’s some decent eatery nearby. He says that in a street adjacent to the private university we are about to drive by, there are lots of food shops. There are student dorm- itories there. He pulls my leg saying I’ll see beautiful things as are not to be seen in the boondocks. There’s something mischievous in his laughter. ก่อน … ก่อน: another indication of loose style, I mean ‘informal’ style.
แท็กซี่พาผมเลี้ยวเข้าไปในซอย มันเหมือนกับเมืองเมืองหนึ่งที่มีแต่คนหนุ่มสาว ในซอยนี้เป็นย่านหอพักของนักศึกษา สองข้างซอยมีร้านค้าที่จำเป็น ข้าวของชีวิตประจำวัน เด็กหนุ่มสาวแต่งตัวสมัยใหม่ เดินจูงมือ โอบเอวเป็นเรื่องปรกติ ตกค่ำเลิกเรียนคงออกมาหาอะไรกิน อะไรดื่ม มีกิจกรรม พลุกพล่าน บางคนยืนเฝ้าเครื่องซักผ้า ตามวิถีชีวิตนักศึกษาหอพัก เด็กหนุ่มสาวเหล่านี้ส่วนใหญ่มาจากต่างจังหวัด เข้ามาหาโอกาสทางการศึกษา(ที่ดี)ในกรุงเทพฯ The taxi soon turns into a street. It’s like a self-contained town peopled with young men and young women. This is where the dormi- tories of students of both sexes are located. On both sides of the street are shops selling daily-life consumer goods. Boys and girls dress trendily, walk hand in hand or hold each other by the waist with no inhibitions. Once the lectures are over they come out to find something to eat, something to drink, to do what they have to do, whole crowds of them. Some stand guard before washing machines as boarding students are wont to do. Most of these young- sters have come from upcountry for the chance of a (good) education in Bangkok. ======

=

พลุกพล่าน: swarming about

ผมมีเพื่อนหลายคนที่มาจากต่างจังหวัด หลายคนเมื่อเรียนจบแล้ว เลือกที่จะลงหลักปักฐานในกรุงเทพฯ เป็นคนกรุงเทพฯ เหตุผลหนึ่งในนั้นคือ กลับบ้านแล้วไม่มีงานที่เรียนจบมาให้ทำ เช่นงานในบริษัทโฆษณาใหญ่ๆ ต่างจังหวัดไม่มีงานเช่นนี้ หมดโอกาสก้าวหน้ากับงานที่อยากทำ นี่ยังไม่นับรวมถึงคนที่ตัดสินใจอยู่เพราะความสะดวกสนุกของ กรุงเทพฯ แต่ละปีการศึกษานั้นคงมีนักศึกษาจำนวนไม่น้อยที่จบมาแล้วเลือกที่จะใช้ชีวิตในอยู่กรุงเทพฯ แทนที่จะกลับบ้าน ด้วยเหตุผลแต่ละคนของตัวเองที่เลือกจะอยู่ I have loads of friends born in the provinces. Many, once they have completed their studies, opt to take root in Bangkok. One of their reasons is that at home there’s no job to match their studies, for instance in a big advertising agency: no such thing upcountry, no possibility of getting ahead in the branch they’re interested in. Not to mention those who decide to stay because ‘Bangkok is terrific, man’. At the end of their studies each year, how many students decide, each for his own reasons, to live on in Bangkok instead of going back home? =====

ความสะดวกสนุกของกรุงเทพฯ: the convenience and fun of [life in] Bangkok. Another case of enlivening the copy a bit. Guilty as charged.

“คนกรุงเทพฯจริงๆจะมีสักกี่คน” เป็นวลีที่เรารู้กันดีเมื่อเราพูดถึงคนในกรุงเทพฯ (ในความหมายของคนที่อยู่มาแต่บรรพ- บุรุษ) เมื่อเทียบจำนวนกับคนที่อยู่ในทุกวันนี้ ยังไม่นับรวมชาวต่างชาติที่พำนักอยู่ในกรุงเทพฯเป็นการถาวร คนกรุงเทพฯจริงๆจึงมีเปอร์เซ็นน้อยมากเมื่อเทียบกันกับพลเมืองของกรุงเทพฯ สองเหตุผลในจำนวนหลายเหตุผลนั้น คือ เข้ามาหางานทำ เข้ามาศึกษาเล่าเรียน แล้วก็ไม่ได้กลับออกไป That there are few true Bangkok- ians (meaning of old urban stock) is a well-known remark when we talk about the people who live in Bangkok now – to say nothing of the foreigners that settle down for good in the capital. The percentage of old stock Bangkok dwellers is very small compared to the total population of the city. For at least two reasons: the search for a job and the search for a diploma without returning to square one. Here a slight reshuffle of the pack of clauses for the sake of brevity and clarity.
กรุงเทพฯเป็นเมืองที่มีมนตร์เสน่ห์น่าสนุก น่าใช้ชีวิตอยู่ น้อยคนนักเมื่อเข้ามาแล้วจะตัดใจจากไปได้ แม้ว่ากรุงเทพฯจะไม่ใช่ประเทศไทยก็ตาม แต่กรุงเทพฯก็มีให้คุณทุกอย่างที่เมืองไทยมี กรุงเทพฯคือศูนย์กลางอำนาจของประเทศไทย และเป็นศูนย์กลางความเจริญของประเทศ นอกจากวัฒนธรรมประเพณีอาหารที่ผู้คนนำติดตัวมาจากต่างถิ่นมาคลุกเคล้ากันอยู่ในกรุงเทพฯแล้ว กรุงเทพฯยังรับวัฒนธรรมตะวันตกบางส่วนไว้ด้วย ไม่ว่าจะเป็นอาหาร ความเจริญทางวัตถุ เท็คโนโลยี การศึกษา การรักษาพยาบาล วิถีชีวิต แฟชั่น ความบันเทิง ศูนย์การค้า สถานเริงรมย์ ฯลฯ กรุงเทพฯมีทางเลือกให้คุณหลากหลาย เมื่อเทียบกับต่างจังหวัดแล้ว ทางเลือกเหล่านี้ยังห่างไกลกันเหลือเกิน คนที่เข้ามาสัมผัสกรุงเทพฯแล้วยากนักที่จะกลับออกไป และในทุกวันนี้ผู้คนก็ยังอพยพเข้ามาอยู่ในกรุงเทพฯอย่างไม่ขาดสาย Bangkok is a city of alluring charm, a city where the living can be good. Few are those who, once they are there, decide to leave. Sure, Bangkok is not Thailand, but Bangkok offers you all of what’s available in Thailand. Bangkok is the centre of state power and the centre of national progress. Besides cultures, traditions and local cooking brought along by each of the provincial drifters that mass here, Bangkok also welcomes some elements of western culture, be they national dishes, material progress, technology, education, healthcare, lifestyles or fashion, entertainment, shopping centres, etc. Bangkok offers multiple choices incomparably more attractive than the province. Whoever has tasted the flavours of Bangkok is hard put to do without them, and even today the influx of people from the provinces is ceaseless.
เป็นความจริงว่า การจราจรในกรุงเทพฯนั้น รถติดมาน่าจะได้สักสี่สิบปีแล้ว อีกไม่กี่ปีก็จะครบครึ่งร้อยปี ผมเข้ามากรุงเทพฯตั้งแต่กรุงเทพฯเพิ่งมีบันไดเลื่อนครั้งแรก ที่ห้างไดมารู ตรงราชดำหริ สมัยนั้นแถวประตูน้ำรถเริ่มติดแล้ว จนบัดนี้ตรงนั้นก็ยังแก้ไม่ได้ รถยังติดอยู่ นับวันจะหนักกว่าเดิม ผมเข้าใจว่า ระบบการขนส่งมวลชนด้วยรถไฟฟ้านี้ ก็น่าจะมีขึ้นเพื่อแก้ปัญหาการจราจรของเมือง นี่เพียงแค่ปัญหาเดียว ใช้เวลาแก้สี่สิบกว่าปียังไม่จบ เชื่อว่า ตราบใดที่คนยังหลั่งไหลเข้ามาอยู่ในกรุงเทพฯ ปัญหานี้ก็จะดำรงต่อไป พร้อมๆกับปัญหาใหม่ๆก็จะก้าวเข้ามา ในอนาคตกรุงเทพฯอาจจะต้องเผชิญกับปัญหาประชากรล้นเมือง Undoubtedly vehicle traffic in Bangkok has been plighted with jams for a good forty years. I went to live in Bangkok at a time when the first escalator had just been laid in the Thai Daimaru shopping centre at Ratchadamri, and the Pratunam area was already rather congested – and is even more so now with no relief in sight. I’m given to under- stand that the MRT was born to try to solve the problem of urban traffic congestion. A single problem and forty years later it’s still far from solved! I’m convinced that as long as people will clutter into Bangkok, this problem will remain while new problems will surface. In the future Bangkok will be increasingly confronted with the headaches stemming from overpopulation.
เป็นเพราะกรุงเทพฯเป็นศูนย์กลางการปกครองมาตั้งแต่สมัยอดีตตั้งแต่เริ่มตั้งเมืองมาจวบจนถึงปัจจุบัน ศูนย์กลางของประเทศไทยทุกวันนี้ก็ยังอยู่ที่กรุงเทพฯไม่เปลี่ยนแปลง หลายคนจึงมุ่งเข้ามาเพื่อแสวงหาโอกาส แสวงหาชีวิตที่ดีกว่าในศูนย์กลางของความเจริญของนครแห่งนี้ แน่นอนว่า อาจมีคนสมหวัง ผิดหวัง มีความสุข มีโศกนาฏกรรม ในชีวิตของคนเหล่านั้น แต่คงไม่สามารถหยุดยั้งผู้คนที่หลั่งไหลเข้ามาได้ ในเมื่อกรุงเทพฯยังเป็นนครแห่งโอกาสของพวกเขา และในเมื่อมีคนเพิ่มเข้ามามาก ปัญหาก็มีเพิ่มขึ้นตามมา เป็นปัญหาของเมืองใหญ่ ไล่ตามแก้ปัญหาไปคงไม่มีวันจบ เพราะปัญหานั้นนับวันจะยากขึ้นทุกวัน This is due to the fact that Bangkok has been the adminis- trative centre of the country since its creation over two centuries ago. Everything in Thailand always revolves around Bangkok. So, many are those who, to give themselves the opportunity of a better life, come to the paragon of progress this metropolis represents. Of course this doesn’t go without disappoint- ments, despairs and tragedies – without joys and happiness either – but nothing seems to ever stop their influx given that Bangkok is for them the city of opportunities. And the more numerous the people coming in, the more problems there are: it’s the plague of all megalopolises in which solving problems is an endless task because they get worse with every passing day. Here also the text is partly rephrased to make it tighter and more informative (‘over two centuries ago’ – 1782 being the official founding date).
น่าจะลองกลับไปแก้ปัญหาง่ายๆ ก่อนว่า ทำอย่างไรจะชะลอคนจากต่างจังหวัด ให้เข้ามาอยู่น้อยลง อย่างน้อย ถ้ามีงานให้คนต่างจังหวัดได้ทำ คนขับแท็กซี่คนนี้ก็คงไม่มาอยู่ที่กรุงเทพฯ หรือถ้ามีมหาวิทยาลัยการศึกษาดีๆที่ทัดเทียมกับมหาวิทยาลัยในกรุง- เทพฯได้ นักศึกษาหนุ่มสาวเหล่านี้ก็คงไม่มาเดินอยู่ในซอยยามมืดค่ำ ห่างไกลครอบครัวเช่นนี้ The solution would be to tackle the easiest one: what to do to stem the influx of provincial people? At the very least, if there were jobs upcountry, our taxi driver wouldn’t have come to Bangkok, or if there were upcountry universities with a quality of education equal to those in Bangkok, those students wouldn’t be swarming about in that street after nightfall far away from their families. แก้ปัญหาง่ายๆ ก่อน: here, I was tempted to correct the author by writing ‘The solution would be to tackle the problems at their roots’. But then…
สี่ทุ่มกว่า ในซอยแห่งนี้ยังคึกคัก แต่ดูแล้วไม่น่าจะมีร้านอาหารที่นั่งกินเป็นเรื่องเป็นราวได้ เห็นมีผับอยู่บ้าง บางโต๊ะนั่งดื่มเฮฮา ผมบอกให้แท็กซี่กลับออกจากซอย เมื่อถึงถนนใหญ่เขาบอก ว่ามีร้านลาบอีสานอยู่ไม่ไกลจากนี้นัก อร่อยใช้ได้ เขาเคยไปนั่งกิน Past 10pm and the street is still throbbing with life but, on closer examination, there are no restau- rants where to dine at ease: only pubs with tables where alcohol bawls out. I tell the driver to turn around. Once again on the main road, he tells me there’s a north-eastern eatery not far from here where larp* is quite good. ==

* Larp: spicy minced pork (or chicken) salad

ร้านนั้นอยู่ติดถนนในซอยคู่ขนาน เป็นเพิงสังกะสีริมถนนโล่งๆ ไม่ติดกับใคร ในร้านมีคนนั่งกินกันอยู่หลายโต๊ะ เตาเนื้อย่างที่ครัวหน้าร้านส่งควันโขมงหอมลอยมา ผมชวนคนขับแท็กซี่ลงมานั่งกินด้วยกัน เขากินข้าว ผมกินเบียร์ ผมสั่ง ไก่ย่าง ส้มตำ เนื้อย่างติดมัน ลาบ ข้าวเหนียว เบียร์เย็นๆอีกขวด ในความรู้สึกของผมนั้น อาหารอีสานเหมาะกับการกินเบียร์มากที่สุด ถ้ากินเป็นมื้อกลางวันแล้วยิ่งดี กินแล้วหลับสักงีบ จะเป็นสุข แต่ในตอนนี้ เหนื่อยมาทั้งวันแล้ว ต่อจากนี้ไม่รีบเร่งอะไร ขอกินเบียร์สักขวดกับอาหารอีสานตอนกลางคืนคงไม่เป็นไร ผมนั่งดื่มเบียร์กินกับแกล้ม กวาดสายตาดูผู้คนที่โต๊ะในร้าน นี่ห้าทุ่มกว่าแล้ว คนในร้านยังแน่นอยู่ มันเป็นมื้อไหนกันแน่ของคนกรุงเทพฯ จะว่ามื้อเย็นก็ดึกเดินไป That eatery is on a street parallel to the main road. It’s a simple tin shed on the wayside with nothing around it. Almost all the tables are taken. The kitchen grill at the forefront generates billows of fragrant smoke. I invite the driver to eat with me. He eats, I drink. I order roast chicken, somtam*, meat grilled in its fat, larp, glutinous rice and a bottle of beer. In my opinion, nothing equals northeastern staple dishes to go with a beer, especially in the middle of the day: nothing like it to induce a pleasant nap. But at this hour, thoroughly exhausted and with nothing pressing to do any longer, a beer and northeastern dishes, there’s nothing wrong with that. So I sip my beer while nibbling at the dishes and observing the custom- ers. Past eleven at night and the place is still full. What meal is this exactly for those Bangkok people? Dinner? Supper? Snack? ==

=

=

* Somtam: spicy papaya salad

ผมว่า กรุงเทพฯเป็นเมืองที่ผู้คนชอบกิน เป็นเมืองที่มีเสรีในการกิน กินได้ทุกเวลา ตามเมืองใหญ่ๆในต่างประเทศ บางเมืองสี่ทุ่มก็หาร้านนั่งกินไม่ได้แล้ว แต่ริมถนนในกรุงเทพฯจะมีร้านอาหารขายอาหารตลอดทั้งคืน ไม่ว่าจะดึกดื่นค่อนคืนขนาดไหน อย่างน้อยก็ยังมีข้าวต้มโต้รุ่งเปิดสว่าง กรุงเทพฯเป็นเมืองที่คล้ายผู้คนที่นี่หิวอยู่ตลอดเวลา และดูยังสมบูรณ์ดีอยู่สำหรับเรื่องนี้ พวกเขามีของให้เริ่มกินตั้งแต่เช้ามืด ตลอดยันเข้านอนของอีกวัน และถ้าคุณเป็นคนชอบเรื่องกิน กรุงเทพฯไม่เคยทำให้ใครผิดหวัง It seems to me that Bangkok is a town where people like to eat, a town where in terms of food freedom reigns, where you eat at all hours. In some big cities abroad, past ten at night you can’t find a place where to eat, but everywhere in Bangkok res- taurants, food shops and vendors sell you something to eat at any time of the night and at the very least rice porridge at dawn. It would seem that Bangkok people are permanently hungry and they are spoiled for choice. They have plenty to get by from before dawn to bedtime in the small hours of the next day. If it’s good food you’re after, Bangkok will never disappoint you.
ผมย้ายออกจากกรุงเทพฯมาอยู่ต่างจังหวัดได้ยี่สิบกว่าปีแล้ว ด้วยว่าทุกวันนี้งานที่ผมทำนั้นไม่ต้องพึ่งกรุงเทพฯ โดยปรกติ ถ้าไม่มีธุระจำเป็นจริงๆ ผมจะไม่เข้ากรุงเทพฯ เพราะผมไม่ชอบความสับสนวุ่นวายของ กรุงเทพฯ แต่มีบางครั้งเหมือนกันที่ผมแอบเข้ามาตอนช่วงวันหยุดยาว ซึ่งในช่วงนั้นคนในกรุงเทพฯจะกลับต่างจังหวัดกันหมด ช่วงนั้นกรุงเทพฯจะสงบมาก รถไม่ติด เหมาะแก่การตระเวนหาของอร่อยๆกิน หาอะไรดื่มกับเพื่อนๆในกรุงเทพฯ เป็นช่วงเวลาหนึ่งที่ผมรู้สึกว่ากรุงเทพฯเป็นเมืองสวรรค์จริงๆ I moved out of Bangkok to live upcountry more than twenty years ago because I no longer had to live in the capital to work. Usually, unless something urgent turns up, I don’t go there any longer because I don’t like the pressures of urban life. But there are times all the same when I sneak into town during long bank holidays: that’s when Bangkok dwellers go back home. The city then is so quiet! No traffic jams… That’s the right time to comb the streets for delicacies, to share a drink with my Bangkok friends. That’s when I really feel that Bangkok is heavenly.
คนขับแท็กซี่อิ่มข้าวแล้ว นั่งกินน้ำเปล่ารอผมดื่มเบียร์ ผมจุดบุหรี่สูบ บอกเขาว่า “รอหน่อย กินเบียร์หมดแล้วเดินทาง เสียเวลาหน่อย เดี๋ยวมีพิเศษเพิ่มให้ ระหว่างทาง ถ้าน้องง่วง จะแวะปั๊มซื้อกาแฟกระป๋อง เครื่องดื่มบำรุงกำลัง เอาเงินที่พี่นะ” ผมชวนเขาคุยระหว่างกินเบียร์ Now replete, the taxi driver drinks some water and waits for me to finish my beer. I light up a cigarette and tell him, ‘Bear with me. We’ll leave as soon as I finish my beer. I’ll make it up to you for the time lost. If you feel sleepy along the way, we’ll stop at a petrol station for a can of coffee or a tonic*. On me, of course.’ I make him talk, to while away the time. * What Chart has in mind is  popular Krating Daeng or similar caffeine-rich drinks.
ครั้งนี้เป็นครั้งที่สอง ที่ผมตกรถในลักษณะนี้ แล้วต้องนั่งแท็กซี่กลับปากช่อง ในครั้งแรกนั้นเหตุการณ์คล้ายกันกับครั้งนี้ไม่มีผิด ฝนตกรถติดเช่นเดียวกัน ผิดกันแต่ว่าครั้งนั้นผมไม่ได้นั่งรถไฟฟ้า และค่าแท็กซี่ไปปากช่อง 3,000 บาท แต่เที่ยวนี้เด็กหนุ่มคนนี้เรียกค่าโดยสารเพียง 1,800 บาท This is the second time I miss the coach and go back to Pak Chong by taxi. The first time, it was in the very same circumstances: rainstorm and traffic jam. The difference is that that time I didn’t take the MRT and the trip back to Pak Chong cost me 3,000 baht, but today this young man asked me for only 1,800 baht for the trip.
คนกับเมืองนั้นเป็นของคู่กัน มีเมืองไม่มีคนก็ไม่ใช่เมือง มีคนไม่มีเมืองก็ไม่ได้ ผู้คนในกรุงเทพฯนั้นเป็นคนที่มาจากหลายที่หลายแหล่ง แต่คนก็คือคน ชั่วดีนั้นก็เป็นอีกเรื่องหนึ่งที่ติดกับตน ไม่เกี่ยวกับเมืองที่เขาอาศัยอยู่ เช่นเดียวกับราคาแท็กซี่ที่ต่างกัน อยู่ที่คนเรียกราคาต่างหาก ไม่ได้อยู่ที่ระยะทางว่าควรจะเรียกเท่าไหร่ ผมไม่ได้โทษคนกรุงเทพฯที่เอาเปรียบผม แต่คิดกรุงเทพฯได้สอนผม ให้รู้ราคาค่าโดยสารที่ถูกต้อง ในกรณีที่คราวหน้าถ้าผมจะต้องตกรถอีก Town and people go together. A town without people is not a town. No people without a town either. Bangkok dwellers come from all over. But people are what they are – good or evil it’s up to them and it has nothing to do with the town where they live. Same thing with diverging taxi fares: it’s all a matter of offer and demand, and has nothing to do with such and such a distance implying such and such a fare. I don’t bear a grudge to the Bangkok taxi driver who screwed me but tell myself Bangkok has taught me the proper taxi fare for the next time I miss the coach.
ราวเกือบเที่ยงคืนเราจึงออกจากร้านลาบเดินทางกลับปากช่อง ผมกำลังจะเดินทางนั่งรถไปกับใครก็ไม่รู้ที่ผมไม่เคยรู้จักมาก่อน ในยามดึกดื่นเที่ยงคืนเช่นนี้ และร่างกายของผมจะไปคิดขัดขืนอะไรเขาได้ถ้าเขาคิดจะทำร้าย แต่คิดในอีกแง่หนึ่ง ในตัวผมก็ไม่มีของมีค่าอะไรนัก มีเพียงถุงหนังสืออยู่ไม่กี่ถุง คงไม่มีประโยชน์กับใคร นั่งรถไปสักพักหนึ่งผมก็หลับเพราะความเพลียและความเบียร์ ปล่อยชีวิตไปตามยถากรรม อะไรจะเกิดมันก็ต้องเกิด รู้สึกตัวตื่นอีกที เมื่อคนขับแท็กซี่ถามผมเมื่อถึงทางแยกเข้าอำเภอปากช่อง ผมบอกทาง เขาขับรถมาส่งผมที่ลานจอดรถซึ่งผมจอดรถทิ้งไว้เมื่อตอนเช้า เราล่ำลาอวยพรกันให้แต่ละคนโชคดี ในการเดินทาง เขาขับรถกลับกรุงเทพฯเพราะบ้านเขาอยู่ที่นั่น ผมขับรถกลับบ้านที่อยู่ในป่า ระยะทางอีกครึ่งชั่วโมงกว่า ถึงบ้านคงใกล้ตีสาม ผมนึกถึงในวันที่ 15 ตุลาคมนี้ ผมจะต้องเข้าไปเซ็นหนังสือให้คนอ่านที่ศูนย์ประชุมแห่งชาติฯสิริกิต์อีก ผมคงต้องวางแผนกลับบ้านให้รัดกุมมากกว่านี้ It’s almost midnight when we leave the larp eatery and proceed to Pak Chong. Here I am sitting in a taxi at night in the company of a young man I’ve never met before and in the state of physical weakness I’m in, what could I do if he was ill intentioned? But on the other hand I have nothing on me of much value – just a few bags of books of no interest to anyone. So after a while I drift into slumber from tiredness and the beer, leaving my life at the mercy of fate: come what may. I regain consciousness when the driver asks me which way to take at the crossroads for the Pak Chong district. I tell him. He drops me at the parking area where I left my jeep in the morning. We part wishing each other good luck. He’s driving back to Bangkok because that’s where he lives; I, to my house in the jungle. A little over half an hour later, I reach home and it’s about three in the morning. I tell myself that on October 15, I have yet another book signing session at the Sirikit Center. I really must arrange for a less time-consuming return trip.
First published here.
iNational Artist Chart Korbjitti,
born in 1954, twice winner
of the prestigious SEA Write Award, is his generation’s Thai foremost novelist, with such works as
The Judgment, Mad Dogs & Co and Time, all available (among others) from Thai Fiction in Translation.
i

Mind your own business – Fon Fafang

Addiction to tobacco, booze, fatty foods and soccer is a strong and timely combination. Foreign readers may not ‘get’ all the snide references to colour-coded Thai politics, but carpe diem is a universal message. And when the last line alters your understanding of what you’ve just read, you may forget a certain air of disjointedness to the story. Right, mummy’s boy? MB

เรื่องของผม
คนอื่นไม่เกี่ยว

MIND YOUR OWN
BUSINESS

football

ฟอน ฝ้าฟาง

FON FAFANG

TRANSLATOR’S KITCHEN
ผมชอบนอนคนเดียว สาเหตุหลักๆ เพราะผมเป็นคนนอนกรนเสียงดังมาก ดังเหมือนหวูดรถไฟเชียวล่ะ มันดังขาดๆ หายๆ ตลอดการนอนหลับ ความจริงผมไม่รู้หรอกว่าผมเป็นคนนอนกรนเสียงดัง แต่เมื่อถูกฟ้องก็ต้องรับฟัง และนึกเกรงใจคนฟ้องอยู่เหมือนกัน บางทีเขาก็คงรำคาญแต่ไม่รู้จะทำอย่างไรได้ นึกถึงตัวเองที่รำคาญกลุ่มคนเปิดเครื่องขยายเสียงตะโกนปาวๆ อยู่ตามถนนแรมเดือน I like to sleep alone, mainly because I snore very loudly, like a train’s whistle, by fits and starts throughout the night. Actually I’m not aware of my snoring, but when I’m told it is so I must listen and be considerate to the one who tells me: she must be annoyed but doesn’t know what to do. I think of my own annoyance with those people that shout through loudspeakers in the streets month after month.
แต่ละคืนผมเข้านอนประมาณสี่ห้าทุ่ม รู้สึกตัวตื่นขึ้นมาราวตีสอง แล้วนอนต่ออีกราวสองชั่วโมงจึงตื่นนอนอีกครั้ง Every night I go to sleep around eleven pm, wake up around two in the morning and then go back to sleep for another two hours before I wake up again.
คราวนี้ตื่นแล้วตื่นเลย จะนอนต่ออย่างไรก็ไม่หลับ ตื่นขึ้นมาคราวนี้ อาการแรกที่รู้สึกก็คือ เปรี้ยวปากจี๊ดๆ หงุดหงิด กระวนกระวาย ใช่แล้วล่ะ ผมหิวบุหรี่ พอลืมตาตื่นจากหลับ ผมต้องสูบบุหรี่ก่อนทำอย่างอื่น มันเป็นสันดานของชีวิตมานานนับสามสิบกว่าปีแล้ว เมื่อครั้งเป็นวัยรุ่นนักศึกษา ผมสูบบุหรี่แบบกะปริดกะปรอย คือสูบบ้างไม่สูบบ้าง เพราะไม่ค่อยมีเงินซื้อ นานๆ จึงจะมีเงินซื้อทีนึง บ่อยครั้งที่ขอเพื่อน บ่อยครั้งที่เดินเก็บก้นบุหรี่ตามถนนและเก็บจากที่เขี่ยบุหรี่ พอมีงานทำผมก็สูบบุหรี่อย่างเป็นล่ำเป็นสัน ผมพยายามจะเลิกหลายครั้ง แต่ไม่เคยเอาชนะใจตนเอง มันเหมือนส่วนหนึ่งของชีวิต ถ้าขาดมันไปชีวิตก็เหมือนขาดอะไรสักอย่าง อันเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ก็เหมือนกัน “อันเมารักเมาแทบตายเสือกหายเมา แต่เมาเหล้านี้ประจำทุกค่ำคืน” อิๆๆๆๆๆๆๆ This time I’m awake for good. Even if I stay in bed I won’t sleep. Waking up this time the first thing I feel is a sense of deprivation in my mouth, irritation and anxiety. That’s right: I need to smoke. As soon as I open my eyes, I must smoke a cigarette before anything else. It’s been a bane in my life for more than thirty years. When I was a teenage student, I smoked on and off, sometimes did, sometimes didn’t, because I had little money for that, it was seldom I could afford to buy a packet of cigarettes. Often I’d cage fags from friends and often I’d collect stubs as I walked in the streets or from ashtrays. When I started to work, I began to smoke in earnest. I tried to quit several times, but never managed to win over myself. It was like a part of life. I couldn’t do without it. The same with alcoholic drinks. ‘Dead drunk with love only to bloody sober up, but drunk with liquor every night.’* Ha! Ha! ====

=

=

=

=

=

=

=

=

=

* A line from Sunthon Poo, the Shakespeare of Thailand.

เช้าตรู่นี้ซองบุหรี่ยังวางอยู่ที่โต๊ะทำงาน ผมลองทำท่ามองไม่เห็น เฉไฉเปิดคอมพิวเตอร์ต่ออินเตอร์เน็ต เปิดโทรทัศน์ เปิดประตูบ้านออกไปรับลมเย็น ทำท่าออกกำลังกายนิดหน่อย แต่พอนึกอะไรได้ก็หยุด จึงไปล้างถ้วยชาม เสียบหม้อหุงข้าว เข้าห้องน้ำ แล้วกลับไปนั่งโต๊ะทำงาน This morning the packet of cigarettes is still on the working table. I try to pretend I don’t see it, take my time opening the computer and calling up the internet, switch on the TV, open the house door and go out to catch the cold breeze, pretend to exercise a little, but a thought makes me stop, so I go and do the dishes, plug on the rice cooker, enter the bathroom and then return to sit at the working table.
สองหูฟังข่าวโทรทัศน์ ตาจ้องดูเว็บไซต์แต่ละเว็บ มันเป็นความเคยชินมากกว่าจะตั้งใจ ก่อนนอนและหลังจากตื่นนอนก็เป็นเช่นนี้ ต้องเข้าไปดูโวยวายเว็บพวก manager.co. th, matichon.co.th, komchadluek. net, bangkok-today.com, naewna.com, thairath.com หนังสือพิมพ์ออนไลน์เหล่านี้บางฉบับอ่านแล้วต้องหารด้วยสอง บางฉบับต้องหารสาม บางฉบับและบางข่าวไม่น่าเชื่อถือเอาเสียเลย แต่บางฉบับเที่ยงตรงและเป็นกลาง ทำหน้าที่สมเป็นสื่อตามหลักปรัชญาของสื่อ ผมไม่บอกหรอกว่าผมชอบและศรัทธาฉบับใด และรังเกียจฉบับใดเป็นกรณีพิเศษ The ears listen to the news on TV, the eyes gaze at website after website, out of habit rather than from deliberation. Before going to sleep and after waking up it’s always like this. I must go and fuss over websites like manager.co.th, matichon.co. th, komchad-luek.net, bangkok-today. com, naewna.com, thairath. com. These online newspapers, some of them you must read and then divide by two for credibility, read others and then divide by three, and some aren’t credible at all, but others are forthright and balanced, they do their duty according to the ethical principles of mass media. I won’t say which ones I like and respect and which ones I find especially annoying. Here the temptation is to personify: ‘my’ ears, ‘my’ eyes, as you would expect in a ‘normal’ text. ‘The’ ears, ‘the’ eyes act on their own, ‘out of habit rather than from deliberation’: the narrator has hardly woken up. สมเป็นสื่อของสื่อ: one สื่อ too many in translation.
ประเทศนี้ไม่มีอะไรหรอก นอกจากนักการเมืองล้วงลูก ข้าราชการซื้อตำแหน่ง น้ำท่วม ฝนแล้ง เสื้อแดง เสื้อเหลือง และดาราเอากันจนเตียงหัก แถมด้วยอาชญากรรม This country has nothing but politicians that meddle officiously, civil servants that buy their posts, floods, droughts, red shirts, yellow shirts, and movie stars fornicating until beds break, with crimes as bonuses.
= =
แล้วผมก็สะเออะ!? ทั้งที่มีความรู้แค่เด็กปฐมวัย แต่ดันเปิด bangkokpost.com, nytimes.com และหนังสือพิมพ์ภาษาอังกฤษต่างประเทศอีกหลายฉบับ แม้จะมีความรู้แค่หมาหัดเลียใบตองแห้ง แต่ก็พอสรุปเนื้อข่าวได้ว่า And here I am meddling? Even though I only have elementary education I insist on opening bangkokpost. com, nytimes.com and many other foreign news websites in English. Even though I know as much as a puppy learning to lick a dry banana leaf, I can get the gist of the news.
โลกนี้มันร้อน ภูเขาน้ำแข็งละลาย แผ่นดินไหว เศรษฐกิจตกต่ำ สงครามระหว่างอเมริกากับมุสลิม This world is hot, icebergs are melting, the earth is quaking, the economy is de- pressed, America is at war with the Muslims.
ผมไม่รู้ว่าใครเป็นพระเอกใครเป็นโจร แต่สุดมันและสนุกยิ่งกว่าสมัยสงครามเย็น ถามตัวเองทำไมโลกต้องแบ่งออกเป็นสองฝ่าย ทำไมประเทศต้องแบ่งออกเป็นสองฝ่าย คำตอบอยู่ในขวดเหล้าและควันบุหรี่ I don’t know who the hero is and who the villain, but it’s much more fun than in the Cold War period. I ask myself why the world must be divided into two, why the country must be divided into two. The answer is in a bottle of booze and in cigarette smoke.
= =
พอเบื่อข่าวเหล่านี้ก็ไปลงท้ายที่เว็บ premier-dream.com When I’m fed up with news of this kind, I switch to premierdream.com.
ผมติดตามผลงานของสโมสรเชลซีมาไม่นานเท่าไร ฉะนั้นผมจึงไม่ใช่สาวกเชลซี ไม่ใช่แฟนคลับเชลซี และไม่ใช่สาวกของทีมใด เบื้องต้นที่ผมชอบทีมนี้เพราะชอบบุคคลที่เกี่ยวข้องในทีมนี้ ทั้งในฐานะผู้จัดการและนักเตะในคนเดียวกันอย่าง รุท กุลลิท เขาเป็นหนึ่งในสามทหารเสือจากฮอลแลนด์ ชอบพวกเขาตั้งแต่อยู่ทีมเอซีมิลานโน่นแล้ว ชอบสุภาพบุรุษอย่าง จิอันบรังโก้ โซลา, จอห์น เทอรี, แฟรงค์ แลมพาร์ต และโดยเฉพาะผู้จัดการอย่าง โฆเซ มูรินโญ เหมือนผมชอบดิเอโก มาราโดนา นั่นแหละ ผมรู้สึกว่า ผมและมูรินโญมีความรู้สึกเย่อหยิ่งในตนเองเหมือนกัน มั่นใจสูง ไม่เชื่อใครง่ายๆ ดิบๆ เถื่อนๆ ซึ่งเป็นเปลือกห่อหุ้มหัวใจที่แสนจะอ่อนโยน และบางครั้งแอบร้องไห้คนเดียวได้อย่างเป็นวรรคเป็นเวร แต่ผมไม่ชอบอันเชลอตติ เพราะฝีมือและความเป็นศิลปินลูกหนังสู้น้องมูไม่ได้ ก่อนหน้านี้ผมชอบทีมปืนใหญ่อาร์เซนอล แต่พอลูกชายตามมาชอบเป็นพรวน ผมจึงหนีไปชอบเชลซี I haven’t followed the scores of the Chelsea team for long, so I’m no fan of Chelsea, I’m not a member of the Chelsea Club and I’m no fan of any team. At first I liked this team because I liked individuals involved with it, as manager cum player like Ruud Gullit, one of the three battling tigers from Holland. I’ve liked them since they were in the AC Milan team. I like gentlemen like Gianfranco Zola, John Terry, Frank Lampart and especially a manager like Jose Mourinho as much as I like Diego Maradona. Mourinho and I share the same supreme self-confidence and determination and reluctance to trust others, with rawness and wildness as bark around a very gentle heart and we sometimes hide away to cry copiously alone, but I don’t like Ancelotti, because his talent and football artistry can’t beat Mourinho’s. Before this I liked the Arsenal big guns but when my son did too and trooped after me I fled and favoured Chelsea instead.
ส่วนทีมแมนเชสเตอร์ยูไนเต็ดและทีมลิเวอร์พูลนั้น ผมวิงวอนผีปู่ผีตาผีพญาแถนทุกครั้งที่มีพิธีกรรมเซ่นไหว้ว่า เมื่อไรสองทีมนี้จะตกชั้นให้พ้นหูพ้นตาเสียที บ้านเมืองจะได้สงบสุขราบรื่น ทั้งผีแดงและหงส์แดง ไม่รู้แดงไหนเป็นแดงแท้ แดงไหนเป็นแดงเทียม ส่วนทีมระดับชาตินั้นน่ะหรือ ผมเคยชอบทีมบราซิลและทีมสวีเดนที่มันใส่เสื้อเหลือง แม้มันจะอยู่คนละขั้วโลกก็ตาม แต่พอหันไปดูทีมเสื้อขาวอย่างเยอรมันและอังกฤษแล้ว ผมกลับรู้สึกว่าเสื้อขาวมันสะอาดหูสะอาดตา ไม่มีสิ่งใดซุกซ่อนแอบแฝงไว้เหมือนทีมที่สวมเสื้อสีเหลืองและเสื้อสีแดง รอดูว่าเมื่อไรทีมเสื้อแดงกับทีมเสื้อเหลืองมันจะปะทะกัน ผมคงสุดยอดแห่งความสะใจ อยากให้ตายไปข้างหนึ่ง ผมจะปีนขึ้นไปบนยอดไม้และร้องเชียร์ทั้งสองฝ่าย As for the Manchester United and Liverpool teams I implore the spirits of my ancestors every time there’s a signature ceremony. When will those two teams fall off that league for good? Our country will enjoy peace and quiet. Red Devils and Red Swans: I don’t know which are the real reds, which the fake red. As for national teams, well, I used to like Brazil and Sweden as they wear yellow shirts even though they’re poles apart on the globe, but when I turned to look at white-shirted teams like Germany and England, I came to feel that white shirts were cleaner, there was no trick hidden in them, unlike in those teams sporting yellow shirts or red shirts. I can’t wait to see the red shirt team and the yellow shirt team clash. My jubilation will climax. I want one side to die. I’ll climb up some treetop and shout encouragements to both sides.
ผมไม่โง่หรอก ความจริงแล้วเราควรเอาจุดเด่นของทั้งสองฝ่ายมาผสมผสานกัน ส่วนจุดด้อยนั้นเอามันทิ้งไปเสีย แต่ทำไมพวกนั้นไม่คิดอย่างผม I’m not stupid. Actually we should take the good points of both sides and mix them together, and discard the bad points altogether, but why don’t these people think as I do?
ผมหิวบุหรี่เต็มแก่แล้ว I’m craving a cigarette to the utmost by now.
= =
แล้วผมก็ไปที่ oknation.net อ่านงานในบล็อกของเพื่อนๆ จนอิ่มหนำ แล้วจึงไป yahoo.com, hotmail. com ใครส่งจดหมายถึงผมบ้าง ใครส่งสแปมมาสร้างความรำคาญบ้าง แล้วก็ไปที่ hi5, facebook ฟ้าสว่างเป็นเวลาที่เจ้าชีวิตตื่นขึ้นมาและนอนเล่นอยู่บนเตียง… And then I go to oknation.net, read my friends’ blogs to repletion and then go to yahoo.com, hotmail.com – mail and annoy- ing spam – and then to hi5, to Facebook. The sky is clear. It’s time for the lady of my life to wake up and lie in bed idly… เจ้าชีวิต is usually translated as Lord of Life; here it’s a woman. Lady of Life is more than quaint in English, so, the lady of my life…
= =
เช้าตรู่วันหนึ่ง ผมตื่นขึ้นมาพร้อมกับปวดหน้าอกอย่างรุนแรง ผมคลำอกไว้ มันปวดร้าวไปทั่วแขนสองข้าง มือเย็น เท้าเย็น ไม่มีแรงยืน สักครู่หนึ่งมันหายไป หายใจสะดวกขึ้น และไม่กี่วินาทีต่อมามันก็ปวดขึ้นมาอีกรอบ ผมประคองอกไปบอกเจ้าชีวิตขณะที่เธอยังนอนหลับอยู่บนเตียง เธอหยิบยาหอมมาทาจมูกและขมับพร้อมกับบีบนวด ผมค่อยยังชั่วขึ้น แล้วก็นึกถึงหนังสือของไพวรินทร์ ขาวงาม เรื่อง มันคงไม่ตายง่ายๆหรอก พอเป็นพลังปลอบใจ และนึกถึงคำพูดของใครอีกหลายคนที่ชอบพูดว่า “ถ้ายังไม่ถึงคราวตาย มันก็ไม่ตายดอก” One early morning, I woke up with a violent pain in my chest. I tensed up my pectoral muscles. It hurt all over my arms, cold hands, cold feet. After a moment the pain went away, I breathed more easily, but a few minutes later it hurt all over again. Holding my chest I went and told the lady of my life as she still lay in bed. She picked up an aromatic unguent she pasted on my nose and temples she pressed and massaged. I got better and then thought of Paiwarin Khao-ngam’s book entitled Dying isn’t easy* to give me comfort and I thought of the saying ‘If it’s not your time to die, you won’t die’. I first translated this part in the present tense. In the flow of the story the past tense is better, however.

* Paiwarin Khao-ngam is a noted Thai poet. Dying isn’t easy came out
in 2005.
= =
ผมริกินเหล้าสูบบุหรี่มาตั้งแต่อายุสิบกว่าขวบแล้ว สะสมเพื่อนฝูงทุกสาขาอาชีพจนนับจำนวนไม่ได้ มีทั้งดีล้วน เลวล้วน และพวกครึ่งๆ กลางๆ ระหว่างดีกับเลว มีทั้งผู้หญิง ผู้ชาย กะเทย ทอม ตุ๊ด อีแอบ I began drinking alcohol and smoking cigarettes even before I was in my teens and then accumulated so many friends from all quarters and professions I can’t keep count of them, some very good, some very bad and many in between, women as well as men, transvestites, dykes, toms, faggots and closeted gays.
การกิน การสูบ และการดื่มในชีวิตประจำวัน มันสะสมกันมายาวนานพอสมควร ผมย้อนนึกถึงวันก่อนมีอาการปวดหน้าอก เพื่อนฝูงหลายคนนัดพบกันที่ร้านอาหาร เหล้า เบียร์ คอหมูย่าง น้ำตกหมู ไส้กรอก ผมนี่ชอบไส้กรอกเป็นชีวิตจิตใจ ทั้งไส้กรอกวัว ไส้กรอกหมู เนื่องจากบรรพบุรุษเคยชอบมาก่อน This eating, smoking and drinking in daily life has been going on for quite some time. I think back to the day before I had chest pain. Several friends had agreed to meet at a restaurant. Liquor, beer, cracklings, spicy sliced pork, sausages. I can’t live without sausages, whether beef or pork: it’s in my genes. เนื่องจากบรรพบุรุษเคยชอบมาก่อน:  literally, ‘as my ancestors liked them before (me)’.
อีกส่วนหนึ่ง ผมกินยอดผักเหมือนวัวควายกินหญ้า โดยเฉพาะผักตามป่าตามทุ่งเพราะมั่นใจนักมั่นใจหนาว่ามันปลอดสารพิษ กินมาทั้งชีวิต และกินมาอย่างมีความสุข Besides, I eat yortphak as cows eat grass, especially greens from the forest and the fields, because I’m a hundred per cent sure they’re free of poisonous substances. I’ve eaten them all my life with relish. ยอดผัก (yortphak) is a generic term for tender greens cooked in a floury soup with noodles and thin slices of meat.
= =
เมื่อหลายเดือนก่อน ผมไปตรวจสุขภาพที่ศูนย์มะเร็ง เพราะมีอาการแปลกๆ ในร่างกาย และก็ถูกผู้หวังดีหลายฝ่ายบังคับให้ไป ก่อนหน้านี้ก็เคยให้หมอเฉือนถุงน้ำดีทิ้งแล้ว จนกลายเป็นคนไม่มีดี การไปตรวจครั้งนี้ผมต้องอดอาหาร อดเหล้าทั้งคืน เมื่อผลการตรวจส่งถึงบ้าน ผมก็นำผลตรวจไปหาหมอใกล้บ้านทันที Several months ago, I went to the Cancer Centre for a check-up because I had strange symptoms in my body and well-meaning persons in various quarters forced me to go. Before that I had gone to see a doctor to get rid of my gallbladder so I have no bile left. For the check-up this time I had to refrain from eating and drinking alcohol overnight. When the results came through, I took them to a doctor near home at once. Lost in translation: เป็นคนไม่มีดี means both ‘a man with no bile left’ and ‘a man with no good left in him’.
“คุณเป็นโรคเกาต์ขั้นรุนแรง…” นายแพทย์คลินิกบอก “uric acid สูงถึง 11.1 ทั้งที่ควรจะอยู่ระหว่าง 3.0-7.0 อันถือว่าปกติ” ‘You have a bad case of gout,’ the doctor in the clinic told me. ’Uric acid at 11.1. The normal rate is between 3.0 and 7.0.’
มิน่าล่ะ ผมจึงปวดข้อปวดเข่าตลอดเวลา เมื่อคราวกินแกงหน่อไม้ใส่ชะอมผมถึงกับต้องคลานเข้าห้องน้ำ มันปวดทรมานจริงๆ No wonder my joints are always hurting. When I eat bamboo shoot soup with climbing wattle, I have to crawl to the bathroom, it’s real torture.
“ครับ…” ผมเชื่อนายแพทย์ ‘Yes sir.’ I believe doctors.
“ควรหลีกเลี่ยงอาหารจำพวกยอดผักและสัตว์ปีก” นายแพทย์แนะนำ ‘You should avoid eating yortphak and animals with wings,’ the doctor advised.
“จิ้งหรีด กุดจี่ มดแดง แมงจินูน ผมกินได้ไหมครับ…” ผมทำหน้าเหลอหลาแล้วแกล้งถามนายแพทย์กลั้นเสียงหัวเราะด้วยความรู้สึกขำ ‘Crickets, red ants, dung beetles, scarab beetles, can I eat those,’ I put on a stupid face and asked. The doctor burst out laughing. =
“ไม่รู้สิ ผมไม่เคยกินสักอย่าง…” นายแพทย์ตอบ ผมอดหัวเราะนายแพทย์ไม่ได้เหมือนกัน หน้าตาออกขาวซีดอย่างนั้นคงกินแต่แกงจืดหมูและอาหารของเจ๊กของจีน ‘I don’t know. I’ve never eaten any of those,’ he answered. I couldn’t help laugh- ing either at his suddenly blood-drained face. He probably only ate bland pork porridge and other Chinese fare. =
“ที่สำคัญ…” นายแพทย์ค้างคำพูดไว้แล้วมองหน้าผม ‘The important thing is…’ The doctor paused and stared at me.
“อะไรหรือครับ…” ผมร้อนรนอยากรู้ ‘Yes?’ I pressed out of curiosity.
“คอเลสเตอรอลสูงมาก นั่งๆอยู่ก็มีสิทธิ์หงายหลังตายได้…” นายแพทย์พูด ผมแอบคิดไปว่าถ้าเป็นอย่างนั้นมันก็ดีน่ะสิ ไม่ต้องเจ็บปวดทรมาน ทุรนทุราย ไม่ต้องมีสายอะไรต่อมิอะไรพันร้อยระโยงระยางตามร่างกาย ไม่ต้องมีคนมาเยี่ยม ไม่ต้องมีคนคอยเฝ้าดูแล และไม่เดือดร้อนใครเกินไป เอาแค่ร่วมฌาปนกิจศพทีเดียวจบม้วนเลย ‘Your cholesterol is very high. You might just collapse and die any time,’ the doctor said. I thought to myself that would be great, no pain, no twitching, no need for a thousand tubes dangling off your body, no need for visitors, no need for minders, and not bothering others too much, just having the undertaker deal with the corpse once and that’s it. นั่งๆอยู่ก็มีสิทธิ์หงายหลังตายได้: literally, ‘Even sitting, you might just fall over backwards and die’.
“ครับ…” ‘Yes sir.’
“คอเลสเตอรอลสูงถึง 294 ทั้งที่ควรจะอยู่ระหว่าง 150-280 mg/dl อันถือว่าปกติ ส่วนไตรกลีเซอไรด์สูงถึง 595 ทั้งที่ควรจะอยู่ระหว่าง 50-190 mg/dl อันถือว่าปกติ” นายแพทย์กล่าว ผมนึกถึงคำพูดที่ว่า ถ้าไม่ถึงคราวตาย มันก็ไม่ตายดอก… ‘Cholesterol at 294, when it should normally be between 150 and 280 mg/dl. As for triglyceride, 595 instead of the normal rate of 50 to 190 mg/dl,’ the doctor said. I thought of the saying ‘If it’s not your time to die, you won’t die’.
“ควรงดเหล้า เบียร์ บุหรี่ และอาหารที่มีไขมัน” นายแพทย์จ้องหน้าผมด้วยความห่วงใย ‘You should refrain from alcohol, cig- arettes and fatty foods.’ The doctor stared at me with concern.
“ครับ…” ‘Yes sir…’
= =
บ่ายวันหยุดวันหนึ่ง ขณะตาจ้องอ่านหนังสือแน่วนิ่ง ปากคาบบุหรี่พ่นควันโขมง หูฟังข่าวจากโทรทัศน์และตีนก็กระดิกอยู่เรื่อยๆ มีเด็กหนุ่มเอาซองมาให้ผม ดูซองก็รู้ว่าเป็นซองบอกงานฌาปนกิจศพ On a day off one afternoon, while the eyes read a book without moving, the mouth held a cigarette and released clouds of smoke, the ears listened to the news on TV and the feet kept fidgeting, a young lad brought me an envelope. A glance at it was enough to know it was a death announcement.
“ใครตายวะ…” ผมถามตัวเอง พอเปิดซองและดูการ์ด ผมถึงกับอุทานออกมาว่า “ไอ้โกตาย…” ผมตอบตัวเองและบอกเจ้าชีวิตไปในตัว ‘Who died,’ I asked myself. As soon as I opened the envelope and took out the card, I exclaimed, ‘Ko! Dead!’ answering myself and informing the lady of my life by the same token.
“คนดีๆ อย่างนี้ทำไมตายเร็วจัง พวกเลวๆ ทำไมตายช้านักล่ะ” ฟังแล้วผมอยากชักดิ้นตายตามไอ้โกเสียให้รู้แล้วรู้รอด ‘Why does a good man like him have to die so soon when the bad ones never do?’ Listening to that, I felt like dying on the spot to put the record straight.
“สวรรค์ต้องการคนดี…” ผมพูดไป ‘Heaven needs good people,’ I said.
“แล้วทำไมนรกไม่ต้องการคนเลวบ้างล่ะ” เธอก็พูดมา ‘Then why doesn’t hell need bad ones?’ she said.
“คนเลวเต็มนรกแล้ว จะเอาไปไว้ที่ไหนล่ะจ๊ะ ดูสิ มันฆ่ากันทุกวัน มันโกงบ้านโกงเมืองอยู่ทุกวัน โกงจนไม่มีแผ่นดินจะอยู่ นรกท่านก็รู้ แต่ยังหาที่ให้พวกนี้ไม่ได้ อย่างฉันนี่ต้องรอคิวอีกนาน” ผมทะเล้นตอบพอคลายเครียด ‘Hell is already full of them, where would they put them? Look, they kill each other every day, they cheat and steal every day to the point there’s no place safe. Hell knows that but can’t find room for them, like me who must wait in the queue for ages,’ I answered jokingly to lower the tension.
โกศลเป็นเพื่อนคนหนึ่งในจำนวนเพื่อนที่นับตัวเลขไม่ได้ มันเป็นเพื่อนที่ผมจัดให้อยู่ในประเภทสุภาพบุรุษผู้สุภาพเรียบร้อย นิสัยใจคอสุขุม เยือกเย็น ดำรงชีวิตด้วยเหตุและผล เป็นพ่อบ้านพ่อเรือนที่ดี เมียและลูกน่ารัก ครอบครัวอบอุ่นจนน่าอิจฉา ตำแหน่งหน้าที่การงานก็สูงส่ง Koson was a friend among the innumerable friends I have. He was a friend I had placed in the gentlemen category, polite and proper, circumspect, cool-headed, rational, a good home- owner with a lovely wife and kids, a warm family to be jealous of, and the highest responsibilities at work.
โกศลดูแลสุขภาพยิ่งกว่านายแพทย์และนางพยาบาลเสียอีก รับประทานอาหารครบห้าหมู่ (รวมเป็นหนึ่งตำบล) อาหารสุก สะอาด ไม่แดกอาหารสุกๆ ดิบๆ ประเภทลาบ ก้อย ซอยแซ่ แล้วยังออกกำลังกายวันละอย่างน้อยครึ่งชั่วโมง และตรวจสุขภาพทุกปี อบายมุขใดๆ ไม่ข้องแวะ เหล้าเบียร์ไม่แตะต้อง บุหรี่ไม่ต้องพูดถึง ใครสูบใกล้ๆ หรือแค่ควักบุหรี่กับไฟแช็กออกมาให้เห็นมันก็ตะเพิดไล่ให้ไปไกลๆ Koson took care of his health even more than doctors and nurses do, ate all five kinds of food (per meal), cooked food, clean food, didn’t eat half-raw food such as larp, koi or soichae, and exercised as well, at least half an hour every day, and had yearly check-ups. Vices he had none, didn’t drink, and as for smoking, anyone smoking near him or just pulling out a cigarette and lighter he’d berate and chase away. Northeastern fare:
“ไอ้พวกสังคมรังเกียจ…” ดูไอ้โกมันพูดเข้าสิ กระเทือนไปถึงซังของผม มันก็จริงนั่นแหละ ผมรู้สึกเหมือนมันพูด แต่ก็ยอมให้สังคมรังเกียจ สูบบุหรี่ในบ้านเมียก็ไล่ สูบในร้านอาหารก็เกรงใจคนอื่น สูบในสถานที่ราชการก็เป็นแบบอย่างไม่ดี เมื่อจะสูบบุหรี่สักมวนต้องทำตัวเป็นอีแอบ หลบมุมสูบไกลๆ ทำตัวลับๆ ล่อๆ เหมือนโจร คนมันติดแล้วอย่างไรก็ต้องยอม การกินเหล้าสูบบุหรี่ไม่ใช่ความต้องการทางกาย มันเป็นความต้องการทางความรู้สึก (โว้ย!) ‘You’re a social reprobate!’ That’s how Ko dared to speak, triggering hate in me. It was true, though. I felt as he said but allowed society to blame me. Smoking in the house your wife wouldn’t have it; smoking in restaurants you deferred to others, sneaked out to smoke in some remote corner secretly like a thief. You were hooked so you had to have it. It wasn’t the body that wanted to drink and smoke, it was a demand from your feelings (damn it!).
“ไอ้ต่าง มึงสูบบุหรี่วันละซอง ซองละ 50-60 บาท คิดดูสิ เดือนหนึ่ง ปีหนึ่ง มึงเผาเงินไปเท่าไร…” ไอ้โกสอนผม “ทั้งเหล้า เบียร์ ทั้งบุหรี่ นอกจากจะเปลืองเงินแล้วยังทำลายสุขภาพอีกด้วย” ‘Tang, you smoke a packet a day, fifty-sixty baht per packet. Think about how much money you burn in a month, in a year,’ Ko would lecture me. ‘Whisky, beer and cigarettes: a waste of money and damage to your health.’
“ใช่ครับ ไอ้คุณโก…” ‘Yes sir, Mr Ko.’
“คนมีสมองอย่างพวกมึงควรมีอายุยืนยาว จะได้ช่วยเหลือประเทศชาติ” ‘People with brains like you should live a long life for the benefit of the nation.’
“ใช่ครับ ไอ้ ฯพณฯ โก…” ผมก็ตอบยียวนมันไปงั้นแหละ เพราะไม่รู้จะไปขุดหาเหตุผลที่ไหนมาเถียงมันได้ ‘Yes sir, Your Excellency,’ I’d answer mockingly like that because I didn’t know where to dig out reasons to argue with him.
ผมกับโกศลคบกันได้ก็เพราะชอบฟุตบอล ชอบอ่านหนังสือ และฟังข่าวเหมือนกัน เมื่อพบกันจึงค่อนข้างออกรส มันชอบสโมสรผีแดง ทีมแมนเชสเตอร์ยูไนเต็ด หากผมชอบสิงโตน้ำเงินครามเชลซี คราวนี้เสื้อแดงปะทะกับเสื้อน้ำเงิน If Koson and I got along it was because we liked soccer, we liked to read books and listen to the news. When we met we were on the same wavelength. He liked the Red Devils club, the Manchester United team. If I liked the indigo-blue Chelsea lions, this time red shirts clashed with blue shirts. ค่อนข้างออกรส = rather tasty, rather stimulating.
แมตช์แห่งความทรงจำระหว่างโกศลกับผมก็คราวที่แมนยูปะทะกับเชลซีในศึกเอฟเอคัพ ผมจิบเบียร์เชียร์บอลอย่างใจเย็นและมีความสุข ถ้าเราไม่เลือกข้างมากมายนัก มันก็ไม่กระวนกระวายอะไรหรอก คนมีสมองมันต้องอยู่เหนือเกมระหว่างฝ่าย พิจารณาเกมให้ถ่องแท้ ถ้าคิดไม่ออก พิจารณาไม่ได้ มันก็จะตายไปกับเกม โกศลออกอาการกระวนกระวายอย่างเห็นได้ชัด มันเชียร์ทีมเสื้อแดงอย่างลืมหูลืมตาไม่ขึ้น บางครั้งเชียร์โดยไม่มีเหตุผลด้วยซ้ำไป ประมาณว่าทีมเสื้อแดงคือพ่อมัน คราวใดที่ดิดิเยร์ ดร็อกบา เลี้ยงลูกผ่านกองหลังไปยิงประตูแมนยู มันทำท่าจะขาดใจตายเสียให้ได้ The memorable match between Koson and me was when Manchester U clashed with Chelsea in the FA Cup tournament. I was happy to seep beer and cheer coolly. If we don’t take sides too much, there’s no big fuss. People with brains must be above partisanship and examine the game thoroughly. If you can’t think you can’t do that, and die with the game. Koson showed clear signs of agitation. He cheered the red shirt team indiscriminately, sometimes without any reason to cheer actually, as if the red shirt team was his father. Every time Didier Drogba got the ball past the defence and shot at the Man U goalpost, he almost died holding his breath.
“เบาๆ หน่อยโว้ย ไม่ต้องตื่นเต้นขนาดนั้นก็ได้” ผมเตือนก่อนจะเดินออกจากหน้าจอไปสูบบุหรี่ข้างนอก ‘Take it easy. You don’t have to be so excited,’ I warned before walking away from the TV screen to go and smoke a cigarette outside.
“มันตื่นเต้นจริงๆ นะโว้ย มึงก็รู้ว่ากูชอบทีมเสื้อแดง” เสียงไอ้โกไล่หลังมา ‘But it’s really exciting! You know how much I like the red shirts,’ Ko’s voice was saying in my back.
= =
ผมทิ้งการ์ดฌาปนกิจศพลงบนโต๊ะ รู้สึกเครียดอยู่บ้างที่ต้องเสียเพื่อนไปอย่างคาดไม่ถึง จึงไปเปิดตู้เย็นหยิบเบียร์ขวดสุดท้ายออกมาและหยิบบุหรี่อีกตัวหนึ่งออกไปนั่งที่ซุ้มหน้าบ้าน I dropped the funeral card on the table, feeling somewhat tense for losing a friend unexpectedly. So I went to open the fridge, took out the last bottle of beer and lit another cigarette and went to sit in the arbour in front of the house.
เมื่อไม่นานมานี้ ผมได้รับเชิญจากสาธารณสุขจังหวัดให้ไปร่วมอภิปรายเกี่ยวกับสุขภาพ กินอยู่อย่างไรให้อายุยืน วิทยากรทุกคนขึ้นโต๊ะเก้าอี้แถวหน้า มีคนเข้าฟังนับร้อย Not long ago, I was invited by the provincial health office to take part in a roundtable discussion on health, What to Eat for a Long Life. All the lecturers sat at the row of tables upfront. There were hundreds of listeners.
“ทำไมต้องอายุยืน…” ผมเปิดประเด็นแล้วมองหน้าเพื่อนวิทยากร มองหน้าผู้ฟัง และรอคำตอบอย่างใจจดใจจ่อ ‘Why should we live long?’ was my opening gambit and then I looked at my fellow lecturers, looked at the listeners and waited for an answer with trepidation.
“เพื่ออยู่เป็นพลังแผ่นดิน” ผู้ฟังท่านหนึ่งตะโกนตอบจากแถวหลัง ‘To contribute to the nation’s strength,’ a listener shouted from the back row.
“อยู่ให้หนักแผ่นดินหรือเป็นพลังแผ่นดินกันแน่ครับ…” ผมพูดจาตามสไตล์ ‘To the nation’s strength or to the nation’s burden?’ I spoke as I always do. Note the inversion here.
“ผมว่านะครับ คนเก่าคนแก่อย่างพวกเราทั้งหลายนี้ล้วนแต่เป็นผู้มีภูมิปัญญาที่จะช่วยเหลือชาติบ้านเมืองได้ ถ้าตายไปก่อนก็น่าเสียดายนะครับ…” วิทยากรท่านหนึ่งช่วยตอบ ‘I think, sir, that we old people all have knowledge and wisdom to help the nation. If we die prematurely it’s regrettable,’ a lecturer ventured to explain.
“แล้วคนรุ่นใหม่ที่ไล่หลังเรามาติดๆ นี่ พวกเขาไม่มีปัญญาจะช่วยเหลือชาติบ้านเมืองหรือครับ…” ผมย้อนถาม บรรยากาศที่ประชุมเริ่มเครียด ‘What of the younger generations coming up right behind us? Haven’t they got wisdom to help the nation?’ I objected. The atmosphere turned tense.
“ผมอยากให้เราอยู่อย่างมีความสุข อายุสั้นก็สั้นอย่างมีความสุข ถ้าหากอายุยืนก็ยืนอย่างมีความสุข ไม่ใช่อายุยาวแล้วยืนไม่ได้ ทำงานให้มีความสุข นอนให้มีความสุข กินให้มีความสุข ส่วนอายุจะยาวหรือสั้นก็ช่างมัน… อย่าหลงว่าอายุยืนมันดี อายุสั้นมันไม่ดี คิดและพิจารณาให้มันกลางๆ นะครับ” ผมสรุปแล้วก็ก้าวลงจากเวทีอภิปรายไปนั่งกินเบียร์แกล้มไส้กรอกร้านตรงข้ามสำนักงานสาธารณสุขจังหวัด ‘I’d like us to be happy,” I went on. “A short life? So be it, but happy, and if a long life, let it be long but happy, not a long life as bedridden invalids. Work to be happy, rest to be happy, eat to be happy. Whether a short or a long life doesn’t matter. Don’t think that living a long life is a good thing. Think about it in all fairness,’ I concluded and then stepped out of the stage to go and sit drinking beer and munching bits of sausage in the shop across the road from the provincial health office.
= =
เสียงโทรศัพท์ดังขึ้น ผมรีบกดรับสาย The telephone rang. I promptly punched the button to take the call.
“ไอ้ต่าง มึงรู้หรือยังว่าไอ้โกมันตาย…” เสียงเพื่อนคนหนึ่งกรอกถามมา ‘Hey, Tang, do you know that Ko is dead,’ a friend’s voice asked me.
“รู้…ว่าแต่ว่าทำไมมันตายล่ะ…” ผมย้อนถาม ‘I know … but not why he died,’ I answered.
“หัวใจวาย แมนยูแพ้บาเยิร์นตกรอบยูฟ่าแชมเปียนส์ลีก…” นั่นคือคำตอบ ผมสบถอยู่ในใจว่า มันตายไปกับเกมจริงๆ แล้วหลุดปากตะโกนอ้อนวอนเจ้าชีวิตประจำบ้านว่า “แม่ ขอตังค์ซื้อสิงโตคำรามสามขวด…” ‘Heart failure. Man U lost to Bayern. Eliminated from the UFA championship’ was the answer. I cursed to myself. He’d died over a game. Then I opened my mouth and shouted pleadingly to the lady of my life running this house: ‘Mum, give me some money to buy three bottles of beer.’ สิงโตคำราม ([Three] Lions Roar) is the nickname of the England soccer team; too much of a mouthful here to be mentioned as a beer brand name.

‘Rueang Khong Phom Khon Uen Mai Kiao’ in Chor Karrakeit 55, 2011

Fon Fafang
is the pen name
of Weera Sudsang,
a teacher in Sisaket
(Northeastern Thailand)
and a writer of poems,
songs and short stories.
=

The old man – Tak Wong-rat

A sprinkling of memories encompassing continents and a lifetime; ambiguous aphorisms; suggestions of destitution and human frailty against the triumphant greed of the times; and an implicit concern for the future given the attrition of time on things past: although this sweetly sad, and pithy, short story was written only three years ago, it deserves to be rated as a classic of pointillist writing. MB

ผู้เฒ่า

THE OLD MAN

wave

ตั๊ก วงศ์รัฐ

TAK WONG-RAT

TRANSLATOR’S KITCHEN
= =
เช้าวันนี้มาถึงอย่างช้าๆ นกกาไม่ขับขานเหมือนเคย…ในซอยนี้ไม่มีเสียงไก่ขันมานานกว่าครึ่งชีวิต ต้นมะม่วงใหญ่ 4-5 ต้นไม่ติดลูกอีกแล้ว เป็นสนามอาหารเช้าของกระรอกหลายตัว มันไต่สายไฟฟ้าเข้ามาในบ้านเสมอ Today, the morning comes slowly. The crows aren’t crowing as they used to. In this lane, there haven’t been cockcrows for half a lifetime. The four or five mango trees no longer bear fruit. They are the breakfast field of several squirrels. They invariably enter houses via the power lines.
= =
หนาวนี้หนาวนานกว่าปีก่อน ผ้าห่มเก่า มุ้งเก่า วันเวลาเก่า This cold season is cold longer than last year’s. Old blanket. Old mosquito net. Old days.
คืนเดือนมืด เป็นครั้งแรกที่เดินตามลำพังในม่านหิมะชานเมืองชายขอบของกรุงโตเกียว Moonless night. It’s the first time he walks alone in the curtain of snow in an outer suburb of Tokyo.
ร้านรวง ร้านอาหาร ปิดกันเกือบหมด หนาวเหน็บ ตรอกซอย (เรียกว่าถนน) เงียบ Clustered shops, food shops, almost all of them closed. Numbing cold. Quiet lanes and streets (called roads).
ผู้เฒ่าย้ายจากห้องพักของเพื่อนญี่ปุ่นเข้ามาอยู่ในโรงแรมราคาประหยัด ต้องใช้ห้องน้ำรวม ไม่ไกลจากสะพานชัยชนะเหนือแม่น้ำซูมิดะ The old man has moved from a Japanese friend’s digs to a cheap hostel with shared bathroom not far from the Kachidoki Bridge over the Sumida river. I’m giving the bridge its Japanese name, which means ‘shout of victory’ rather than ‘victory/ชัยชนะ’.
จากบึงโนนทันถึงแม่น้ำเจ้าพระยา From the Nonthan swamp to the Chao Phraya river. The swamp is in Khon Kaen province, in the Northeast.
จากอ่าวซาลองเมืองฮานอย ซึ่งขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกของยูเนสโก ขุนเขาน้อยใหญ่สลับซับซ้อน แต่เรียบง่าย ลมเย็นสบาย และน้ำใส From Ha Long Bay in Hanoi, registered as a World Heritage by UNESCO, a confusion of small and tall peaks but a neat spread. Pleasant cool breeze and clear water.
จากเกาะเสม็ด (เมื่อ 30 กว่าปีก่อน) ทรายขาว ว่ากันว่าโรงงานทำแก้วเอาทรายไปจากเกาะนี้อยู่ไม่ห่างจากสวนสน ช่วงที่แกไป เรือเด็กนักเรียนล่ม จมน้ำตายกันหลายสิบศพ From Samet Island (more than thirty years ago): white sand. Glass factories were said to get their sand from this island. Not far from Suanson, while he was there, a boat carrying school- children capsized. Dozens drowned.
โอกินาวาเป็นประตูแรกของความพ่ายแพ้ของกองทัพญี่ปุ่นในสงครามโลกครั้งที่ 2 ที่อเมริกาถล่มเกาะเล็กๆ กลางมหาสมุทรแปซิฟิก ผู้คนตายนับแสนคน-ซามูไรแพ้ Okinawa was the first goal in the defeat of the Japanese army in World War II that America scored by invading those small islands in the middle of the Pacific Ocean. Hundreds of thousands died. The Samurais lost.
= =
หนาวนี้ เช้านี้ ผู้เฒ่าเดินนับก้าวต่อก้าวบนพื้นแฉะในตลาดอาหารทะเลบึสุกิ ตีนสะพานชัยชนะเป็นตลาดปลาใหญ่ที่สุดของโตเกียว ตลาดยอดเยาวราชเทียบไม่ติด This cold season, this morning, the old man walks counting steps on the damp ground of the Tsukiji seafood market at the foot of the Kachidoki Bridge. It’s the biggest fish market in Tokyo. The biggest Yaowarat market can’t compare. บึสุกิ? The biggest and best known Tokyo fish market is called Tsukiji.Yaowarat is the main artery of Bangkok’s Chinatown.
เอา ‘เรือ’ ออกทะเล ต้องเอา ‘เรือ’ ออก Have the ‘boat’ put to sea. Must out the ‘boat’.
เอาสุขเป็นทุกข์ มีคือไม่มี Happiness as sorrow, having as not having.
โค้งฟ้ามืด ไม่มีดาวประดับฟ้า The vault of the sky is dark. No stars adorn the sky.
โค้งใจ…โค้งใจใสเหมือนหยดน้ำค้างบนใบไม้ก่อนแดดแรกมาเยือน The vault of the heart – the vault of the heart is clear like dew on a leaf before the first sunrays drop by.
ต้องเอา ‘เรือ’ ออก Must out the ‘boat’.
= =
คนหาปลาผู้เฒ่าตื่นลุกขึ้นนั่ง ไม่ใช่แค่ปลา มีกุ้งปูหอยรวมอยู่ด้วย The old fisherman wakes and sits up. Not just fish but also shrimps, crabs, clams.
จากคลองขวาง ทวีวัฒนา ภาษีเจริญ บางกอกน้อย ปากคลองตลาด ท่าเตียน ผดุงกรุงเกษม เทเวศร์ From Khlong Khwang to Thawiwat- thana to Phasi Charoen to Bangkok Noi to Pak Khlong Talat to Tha Thian to Phadung Krungkasem to Thewet. Roughly from the Thonburi side to the Chao Phraya river and then going upstream. Personal life trek?
‘เรือ’ ตั้งลำมุ่งไปยัง ‘สยามพารากอน’ ศูนย์การค้าระดับสูง ด้วยสินค้ายี่ห้อนานาชาติ ภัตตาคารหรู ไฮเทคทันสมัย The entire ‘boat’ makes for Siam Paragon, the high-level trade centre with goods of international brands, posh restaurants, modern high-tech.
‘สยามพารากอน’ เป็นแหล่งปลาแหล่งน้ำ ปลา ‘ไฮโซ’ ปลา ‘อินเตอร์’ ที่ดินผืนนี้วาละ 800,000 บาท หาใช่ปลาช่อน ดุก ซิว สร้อย Siam Paragon is a fishing ground: ‘hi-so’ fish, ‘inter’ fish. This spot of land sells for 800 000 baht per wa*: no snakehead, catfish, minnow or mud carp there. * Actually ‘square wa’, i.e. four square metres.
ที่เดียวกันยังมีรถไฟลอยฟ้าเหนือหัว The same spot has a sky train suspended above head.
‘ทะเลคอนกรีตและเงินทอง’ อยู่ที่นี่ The sea of concrete and money is here. เงินทอง: money or wealth
ข้างอาคารหลักเป็นอาคารที่จอดรถ ไม่มีท่าเทียบ ‘เรือ’ ในใจกลางเมืองใหญ่แห่งนี้ คลื่นลมอ่อน ผู้เฒ่าบีบมะนาวใส่เกลือบนชิ้นปลาสด On one side of the main building is the parking building for cars. There’s no pier for boats in this heart of the megalopolis. Weak waves and wind. The old man squeezes a lemon and ads salt to a morsel of fresh fish.
“ออกไป-ออกไป” รปภ.ร่างใหญ่ตวาด ‘Get out! Get out!’ a burly security guard shouts.
= =
ทุกเช้า เด็กชายวัย 14-15 ท้ายซอย ไม่มีพ่อแม่ อยู่กับยายที่ยังชีพด้วยขนมครก ข้าวเหนียวปิ้ง ตีนสะพานลอยข้ามถนนหน้าปากซอยจะเอากาแฟร้อนมาปลุก Every morning the fourteen-fifteen-year-old orphan at the end of the lane stays with his granny who still makes a living baking rice cakes and toasting glutinous rice. From the foot of the overpass across the road in front of the lane he brings back hot coffee. ยาย (granny) is the maternal grandmother. The old man, when talking to Dam, calls himself ลุง, uncle, probably granny’s son and Dam’s mother’s elder brother.
มันต่างจากตอนที่ผู้เฒ่าเป็นเด็ก คือกาแฟมาในกระป๋องนมข้น ผูกด้วยเชือกกล้วย ทุกวันนี้ กาแฟร้อน (และเกือบทุกอย่าง) มาในถุงพลาสติก ประสาอะไรกัน ไม่มีเก้าอี้ไม้นั่งเป็นเก้าอี้พลาสติกกันหมด It’s different from when the old man was a child. Coffee came in condensed milk cans tied with banana string. These days hot coffee (and almost everything) comes in plastic bags. What’s the idea? There’s no wooden chair to sit on anymore, it’s all plastic chairs.
“เอ็งจะอยู่ยังไง ถ้าลุงตาย ‘What will you do when I die?’ ถ้าลุงตาย: literally, ‘if I die’!
“ไม่ ไม่ ลุงยังไม่ตาย” ‘No, no, you aren’t dead yet.’
“เอ็งเอามาม่าไปกิน หยิบไปเลย” ‘Take a pack of Mama and make yourself some noodles.’
ทุกเช้าพระเดินตีนเปล่ามาบิณฑบาตในซอย แบ่งมาม่าและข้าวปลาอาหารให้ วางไว้หน้าบ้านอย่างเงียบๆ Every morning a monk enters the lane barefoot on his alms round. A Mama pack and other foodstuffs are set aside for him and placed quietly in front of the house.
แกยังคงนอนอยู่บนเสื่อน้ำมัน He still lies on the linoleum.
ดำเก็บมุ้งนอน คือตลบชายมุ้งขึ้นแค่นั้น เปิดหน้าต่างบานที่ปิดไม่สนิท Dam puts aside the mosquito net, that is just rolls it up, and opens the window that doesn’t close tight.
ลมเย็นยามเช้าต้นธันวาฯ เย็นหนาว The early December morning breeze is chillingly cold.
“ถ้าลุงตาย” ผู้เฒ่าพึมพำ “ถ้าลุงตาย เอ็งจะอยู่ยังไง” ‘When I die,’ the old man mumbles. ‘When I die, how will you live?’
ดำก้มหน้าไม่พูดตอบ Dam lowers his head, doesn’t answer.
“พรุ่งนี้ลุงจะเอา ‘เรือ’ ไปพารากอน เอ็งไม่ต้องเอากาแฟมา” ‘Tomorrow I’ll take my “boat” to Paragon. You won’t have to bring me coffee.’
“ไปด้วยนะ” ดำว่า ‘I’ll go with you, yes?’ Dam says.
= =
แกคิด หวังคิดว่าน่าจะจับปลาเล็กใหญ่ได้ แม้คลื่นลมแรง หาใช่เรื่องต้องห่วง He thinks, hopes to be able to catch some fish. Even if wind and waves are strong it’s nothing to worry about.
“เอ็งไม่รู้” ‘You don’t know.’
ผู้เฒ่านั่งชันเข่า The old man sits hugging his knees.
“ไม่มีรถไฟไปกระบี่” ‘There’s no train to Krabi.’
= =
ไม่ คือ ไหม้… Denial equals pyre… No is Noh? (Different import.)
ผู้เฒ่าพยายามหลับ นอนตะแคงซ้ายตามเคย รู้ว่า รู้ว่าต้องพึ่งตัวเองเป็นหลัก The old man tries to sleep. Lies on his left side as usual. Knows, knows he must rely on himself.
รู้ว่าเมื่อขึ้นเมรุเอาอะไรไปไม่ได้เลย Knows that when you make it to the pyre you can’t take anything with you.
= =
ชิบูยา : ตั้งอนุสาวรีย์หมา (ไม่แน่ใจว่าเหมือนหมานครปฐม) เป็นสิ่งน่ายินดี ดีใจที่ผู้ว่า กทม.โตเกียวทำขึ้น หน้าสถานีรถไฟขอนแก่นไม่รู้ใครเป็นต้นคิดเอาท่อนไม้มะขามใหญ่มาจารึกชื่อ สถานีขอนแก่น Shibuya: the Dog Memorial (not sure it’s the same as the Nakhon Pathom dog) is something heart-warming. Glad that the Tokyo governor had it erected. In front of the Khon Kaen railway station, whoever’s idea this was, the name ‘Khon Kaen Station’ is engraved on the trunk of a big tamarind tree. =
= =
ชิบูยา : หมาคอยนายกลับจากที่ทำงานทุกคืนค่ำ Shibuya: the dog waited for its master to come back from work every evening.
แล้วคืนหนึ่ง นายไม่กลับบ้าน… Then one evening its master didn’t come back…
คอยแล้วคอยไม่สิ้น Waited and waited without end.
ทุ่งรังสิต : คูน้ำลำคลองขุดขึ้นด้วยแรงงานคนจีน ดั่งเช่นคลองขวาง กุ้งหอยปูปลาเยอะ Thung Rangsit: the canals and irrigation channels, such as the Khwang canal, were dug with Chinese labour. Plenty of shrimps, clams, crabs and fish.
= =
ฝนตกหนัก ลมแรงแรง เมื่อแกยืนเงียบอยู่กับบุหรี่รสฉุนในสนามบินนานาชาติทาโคมา ซีแอตเติล It rains hard. The wind is strong as he stands quietly with an acrid cigarette at Seattle’s Tacoma international airport.
ตลาดปลาสดเป็นชีวิตชีวาของเมือง โยนรับส่งกันเหมือนเล่นกายกรรม ไม่มีกลิ่นคาว The fish market is the life of the town. Fresh fish swung back and forth as if playing acrobatics. No fishy smell.
= =
หิมะหนักในลอนดอนปลายเดือนกุมภาฯ ระหว่างนั่งรถไฟใต้ดินไปฮีทโธรว์ เครื่องบินทีจีมาช้าเพราะกัปตันและลูกเรือทุกคนติดอยู่ในลีมูซีนกลางเมือง Heavy snow in London at the end of February as he sits in the underground on his way to Heathrow. The TG flight is delayed because captain and crew are stuck in a limousine in the city centre.
รู้เหมือนไม่รู้ Knowing the same as not knowing.
= =
ทะเลคือคลื่นลม The sea is waves and wind.
แกรู้ว่า วันเวลาผ่านแล้วผ่านเลย ทุ่งนาไร้ข้าวเปลี่ยนเป็นโรงงาน เสาไฟฟ้าคอนกรีตเข้ามาแทนที่ไม้ใหญ่ He knows time goes by and is gone. Paddy fields turn into factories. Concrete electricity poles replace big trees.
ผ่านแล้วผ่านเลย Goes by and is gone.
หันหัว ‘เรือ’ กลับสู่ฝั่ง หันใจคืนใจ Turning the prow back to shore. Change of heart, change of mind.
= =
ครั้งหนึ่งระหว่างปีเก่าต่อกับปีใหม่ จากท่าเรือกลางเมืองสุราษฎร์ฯ ไปเกาะสมุย ธรรมดา มีเรือโดยสารวันละ 2 ลำ แต่ด้วยสภาพคลื่นลมแรงแปรปรวนจึงเหลืออยู่ลำเดียวที่กล้าเสี่ยง แกสองจิตสองใจ ไปไม่ไป เสี่ยงไม่เสี่ยง ไม่ไปกับเรือลำนี้ก็ต้องค้างคืนในเมือง Once as the old year connected with the new, from the pier in the heart of Surat Thani to Samui Island, usually there were two passenger boats per day, but because of the turbulent state of the sea only one boat was left to risk the crossing. He was of two minds. Go or not? Risk it or not? Not going with this boat he’d have to stay overnight in town.
คนโดยสารทั้งหมด 2 ลำ นั่งเบียดกันในเรือลำเดียว ไม่มีพื้นที่ให้ขยับตัว ไม่มีชูชีพ Two boatloads of passengers sat cramped in the one boat. No room to move. No life jackets.
เมื่อเรือแล่นออกจากปากน้ำหน้าบ้านดอน แกบอกกับตัวเองอย่างปลงๆ ว่า-ไม่ควรเลย When the boat steamed out of the estuary off Bandon, he told himself resignedly: you shouldn’t have.
คลื่นลมแรงหนุนดันลำเรือลอยบนคลื่นสูง ทุกคนนั่งเงียบ ไม่มีที่ทางให้ใครขยับตัวหนีหลบกระเซ็นคลื่นแรงเย็น บางคนเสื้อเปียก กางเกงเปียก Storm blasts sent the boat scurrying into high waves. Everybody sat silent. There was no way anyone could avoid the strong cold sprays. Some people’s shirts and trousers were drenched through.
จุดบุหรี่ไม่ติด ใจหายเมื่อนายเรือพยายามฝ่าคลื่นที่โหมหนุนเข้ามาอย่างต่อเนื่อง Impossible to light a cigarette. Hearts sank as the captain tried to cleave the ever-swelling waves.
ถึงท่าเทียบเรืออ่าวหน้าทอน สมุย Reaching the Nathon Bay pier of Samui.
ผู้เฒ่ากระดกเหล้าขาว 40 ในขวดเครื่องดื่มบำรุงกำลัง 1 ฝา ถอนใจยาวเมื่อพ่นควันบุหรี่มวนแรกบนหาดแห่งนี้ The old man tipped up the bottle of pick-me-up forty-degree hooch and heaved a sigh as he released smoke from his first cigarette on this beach.
ยังจำมาจนทุกวันนี้ Remembers it to this day.
แกไม่ได้กลับไปเกาะสมุยอีกเลย He’s never gone back to Samui Island.
แม้จากคำบอกกล่าวว่า ทุกวันนี้ปลอดภัยกว่าเดิมมาก เพราะเป็นเรือใหญ่ บรรทุกทั้งผู้คน รถบัสทัวร์ รถเก๋ง วันหนึ่งข้างหน้า ถ้าไม่รีบขึ้น ‘เมรุ’ ไปก่อน คงได้ไปเกาะสมุยอีกครั้ง รวมทั้งเกาะพงัน Even when told that these days it’s much safer than before because it’s a big ferryboat transporting people as well as tour coaches and cars. One day perhaps, if he doesn’t hasten to the pyre, he’ll go to Samui once again, and to Pha-ngan Island as well.
= =
จากชายขอบชานเมืองหลวงใหญ่ เมืองอมรฯ ที่นักการเมืองพรรคหนึ่งย้ำ (ตะโกน) ว่า ‘กรุงเทพฯ ไม่ใช่ประเทศไทย’ แกเฉยๆ เลยวันเลือกตั้งแล้วต่างหายหัวกันหมด From an outer suburb of the capital, that immortal city of which one politician claimed (shouted) ‘Bangkok is not Thai- land’, he’s unconcerned. After election day, they’ve all made themselves scarce. Allusion to whom and to what? I have no idea.
ผู้เฒ่ายังหวัง… The old man still hopes.
หวังที่จะระดมผู้คน ‘ขุดคลอง’ จากบางแคไป ‘สยามสแควร์’ ย่านทำเลใจกลางเมืองที่ ‘ทำเงิน’ มหาศาลให้กับมหาวิทยาลัยเก่าแก่แห่งหนึ่ง Hopes he can rally people to ‘dig canals’ from Bang Khae to Siam Square, a plot of land in the heart of town that makes huge amounts of money for a certain old university.
แม้ในทุกวันนี้ หาใช่กุลีจีนขุดคลองรังสิต แต่เป็นเครื่องจักร Even though these days you can’t find coolies to dig the Rangsit canal but excavators instead.
แกคือคนโง่ย้ายภูเขา ตาย ตาย และตาย He’s a stupid man shifting mountains. Dead, dead and dead.
= =
แน่ๆ ดำไม่มีคำตอบ แค่วัย 14-15 ไม่ควรคาดหวังคำตอบ Of course Dam has no answer. At only fourteen or fifteen, you can’t expect any.
“เอ็งจะอยู่ยังไง ถ้าลุงตาย” ‘How will you live when I die?’
สมบัติ เรียกว่าสมบัติชิ้นเดียวคือ ‘เรือ’ The only wealth – let’s call it wealth – is the ‘boat’.
คนเราหนีไม่พ้นเงา หนีไม่พ้นเวรกรรม We can’t escape our shadow. Can’t escape fate.
เกิดแก่เจ็บตายเป็นธรรมดาสามัญ From birth to old age, pain and death: the common lot.
หรือว่าจิตวิญญาณ (ถ้ามี) คือ ‘เรือ’ Or is the soul (if there’s one) the ‘boat’?
‘เรือ’ ของผู้เฒ่าเป็นเรือลำแรกลำสุดท้าย The old man’s ‘boat’ was the first boat and is the last boat.
…ลำสุดท้าย …The last boat.
‘Phoo Thao’ in Chor Karrakeit 55, 2011
Tak Wong-rat was the pen name
of Thitiban Wong-ratpanya (1949–2010),
a journalist and short story writer belonging to the minimalist school of Thai writing.
He published two collections of short stories. His ‘Generosity’ is featured in
2010 – Ten Thai Short Stories.
.

Made of glass – Wiwat Lertwiwatwongsa

ooo
Let the author say it: ‘I didn’t write this story as a gay story [but] as a universal story about sex, that is to say what may happen between man and man, man and woman, and even between woman and woman. In the world of this story, the man-man relationship is just one form of relationship, not a gay relationship. This frame of thought is rather important because it makes us understand that pain stems from being human, not as homosexual or bisexual lovers. That wasn’t what I was after. To put it bluntly, the characters in the story being of one sex or another is not important. They should be genderless, at least in the domain of my tales.’ Furthermore, ‘In this story I decided to use “you” for the two men so that readers feel lost representing to themselves which “you” is which … I wanted every dialogue to be unclear [so that it’s] hard to know who’s talking.’ You’ve been warned. Don’t blame the traduttore. MB
ooo

มนุษย์แก้ว

MADE OF GLASS

cracked_glass-man-on-knees1

วิวัฒน์
เลิศวิวัฒน์วงศา

Wiwat
Lertwiwatwongsa

TRANSLATOR’S KITCHEN
1 1
ข้างในตัวคุณ มีบางสิ่งแตกสลายอยู่ คุณไม่มีวันรู้จนกระทั่งโลกรอบๆคุณสั่นสะเทือน เศษแก้วเคลื่อนขยับ บาดอยู่ข้างในโดยที่คุณไม่รู้ Inside you, something breaks. You have no way of knowing it until the world around you quakes, broken glass on the move, splinters inside you, unknown to you. แตกสลาย: literally ‘goes to pieces’.
พอวางสายจากเธอ คุณก็รีรออยู่พักหนึ่ง อากาศยะเยือกของโรงแรมหรูหราสงบนิ่งเลื่อนลอย โคมไฟนวลตาเสียดเย้ย เป็นแสงกะพริบของป้ายไฟและขบวนรถที่เคลื่อนไปเลื่อนไหลอยู่เบื้องนอก หัวใจคุณเต้นหนักหน่วงก่อนจะโพสท์กระทู้ลงไป As you put the phone down after that call to her, you hold back for a while. The freezing cold air of the luxury hotel drifts quietly. The soft electric light is scorned by flashes from blinking hoardings and from the cars sliding past outside. Your heart beats hard before you send the posting.
อีกสองนาทีก็มีคนติดต่อมา คุณแลกรูปกับอีกฝั่ง เด็กหนุ่มอ่อนวัยกว่าคุณหน้าท้องเนียนเรียบ และเครื่องเครา คุณรู้สึกผิดแต่คุณก็ทำลงไป คุณคุยกับเด็กหนุ่มตกลงให้เขามาหาที่โรงแรม คุณมาสัมมนาสามวัน จองห้องเดี่ยวและยอมจ่ายส่วนต่างอย่างไม่มีเหตุผล คุณคิดว่าเธอจะมาด้วย แต่เธอไม่ได้มา คุณจองห้องเดี่ยว เปลือยกายนอนดูทีวีในอากาศยะเยือก จนเด็กหนุ่มโทรเข้ามา คุณจึงลงไปรับที่ลอบบี้ Two minutes later someone contacts you. You exchange pictures with the other side. The fellow, younger than you are, has a smooth flat tummy and all that. You feel guilty but proceed. You chat with the young man, agree for him to come and see you at the hotel. You’ve come for a three-day seminar, booked a single room and agreed to pay extra without reason. You thought she’d come too but she hasn’t. In the single room, you lie naked watching TV in the freezing cold air until reception calls, so you go down to meet the young man in the lobby. เครื่องเครา: gadgets, spare parts, accessories, paraphernalia=I’ve altered the last line to have reception call up, rather than the young man, as is the practice in luxury hotels.
คุณปกปิดความตื่นเต้นไว้ไม่ได้ มือคุณเย็นเฉียบและออกจะสั่นน้อยๆ เด็กหนุ่มดูสบายๆ มีกลิ่นหอมติดมากับตัวเขาด้วย คุณกังวลว่าคุณจะดูน่าเกลียดหรือเปล่า คุณพยายามทำตัวแสร้งว่า นี่ไม่ใช่ประสปการณ์ใหม่ เด็กหนุ่มกุมมือคุณในลิฟท์ คุณจับสังเกตเรื่องมือเย็นๆนั่นได้ พอเข้าไปในห้อง คุณก็ไม่ได้รุกเร้าเหมือนที่คิดเอาไว้ คุณหันรีหันขวาง เด็กหนุ่มนั่งบนขอบเตียง คุณชวนดื่ม คุณรับคำ คุณหยิบเหล้าขวดจิ๋วๆจากมินิบาร์ของห้องแล้วเริ่มต้นดื่ม You can’t hide your excitement. Your hands are very cold and shake a little. The young man looks at ease, perfume wafting from his body. You worry whether you look repellent or not. You pretend to act as if this is nothing new. The young man takes your hand in both his in the lift. You notice how cold they are. Upon entering the room, you don’t pounce on him as you’d meant to. You’re paralysed with indecision. The young man sits down at the edge of the bed. You offer him a drink. You accept. You take a mini bottle of alcohol from the room minibar and you begin to drink.
พอสายฝนหล่นลงมา พอลมกลางดึกพัดผ่าน คุณก็กระหายบางอ้อมกอด อ้อมกอดที่เศษแก้วในตัวคุณ จะบาดอ้อมแขนแปลกหน้าจนเป็นแผลเหวอะหวะ คุณจึงหนีไปอยู่ในที่ที่มืดและอับชื้น อย่างน้อยถ้าอยู่ในที่ที่ไม่มีสายลม คุณก็พอจะปล่อยให้ความมืดที่มีหนามแหลมได้โอบกอด และทิ่มแทงคุณกลับคืน When it starts raining, when the night wind has blown away, you long for a hug, a hug in which the broken glass in you will score the stranger’s arms with gaping wounds. So you flee into a dark and sultry place. At least if you are where there’s no wind you can let the darkness embrace you with its sharp thorns and pierce you back to consciousness. In a paragraph like this one, it’s important to translate as close to the text as possible to preserve its ambiguity.
คุณปฏิเสธจริงจังว่าคุณเหงา คุณเร่ร่อนอยู่หน้าจอมาพักใหญ่แล้ว ตอนที่เห็นกระทู้นั้น โรงแรมอยู่ไม่ไกลจากห้องเช่าของคุณ คุณจึงตอบรับ เลือกรูปที่ดูเซกซี่ของคุณส่งไป ดูไม่ใช่สเปกของคุณเลย ผิวคล้ำ ท้วม แต่ก็ดูไร้พิษสงอะไร ผีเสื้อนับพันบินอยู่ในอก คุณสนทนา คุณรู้ว่าชายคนนั้นมาจากที่อื่น คุณรู้จักโรงแรมที่ว่า มันดูหรูหราและปลอดภัยดี ชายคนนั้นดูสุภาพ และคุณขึงขังตั้งเด่ คนรักของคุณจะไม่กลับมาคืนนี้หรือไม่ว่าคืนไหนๆ เขาไปที่อื่นเสมอ และที่อื่นๆด้วย คุณตกค้างอยู่ในห้องเช่าไม่มีหน้าต่าง คุณตอบรับนัด ออกไปข้างนอก You strenuously deny being lonely. You’ve been tramping in front of the screen for a long time. When you saw that posting, the hotel wasn’t far from your rented room, so you answered, chose a sexy picture of you and sent it. It didn’t look like you at all, swarthy, chubby, but seemingly harmless. Thousands of butterflies romping about in your chest, you chat. You know the man has come from somewhere else. You know the hotel he mentioned. It looks luxurious and safe. The man seems polite and you serious and erect. Your lover won’t return tonight or any other night. She always goes somewhere else and then somewhere else again. You’re left behind in the windowless rented room. You accept dates, go out. สเปก is usually what characteristics you expect from someone. An alternative translation of ดูไม่ใช่สเปกของคุณเลย would be ‘it didn’t match your expectations’.
เสมอในห้องไม่มีหน้าต่างของคุณ เขาจะปิดไฟทุกดวงในห้อง แทบจะมืดสนิท เหลือเพียงช่องแสงเหนือประตูเท่านั้นที่ยอมให้แสงมัวซัวผ่านเข้ามาในห้อง สองคน คุณกับเขา นอนกอดก่ายฟังเพลงรัก เขาไม่เคยบอกคุณว่าเขาเขียนอะไรอยู่ คุณตกหลุมรักเขาเพราะเขาเขียนเรื่องเศร้า แล้วคุณก็ค่อยๆรู้ว่าเขาชอบเขียนเรื่องเศร้าเกี่ยวกับพวกตัวละครที่ไม่มี อยู่จริง พวกนักเขียนหรือนักร้องที่ตายไปแล้ว เขียนถึงตัวละครที่เหมือนเงาของเพื่อนคนเดียวที่เขารู้จัก เพื่อนที่เขาจินตนาการขึ้นจากหนังสือพวกนั้นจากดนตรีพวกนั้นเพราะเขาเกลียดมนุษย์ เขาไม่สามารถจะทนเขียนพวกเรื่องมนุษย์ได้จริงๆหรอก เขาทนพวกมนุษย์ไม่ได้สักนิด ในยามบ่ายมืดมิดร้อนอับที่ท้องเปลือยเปล่าของคุณชนกัน คุณรู้ว่าเขาจะไม่เขียนเรื่องของคุณ และที่คุณรู้แน่ๆก็คือคุณไม่รู้ว่าเมื่อไรเขาจะเกลียดคุณ คุณเป็นคนสุดท้ายบนโลกที่เขาทนได้ เขากระซิบบอกคุณเช่นนั้นเสมอและคุณก็หวาดกลัวเหลือเกินที่จะต้องสูญเสียตำแหน่งนั้นไป ไปสู่อีกตัวละครหนึ่งที่เขาคิดขึ้นมาใหม่ ร่างกายที่ไมมีจริง ซึ่งคุณไม่มีวันเป็นส่วนหนึ่งของมัน Always The same as in your room without a window: she he’d turn off every lamp, the room almost completely dark but for the gap above the door letting in a dull ray of light. Two persons, she he and you, lying hugging each other listening to love songs. She He’s never told you what she he writes. You fell for her him because she he wrote sad stories and you’ve gradually learned she he likes sad stories about characters that don’t exist in reality, writers or singers already dead, writes about a character resembling the shadow of the only friend she he knows, a friend she he imagines from those books, from that kind of music, because she he hates mankind. She He really can’t stand writing about real people. She He can’t stand real people in the least. On dark stuffy afternoons when your naked bellies hump together, you’re the last person in the world she he can still stand. That’s always what she he whispers to you and you’re terrified at the idea of losing that status, for another character she he’d think up anew, a body that doesn’t exist, that you’ll never be part of. STOP PRESS 02/06/2012: These changes from ‘she’ to ‘he’ after a belated correction of the translation by the author, who explains that the ‘he’ here is the young man’s partner.=Note the double translation of มนุษย์, as ‘mankind’ and as ‘real people’.
บางสิ่งเคลื่อนที่ เชื่องช้าเข้าสู่จุดจบ ประดุจดั่งเรือโดยสารทวนน้ำบรรทุกศพของความหวังในวันเก่าๆ ความหวานซึ่งคุณพยายามยื้อยุดสุดกำลังไม่ให้เลือนไปจากปลายลิ้น โดยที่คุณรู้ดีว่าไม่มีทางสำเร็จ สรรพสิ่งเคลื่อนห่างออกจากความควบคุมของคุณทีละน้อย มีแต่ความโดดเดี่ยวเท่านั้นที่คุณเป็นเจ้าของ บนถนนโรยเศษแก้วซึ่งร่วงลงจากเนื้อตัวของคุณเอง คุณดุ่มเดินไปและหวังจะพบดอกกุหลาบสักดอก ซึ่งยังคงบานรอคอยคุณอยู่ แต่ไม่มีอะไรแบบนั้น มีแต่ร่องรอยของเลือดซึ่งไหลออกจากปากแผลของวันวาน เมื่อคุณเผลอพลั้งทำความรักตกแตกไปพร้อมกับบางสิ่งในตัวคุณ Something moves imperceptibly to a conclusion, like a passenger boat bucking the tide with its load of corpses of bygone hopes, the sweetness you try with all your might to prevent from fading from the tip of your tongue, knowing very well that there’s no way you can succeed. Everything moves away from your control a little at a time. The only thing you possess is loneliness. On the road sprinkled with the broken glass falling off your own flesh you keep plodding in the hope of finding a rose still in bloom waiting for you. But there’s no such thing. There’s only the trail of blood that flows out of the gaping wounds of yesterday, when you inadvertently let love fall and break into pieces along with parts of yourself.
= =
2 2
เธอเขียนจดหมายลามาในอีเมลล์ และคุณก็โกรธที่มันไม่ใช่จดหมายรักจดหมายเลิกแบบเขียนมือพับใส่ซอง และยิ่งโกรธมากขึ้นเมื่อในไม่กี่ชั่วโมงถัดมา เธอเข้ารหัสแอคเคานท์ของคุณแล้วลบมันทิ้ง เธอรู้เหมือนที่คุณรู้ว่าคุณได้เปิดอ่านแล้ว คำลาห้วนสั้นเรื่อเรืองบนหน้าจออิเลคทรอนิคส์ คืนนั้นคุณไม่กลับบ้าน เช่าโรงแรมรูหนู ฟังเพลงรักกรีดกรอตลอดคืน เพลงที่คุณตั้งไว้เป็นริงโทนของคุณกับเธอ คุณฟังมันซ้ำจนแบตเตอรี่โทรศัพท์หมดไป ปล่อยให้มันดังอยู่เช่นนั้น ไม่ใช่เพราะคุณรักเธอเกินไป แต่เพราะคุณรักใครไม่มากพอ She wrote a Dear John letter in an email and you were angry it wasn’t a hand-written, signed, sealed, delivered goodbye love letter, and even angrier when a few hours later she entered your mailbox and deleted it. She knew as you knew that you’d already read the email, a curt note glowing on the electronic screen. That night you didn’t go back home, checked into a grotty hotel, waited all night listening to a squalling love song, a tune you’d set up as the ringtone for her and you. You listened to it so long that the battery in your phone went flat, letting it resound like that not because you love her too much but because you don’t love anyone enough.
เครื่องปรับอากาศยะเยียบ คุณแยกออกจากร่างของกันและกัน รูดถุงยางอนามัยใช้แล้วออก เหวี่ยงลงไปข้างเตียง คุณพลิกตัวลงนอนคว่ำหน้ากับหมอน ความรู้สึกผิดลึกลับพรั่งพรูเหมือนแม่น้ำเชี่ยว คุณลุกไปทั้งยังเปลือย ควานหาบุหรี่ในกระเป๋ากางเกง ขยับเปิดหน้าต่างกระจกออก ลมกลางคืนพรั่งพรูเข้ามาในห้องเหมือนแม่น้ำเชี่ยวอีกสายหนึ่ง The air-conditioning is chilling. You break off contact, slip the used condom off, throw it by the side of the bed. You turn to lie on your belly, face buried into the pillow. A secret feeling of shame surges like a river in full spate. Still naked you get up to look for cigarettes in your trouser pocket, shift to open the glass window. The night wind gushes into the room like another engorged river. One condom or two? The eternal dilemma…
– สูบบุหรี่ได้ไหม คุณถาม เอาสิ คุณตอบ นายล่ะเอาไหม ไม่ ผมไม่สูบบุหรี่ อ้อ คุณรำพึงแล้วเงียบไป Do you mind if I smoke, you ask. Go ahead. Do you want one? No, I don’t smoke. Oh, you groan and then are silent.
– นายมีแฟนหรือเปล่า มีสิ ผู้หญิง? อื้อ นายล่ะมีแฟนไหม อือ คุณปล่อยควันบุหรี่ลอยล่อง ผู้ชายน่ะ อ้อ ครับ คุณรับคำ Do you have a partner? Of course. A she? Right. What about you? Sure. You release a trickle of smoke. A he, I mean. Oh, right, you acknowledge.
– นายโอเคไหม ครับ ผมโอเค คุณตอบพลางส่งยิ้มให้กับสิ่งมีชีวิตงดงามที่ริมหน้าต่างซึ่งขับให้คุณดูชำรุดน่าเกลียด You all right? Yes, I’m fine, you answer as you smile at the beautiful living thing at the windowsill that makes you look horribly run down.
แต่คุณไม่ได้คุยกัน คุณนอนเปลือยเปล่าเงียบเชียบ คุณยื่นมือข้างที่คีบบุหรี่ออกไปนอกหน้าต่าง เครื่องปรับ อากาศครางหึ่ง เสียงจอแจของข้างนอกลอดไหลเข้ามา และเสียงใบยาสูบมอดไหม้ But you don’t chitchat. You lie naked and silent. You stretch the hand holding the cigarette out of the window. The air-con is humming; the outside noises enter along with the crackle of tobacco being burnt.
– นายจะกอดเราก็ได้นะ คุณดับบุหรี่ปิดหน้าต่างแล้วคืบเคลื่อนขึ้นมาบนเตียงแต่คุณไม่ได้กอด ไม่เป็นไรครับ แค่นอนเฉยๆก็พอ แล้วคุณก็อยู่ในท่านั้น ไม่ได้สนทนากันยาวนานหลายนาที You can hug me if you want. You put out the cigarette, close the window, then crawl back onto the bed but you don’t hug. Never mind, just lying like that is enough. And then you stay like that, not talking for minutes on end.
– งั้นเราไปก่อนดีกว่า คุณก็พูดออกมา คลายสมดุลชวนอึดอัดขัดข้องหลังเสร็จกิจ อ้าว เดี๋ยวสิครับ อยู่คุยกันก่อน Then I’d better be off, you finally utter, as if to balance the strain felt once business is over. What! Not yet. Let’s talk first.
เปลือยเปล่าใต้ผ้าห่มของโรงแรม ถุงยางอนามัยฉ่ำชื้นยับย่นค่อยๆเหือดชีวิตไปทีละน้อย คุณไม่รู้จักกัน จนแล้วจนรอดก็จะไม่รู้จักกัน Naked under the hotel blanket, the condoms wet, crumpled, life slowly drying out little by little. You don’t know each other. No matter what, you don’t know each other. Plural here, in the interest of safe sex.
– คุณกับแฟนรักกันดีอยู่ไหม ก็เรื่อยๆนะ เราไม่ค่อยได้อยู่ด้วยกัน แฟนเราเขียนหนังสือว่ะ วันๆก็ตะลอนไปเขียนหนังสือ ไปที่นั่นที่นี่ แล้วนายล่ะ ก็ใกล้จะเลิกกันแล้วล่ะ คุณตอบ เจ็บแปลบที่ในที่สุดก็พูดมันออกมา Are you getting along well with your partner? Well enough. We’re not often together. My partner’s a writer. Day after day he’s out and about for his writings. Where does this leave you? Well, looks like we’re about to split, you answer, with the searing pain that it finally had to come out.
– เหรอ ทำไมเหรอ คุณถาม แต่คุณจะไม่ตอบ คุณไม่มีคำตอบใดๆหลงเหลืออยู่อีกแล้ว หัวใจของคุณก็เหือดไปเหมือนถุงยางอนามัยที่ข้างเตียง Why is that, you ask. But you won’t answer. You don’t have any answer left any longer. Your heart is as dried up as those condoms by the bed.
– นายเอาเก่งนะ ขอบคุณครับ คุณเขินเล็กน้อย นัดเอากับคนในเนตบ่อยเหรอ คุณอึกอัก ถ้าคุณตอบตามความจริงคุณก็กำลังยืนยันว่าคุณเพิ่งโกหกในกระทู้เมื่อสองชั่วโมงที่แล้ว เปล่าหรอก คุณคนแรก คุณตอบตามความจริง ว่าแล้วเชียว คุณยิ้มมุมปาก คุณมีเซกส์มามาก พอจะแยกความเก้ๆกังๆเล็กๆน้อยๆพวกนั้นออก คุณรู้ได้แทบจะในทันทีว่าคุณกำลังเจอไก่อ่อน แต่คุณก็เล่นเกมไปด้วยกัน จะว่าไป มันก็เป็นเซกส์ที่ไม่เลวร้ายนัก You’re good in bed. Thanks. You feel a little awkward. Do you often date through the net? You hesitate. If you answer truthfully you’ll be admitting you lied in your posting two hours earlier. Not at all. You’re the first, you answer truthfully. That’s what I thought. You smile from the corner of your mouth. You’ve had lots of sex? Enough to figure out those that are a bit ill at ease. You knew almost at once that you’d met a greenhorn, but it takes two to tango. All told, it wasn’t bad sex at all.
คุณก็คิดเหมือนที่เคยคิดมาหลายร้อยครั้งตลอดเวลาที่อยู่ด้วยกัน ถึงที่สุดคุณจะอยู่คนเดียว เธอจะไปจากคุณ เรื่องราวเรียบง่าย ความรักไม่มากพอ คุณรักเธอไม่มากพอ เมื่อเธอรู้ เธอก็จะไปจากคุณ คุณแตกสลาย ไร้การเยียวยา คุณเติบโตมาเช่นนั้น ปิดกั้นจากสิ่งต่างๆ เต้นรำคนเดียวเวลาเป็นสุขแล้วแอบดูโลกอยู่หลังประตูที่เปิดแง้ม คุณคิดถึงเสียงเดินของเธอหรือการถอนหายใจเมื่อเธอไม่พอใจคุณ คุณคิดถึงสิ่งต่างๆ ความสำนึกผิดยังคงพรั่งพรูแม้เมื่อปิดหน้าต่างแล้ว แม้เมื่อถะถั่งหลั่งล้นแล้ว คุณเบียดชิดกับร่างกายของคุณ ล้อเล่นอยู่กับหน้าท้องเนียนเรียบ แบบที่คุณใฝ่ฝันมาตลอดช่วงวัยหนุ่ม You think as you have hundreds of times since you’ve been together: in the end you’ll be alone, she’ll leave you. Quite plainly: not enough love. You don’t love her enough. When she knows, she’ll go away from you. You’ll break down beyond healing. You’ve grown up like that, inhibited by things, dancing alone when you were happy and then looking at the world behind a door slightly ajar. You think of the sound of her footsteps or of her sighs when she isn’t happy with you, you think of all sorts of things. Your guilt surges even with the window closed, even after you’ve come. You press against that body, play with the flat smooth tummy as you’ve always dreamt since you were a young man.
– แล้วคุณนัดแบบนี่บ่อยเหรอ อือม ก็แล้วแต่นะ แล้วแฟนคุณล่ะ เขาไม่ค่อยอยู่หรอก Do you date like this often? Hum, it depends. What about your girlfriend? She’s not often here.
คุณคิดถึงคนรัก คิดถึงเสมอไม่ว่าคุณจะนอนอยู่กับใคร คุณคิดว่าเขาก็คงจะนอนกับคนอื่นเหมือนกัน คุณรู้สึกปวดแปลบต่อข้อตกลงอันเห็นแก่ได้นั้น คุณคิดว่าเขาก็คงปวดร้าวเหมือนกัน ในความพึงพอใจมีความเจ็บปวดเสมอ อะไรพวกนี้กัดกินผู้คน ช่วยเหลืออะไรไม่ได้ You miss your lover, miss her all the time no matter who you’re sleeping with. You think she’s sleeping with others as well. You feel seething pain at that selfish arrangement. You think it must hurt her as well. In satisfaction there is pain always. This sort of thing gnaws away at you. It can’t be helped.
= =
3 3
คุณอาบน้ำทีหลังในห้องน้ำที่ฟุ้งไปด้วยหมอกของน้ำอุ่น คุณรู้สึกราวกับถูกโบยตีด้วยมวลน้ำของฝักบัว โลกสั่นไหวจนเหมือนจะพังลงต่อหน้า เศษแก้วแสนเศร้า กระจัดกระจายอยู่ภายใน เรือเชื่องช้าเคลื่อนถึงฝั่งฟาก เส้นใยสุดท้ายยึดสรรพสิ่งขาดผึง ร่องรอยของเด็กหนุ่มอบอวลอยู่ในละอองฝ้าเกาะกระจก คุณมองไม่เห็นใบหน้าตัวเอง เมื่อคุณปิดน้ำอุ่น เปลือยอยู่หน้ากระจกที่สะท้อนได้เฉพาะรูปทรงเลือนราง คุณก็หนาวยะเยือกอยู่ภายใน You shower afterwards in the bathroom clouded with vapour from the warm water. You feel you’re being whipped by the jet from the shower head. The world quakes as if about to crumble down in front of you. Very sad broken glass scatters around inside. The sluggish boat moves closer to shore. The last cobweb holding all things is about to snap. There are clues of a young man in the vapour clinging to the mirror. You can’t see your own face. When you turn off the hot water, naked before the mirror reflecting merely a blurry silhouette, you’re freezing cold inside.
คุณอาบน้ำสดใหม่ ลงลิฟต์หรูหราออกไปสู่กลางคืนมืดสนิท ความมืดของมันเข้มข้นราวกับหลุมดำ ในท้องน้อยที่ความหื่นอยากถูกถอนออกไปทั้งหมดจนเหลือเพียงความว่างเปล่ามืดตื้อ คุณรักชอบกลางคืนเสมอ อากาศโปร่งเบาเศร้าสร้อย ร่องรอยของหยดน้ำอุ่นบนแผ่นหลังที่ซึมอยู่ในเสื้อยืดสีสดค่อยๆระเหยไป คุณลืมชื่อเขาไปแล้ว แต่ความทุกข์เศร้าบางส่วนของคนที่คุณนอนด้วยติดมากับคุณเหมือนรอยด่างที่ลบ ไม่ออก คุณอาจจะเพิ่งร่วมรักกับบางสิ่งที่คล้ายคลึงกับตัวเอง เพียงแต่คุณไม่รู้ รอยแผลปริแตก หลังการถูกชำแรกด้วยความแปลกหน้า อีกคืนกำลังล่วงพ้น คุณชอบการอยู่คนเดียว คุณคิดกับตัวเอง You shower again, with cold water, take the posh lift down and go out into the pitch-dark night. Its darkness is thick as a black hole in the underbelly which lust would like to tear off altogether to leave only dark emptiness. You’ve always loved nights, the air clear, light, melancholy. The stains of warm water drops on the back that have seeped through the brightly coloured shirt evaporate. You’ve already forgotten his name, but parts of the sadness of the person you’ve slept with have stuck to you like stains that can’t be erased. You may have made love with some things similar to yourself, except that you don’t know. The wounds have burst open after being pricked by alienation. Another night is ending. You like to be alone, you think to yourself.
= =
4 4
เธอบอกกับคุณว่าเธอจะไปแล้ว น้ำเสียงเรียบง่ายงดงามเหมือนกับการบอกว่าจะออกไปซื้อของที่ปากซอย หรือจะไปเที่ยวต่างจังหวัดกับเพื่อนสักสองสามวัน กระเป๋าใบที่เหมือนเป็นคู่แฝดกับใบของคุณ เมื่อครั้งที่ซื้อมาพร้อมกัน เผชิญหน้ากันตรงปากประตู เธอคอยให้คุณกลับเข้าบ้านเพื่อที่จะบอกลา วูบหนึ่งคุณเผลอคิดว่าเธอรู้ว่าคุณนอกใจเธอ ครั้งแรกตลอดหลายปีที่คบกัน นี่เป็นครั้งแรกที่คุณไปนอนกับผู้ชายคนอื่น คนแรกของคุณ การเล่นตลกเล็กๆน้อยๆของชีวิตทำให้ความรักของคุณล่มสลาย แต่คุณรู้ว่าไม่ใช่เรื่องนั้น คุณรู้ว่าการนอนกับผู้ชายเป็นความผิดจำลองที่จะทำให้คุณไม่ต้องยอมรับความจริงที่ว่าเธอไม่ได้รักคุณอีกแล้วเพราะคุณไม่เคยรักเธอหรืออะไรทั้งสิ้น ไม่รักผมแล้วเหรอ คุณปล่อยไม้ตาย ไม่รู้เลย เธอตอบเสียงเศร้า เศษแก้วขยับเคลื่อน คุณได้ยินเสียงมันเลื่อนลั่นอยู่ในร่าง ผมรักคุณนะ คุณอาจจะพูดออกไปอย่างนั้น เพื่อยืดความทุกข์ทรมานนี้ออกไป เราอาจจะเดินด้วยกันไปจนถึงแก่เฒ่า ทิ่มแทงกันครั้งแล้วครั้งเล่า และคุณก็รู้เหมือนที่เธอรู้ หลังจากทิ่มแทงกันอย่างสาแก่ใจ พวกคุณก็จะมีแต่กันและกัน คนที่ทนกันได้มากที่สุด เพราะต่างรู้ว่าจะตอบโต้กันอย่างไร แผลหนึ่งของเธอแลกกับอีกแผลของคุณ คุณได้อ่านอีเมลล์นั่นใช่ไหม เธอถาม อือ ผมได้อ่าน ทำไมคุณต้องลบมัน เธอไม่ตอบ ทำไมคุณไม่บอกผมตรงๆ ก็กำลังบอกอยู่นี่ไง เธอลงไปดาบหนึ่ง อย่างน้อยเขียนจดหมายด้วยลายมือของคุณเอง คุณหมายจะฟันกลับคืนด้วยคำพูดทึ่มทื่อของเด็กแต่ใจ แต่คุณพ่ายแพ้ กวัดแกว่งดาบป้อแป้ เธอมองคุณด้วยสายตาสมเพชแกมเศร้า เส้นผมของเธอสะท้อนแสงแดด โลกเลื่อนลั่นอยู่ในหู คุณมีคนอื่นหรือ คุณฉวยอาวุธใกล้มือ มันไม่ใช่เรื่องนั้นเลยสักนิด เธอตอบด้วยอาการของคนที่จะร้องให้ออกมาได้ทุกเมื่อ เธอยื่นมือมาลูบใบหน้าของคุณ แต่คุณเบือนหน้านี้ กลัวเศษแก้วในดวงตาจะบาดเธอ เธอชะงักมือตรงนั้น คิดว่าคุณรังเกียจเธอ มือชะงักค้างก่อนจมลงคว้ากระเป๋า คุณโผเข้ากอดเธอไว้ได้ยินเสียงร่างของตัวเอง โดนทิ่มแทงครั้งแล้วครั้งเล่า ดูแลตัวเองนะ เธอกระซิบกับคุณ She tells you she’s leaving in an easy lovely tone of voice as if she was saying she’s going out to buy something round the corner or going upcountry with a friend for a few days. Her bag which is almost the twin of yours, from the time you bought them together. Coming face-to-face right at the door, she waiting for you to come back home to tell you she’s leaving. For a moment you catch yourself thinking she knows you’ve been unfaithful for the first time in the many years you’ve been together. This is the first time you’ve gone and slept with a man, your first man. Life’s little jokes have destroyed your love. But you know it isn’t that. You know that sleeping with a man is the sort of excuse that will prevent you from accepting the truth that she doesn’t love you any longer because you’ve never loved her or anything at all. You don’t love me anymore? You resort to that trick. I don’t know, she answers sadly. Broken glass moves. You hear it clink in your body. I love you, you know. You may speak like that to stretch torment further. We’d walk on together until old age, knifing each other time and time again. And you know as well as she knows, after knifing each other to your hearts’ content, each of you would be left with the other, for bearing best with each other, for having learnt to hit back, one of her wounds in exchange for one of yours. You’ve read that email, haven’t you, she asks. Yeah, I’ve read it. Why did you have to erase it? She doesn’t answer. Why didn’t you tell me to my face? Well, that’s what I’m doing now, she parries. At least write a letter in your own hand. You mean to strike back with self- centred childish words, but you’ve lost, and sheathe that dagger in weakness. She looks at you with compassion and sadness in her eyes. Her hair reflects the sunlight. The sound of the world around you grows in magnitude. You’ve got someone else? You grab the weapon nearest at hand. It’s got nothing to do with that at all, she answers with the air of someone about to break into tears. She stretches out her hand to stroke your face, but you draw back, afraid the broken glass in her eyes would hurt you. She withdraws her hand at once, thinking you hate her. The hand is withdrawn before plunging to grab the bag. You rush to hug her, hearing the noise of your body, knifed time and time again. Take care, okay, she whispers to you.
ห้องของคุณมืดสนิทเหมือนที่เคยเป็น เขาเปิดไฟดวงเดียวในห้องไม่ติด กลางคืนมืดหมองโอบกอดสรรพสิ่ง จนไม่เหลือแสงแม้แต่จากช่องเหนือประตู เขากดโทศัพท์มือถือแทนไฟฉาย ห้องของคุณคล้ายเป็นถ้ำลึกลับ ที่นักสำรวจมาถึงหลังจากหินงอกหินย้อยทั้งหมด ได้ถูกทำลายล้างลงไปแล้ว ที่นอนยับย่น ตู้เสื้อผ้าว่างเปล่า ห้องโอบกอดเขาไว้แทนคุณ เขานั่งลงบนฟูกนอนเหม็นอับ ไฟนีออนหลอดขาดไม่ทำหน้าที่แล้ว เขาเอื้อมมือไปเปิดทีวีและใช้แสงของมันแทนแสงไฟ แสงกะพริบเศร้าสร้อยทุกข์ระทมแนบมากับเสียงจากละครหลังข่าว ชั่วขณะที่หญิงสาวออกจากบ้านใหญ่ที่ไร้หัวใจ ชั่วขณะที่นางมารร้ายยื้อยุดพระเอกไว้กับตัวไม่ให้ออกไปตามเด็กสาวที่กำลัง เดินพ้นสวนหน้าบ้านไป เรื่องเล่าใหม่ๆอัดแน่นอยู่ในเป้ของเขา สุกสว่างเรื่อเรืองในห้องที่ไม่มีคนอยู่อาศัยอีกแล้วเงียบใบ้มืดดำเหมือนท้องน้อยของคุณ Your room is totally dark as it used to be. She He turns on the single bulb in the room. It doesn’t work. A dark gloomy night hugs everything until there’s no light left, not even through the gap above the door. She He clicks on her his portable phone to serve as a torch. Your room becomes a secret cavern surveyors reach after all stalagmites and stalactites have been smashed. Crumpled bed, empty wardrobe. A room hugging her instead of you. She He sits down on the musty mattress. The neon tube is broken, doesn’t do its job. She He stretches out her his hand and turns on the TV and uses its glare as an electric light, a pulsing tormented gloomy light tied to the sound of the after-the-news soap when the young woman leaves the heartless mansion, when the evil woman forcibly prevents the hero from following her as she goes out of sight past the front lawn. There are many new stories stuffed into her his knapsack, shining bright in the room now devoid of occupants, mute, empty and dark like your underbelly.
คุณยังคงลักลอบเข้าไปในเวบบอร์ดพวกนั้นเป็น บางครั้ง ตอนที่เธอไม่อยู่ ตอนที่แสงแดดในห้องเช่าใหม่สาดส่อง คุณไล่สายตามองดูผู้คนแปลกหน้านัดพบกัน คิดถึงเซกส์อันดิบเถื่อนที่อีกผู้คนกลายเป็นวัตถุทางเพศของกันและกัน เธอยังคงอยู่กับคุณในที่สุด แต่เขาไม่อยู่กับคุณแล้ว เป็นคุณที่เขียนหนังสือดูบ้าง คุณคิดว่าการเกลียดมนุษย์บ้างก็เป็นเรื่องดี แต่คุณไม่เคยเกลียดใครได้จริงๆ คุณคิดเสมอว่าเขาอยู่ที่ไหนหรือทำอะไรอยู่ คุณยังคงตามอ่านบลอกของเขา คุณยังคงเห็นร่องรอยบางอย่างที่คุณทิ้งไว้ให้กับเขา ในข้อเขียนต่างๆ คุณเห็นตัวละครบางตัวที่อาจจะเป็นตัวคุณ แปลบปลาบอยู่ลึกๆที่คุณกลายเป็นตัวละครอีกตัว เป็นคนที่เขาไม่เกลียดแต่ไม่อาจครอบครองชั่วนิรันดร์ คุณชอบห้องที่มีแสงแดด และคุณยังคงคิดถึงเรื่องต่างๆเวลาเดินทางไปสัมมนา คุณยังคงรู้สึกว่าตัวเองถูกทอดทิ้ง รู้สึกว่าถ้าคุณรักเธอมากกว่านี้เธอจะไม่ทอดทิ้งคุณ แต่คุณไม่รู้อะไรเลย คุณไม่รู้อะไรเลย แต่คุณก็เขียนเรื่องบางเรื่องออกมา เรื่องที่หยิบตัวละครมาจากคนแปลกหน้าคนหนึ่งที่คุณเคยนอนด้วย คนที่ดูเศร้าๆและมีเซกส์ปานกลาง ไม่ลวแต่ไม่ดี คนที่ตัวสั่นน้อยๆตลอดการร่วมรัก ราวกับร่างกายทำจากกระจกบางชนิดที่เปราะบาง ซึ่งของแบบนั้นตกแตกเสมอ เช่นเดียวกับคุณ You still steal into that web board on occasion now she’s not here, when the new rented room is flooded with sunlight. Your eyes sweep through strangers dating one another, you think of raw sex in which the other becomes a sexual object. She may still be with you in the end, but she’s no longer with you. It’s you who are trying your hand at writing. You think that hating mankind can be good, but you’ve never really hated anyone. You always ask yourself where she is, what she’s doing. You still follow her blog; you still see traces of you in her writings; you see some characters that might be you. It hurts deep down to have become another character, someone she doesn’t hate but may not own forever. You like sunlight in a room and you still think of various stories while you travel to the seminar. You still feel that you’ve been left behind, feel that if you’d loved her more than you did she wouldn’t have left you behind, but you don’t know anything. You don’t know anything but you write stories, stories that pick up characters modelled on a stranger you once slept with, someone who looked sad and whose sex performance was middling, neither bad nor good, someone who shook a little during the whole act as if his body was made of brittle glass of the kind that always breaks. Just like you.
Previously unpublished;
sent by the author on 31.3.2012
Wiwat Lertwiwatwongsa,
a well-known film critic
under the pen name Filmsick,
is at the forefront
of modern Thai writing
with such works as Alphaville Hotel,
A tale without a name
and A damaged utopia
(all available from thaifiction.com).
.

Marlee’s second death – Wutisant Chantwiboon

oo
All the ingredients not to say tics of self-reflective, self-questioning, ambivalent and layered post-modern writing are in this short story, with of course the lure of the return to consciousness if not life of the dead.
All told, another ghost story with a difference. MB
oo

มาลีกับความตายครั้งที่สอง

Marlee’s second death

foulard-en-soie-vert

วุฐิศานติ์ จันทร์วิบูล

Wutisant Chantwiboon

TRANSLATOR’S KITCHEN
บ่ายวันหนึ่งเมื่อกลับมาถึงสำนักงาน วิภาพบจดหมายฉบับหนึ่งอยู่บนโต๊ะทำงาน เธอหยิบซองสีขาวไร้ลวดลาย มองดูรอยหมึกจางๆ พิมพ์ชื่อและที่อยู่ของเธอ นอกจากนั้นไม่มีข้อความอื่นใดที่อาจบ่งบอกถึงที่มานอกจากตราไปรษณีย์ เพียงแค่นี้เธอก็รู้ได้ว่าเป็นจดหมายของใคร เธอสอดซองจดหมายไว้ในกระเป๋าถือ จัดการกับเอกสารบนโต๊ะอยู่จนกระทั่งเลิกงาน One afternoon, when she returned to the office Wipha found a letter on her worktable. She picked up the plain white envelope, looked at her faintly typed name and address, with no indication of source apart from the post office stamp. Just this and she knew who it was from. She slipped the envelope into her bag and dealt with the documents on her table until the end of office hours. ไร้ลวดลาย: literally, ‘without decorative design; thus, ‘plain.
เธอเดินออกมารอรถเมล์ที่อนุสาวรีย์ชัยฯ ขึ้นรถปรับอากาศคันหนึ่งจากต้นสาย เลือกที่นั่งเดี่ยวด้านเดียวกับคนขับ วิภาเปิดกระเป๋าดึงซองจดหมายออกมา ใช้ปลายคัตเตอร์บรรจงกรีดบนซองด้านหนึ่ง เก็บคัตเตอร์แล้วคลี่จดหมายออกดู มีชื่อของเธออยู่มุมบนด้านซ้ายมือ ตามด้วยจุดไข่ปลาสามจุด ไม่มีวันที่หรือถ้อยคำอื่นใดนอกจากตัวพิมพ์ดีดด้วยหมึกจางๆ เป็นพืดเต็มหลายหน้ากระดาษ เธออ่านเงียบๆ สลับการเหม่อมองภาพความสับสนภายนอกรถ She walked over to the bus stop at the Victory Monument, got on an air- conditioned bus at start of line and took the only seat available on the driver’s side. She opened her bag and pulled out the envelope, used a cutter to carefully slice it open on one side, put the cutter back and pulled the letter out. On the left top corner, her name was followed by three sus- pension points. There was no date or other words above the text typed in pale ink over many pages. She read quietly in between gazing at the confused scenes outside.
วิภาแวะหาอะไรกินก่อนกลับมายังห้องพัก เธออาบน้ำจนรู้สึกเย็นชื่น สวมชุดนอนสีน้ำเงินเดินมาหน้าโต๊ะเขียนหนังสือ คลี่ผ้าโพกศีรษะออกขยี้ผม และเช็ดอย่างบรรจง ขณะสายตาจับจ้องอยู่ที่จดหมาย วิภาหย่อนร่างบนเก้าอี้ หยิบจดหมายขึ้นมาเปิดอ่านอีกครั้ง She sought something to eat before returning to her boarding room. She took a shower and felt refreshed, put on a blue nightgown, walked over to the desk, undid the terry cloth around her head and shook her hair then dried it with care while her eyes stayed on the letter. She let herself down on the chair, picked up the letter, unfolded it and read it once again.
=
วิภา… Wipha…
หลายวันมานี้มีเรื่องราวเกิดขึ้นกับฉันมากมายเหลือเกิน จนอาการปวดศีรษะอย่างรุนแรงกลับมาอีกครั้ง ความมืดโรยตัวลงมา สายลมแผ่วพัดหอบไอเย็นเข้ามาภายในกระท่อม ขณะฉันกำลังเขียนจดหมายฉบับนี้ ฉันยังไม่สามารถสลัดภาพของมาลีออกไปได้ ราวกับหล่อน พยายามติดตามฉันอยู่ตลอดเวลา ไม่สินะ ฉันต่างหากที่พยายามติดตามหล่อนไป วิภาจำมาลีได้ไหม ผู้หญิงจากบ้านโสเภณีคนหนึ่งที่ฉันพยายามเล่าให้ฟัง ในขณะที่ฉันกำลังเขียนถึงเรื่องราวของศรีฬา ตอนหนึ่งฉันเล่าถึงมาลี วันนั้นเป็นวันที่ศรีฬาและเพื่อนๆ หนีโรงเรียนไปเที่ยวที่บ้านโสเภณี จึงทำให้เขาได้รู้จักมาลี ฉันเคยบอกเธอแล้วไม่ใช่หรือว่า มาลีเป็นตัวละครที่มีชีวิตชีวามากที่สุดในฉากนั้น แต่มันก็น่าจะจบลงเพียงเท่านั้น เธอจำมาลีได้ไหม… Lately so many things have happened to me that my splitting headaches are back. Darkness has fallen around me. A light wind is blowing cold air into the cabin. As I write this, I’m still unable to shake off the vision of Marlee as if she was trying to follow me all the time. Actually, no: it’s I trying to follow her. Wipha, you remember Marlee, don’t you? That girl from the brothel I’ve tried to tell you about. While I was writing the story of Seela, at one point I told you about Marlee. That was the day Seela and his friends played truant to go to the brothel, and thus met Marlee. I’ve told you, haven’t I, that Marlee was the liveliest character in that scene, but it should have ended there. You remember Marlee, don’t you? … The use of the formal หล่อน (she) in the letter is worth noticing. Ironically it applies to Marlee, ‘the girl from the brothel, while the more familiar เธอ (you, he, she) addresses Wipha.
= = =
วิภานึกถึงมาลี จำได้ว่าเขาเขียนเล่าถึงเรื่องนี้เสียยืดยาวเชียว นี่เขาคิดจะเล่าเรื่องของมาลีอีกงั้นรึ วิภาครุ่นคิดขณะที่ผ้าขนหนูยังคลุมศีรษะ เธอลูบเส้นผมอยู่ไปมา Wipha thought of Marlee, remem- bered that he had written about this at great length. Was he thinking of telling her about Marlee all over again, Wipha pondered, the terry cloth still loosely tied around her head. She kept stroking her hair.
=
ก่อนที่ฉันจะเล่าเรื่องของมาลี ฉันอยากแนะนำให้เธอรู้จักศรีฬาเสียก่อน ศรีฬาเขามีอะไรหลายอย่างคล้ายกับฉันมากเหลือเกิน แต่ความจริงแล้วฉันมีอะไรที่คล้ายเขามากกว่า เพราะเขาเกิดก่อนฉันหนึ่งปี และมันไม่ได้มีเพียงเราเท่านั้นที่คล้ายกัน แต่รวมถึงครอบครัวของเราทั้งสอง เราจึงกลายเป็นครอบครัวชาวเรือที่คล้ายกันมากที่สุด พ่อของเรามาจากหมู่บ้านเดียวกัน และเป็นเพื่อนรักกัน ในขณะที่แม่ของเรามีเชื้อสายจีนเช่นเดียวกัน Before telling you about Marlee, I’d like to introduce Seela to you first. Seela is almost alike me in many ways, but actually I have even more things in common with him, because he was born one year before me and it’s not just us who are alike but also our two families, so that we are boat-faring families that are most alike. Our fathers come from the same village and are bosom friends while our mothers both have Chinese blood.
ในส่วนที่ต่างกันระหว่างเราคือ ตรงที่ฉันมีลักษณะด้อยกว่าเขาในด้านกายภาพ เขามีร่างกายแข็งแรงสมส่วน ในขณะที่ฉันเป็นเหมือนเด็กอมโรค และที่สำคัญที่สุดคือเขามีน้องสาวที่น่ารักคนหนึ่ง ในขณะที่ฉันมีน้องชาย The differences between us are that I’m more of a weakling, he has a strong and well-proportioned body while I’m like a sickly child, and, most important, he has a lovely younger sister while I have a younger brother.
ด้วยเหตุว่าครอบครัวเรามีความละม้ายคล้ายคลึงกันมากจนยากที่จะแยกแยะความแตกต่าง มันจึงเป็นเสมือนกระจกสะท้อนซึ่งสามารถมองเห็นตัวเองได้จากอีกฝ่ายหนึ่ง และนี่เป็นสาเหตุเบื้องต้นทำให้ฉันคิดที่จะเขียนเรื่องราวของเขาออกมา เพราะครึ่งหนึ่งในเรื่องราวของเขานั้นมีฉันรวมอยู่ด้วย และมันง่ายที่จะเล่าเรื่องราวอย่างตรงไปตรงมา… Because our families are so much alike that it’s difficult to spot the differences, it’s like a mirror in which one side is able to see itself in the opposite side, and this is the first reason why I want to write about him, because half of what concerns him involves me and writing about it forthrightly is easy…
=
วิภาขมวดคิ้วเข้าหากัน ครุ่นคิดถึงศรีฬา เธอเริ่มไม่แน่ใจเสียแล้ว ครั้งแรกเธอคิดว่าศรีฬาเป็นเพียงแค่ตัวละครที่เกิดขึ้นจากจินตนาการของเขาเสียอีก แต่นี่เขากลับมีตัวตนอยู่จริง หรืออาจเคยมีตัวตนอยู่จริง ถ้าอย่างนั้นแล้วมาลีล่ะ ความใคร่อยากรู้เข้าครอบงำเธอเสียแล้ว Wipha frowned, thinking about Seela. She was no longer sure. At first she thought Seela was merely a character born out of his imagination, but now it turned out he existed or might have existed for real. In that case, what about Marlee? Wipha was already overtaken with curiosity.
=
แต่แล้วในเช้าวันรุ่งขึ้น เธอรู้ไหมว่าเกิดอะไรขึ้นกับฉัน ขณะที่สายลมหนาวพัดผ่านเข้ามาทางหน้าต่างกระท่อมด้านทิศเหนือ ฉันตกอยู่ในภวังค์กึ่งหลับกึ่งตื่นคล้ายอยู่ในความฝัน มาลีมานั่งจ้องมองฉันอยู่ข้างๆ หล่อนคงเฝ้าดูอยู่เงียบๆ เหมือนที่หล่อนเคยเฝ้ามองศรีฬายามที่เขาหลับ หล่อนไม่ได้พยายามปลุกฉันเลย นอกจากเสียงเรียกแผ่วเบาที่คล้ายกับเสียงของสายลมหนาว But then the next morning, do you know what happened to me? While a cold wind entered my cabin through the window from the north, I fell into a state of somnolence as if I was in a dream. Marlee had come and sat staring at me by my side. She was watching me quietly as she had watched Seela while he slept. She didn’t try to wake me, but called me as soundlessly as does the cold wind:
“ถึงเวลาตื่นของเธอแล้วล่ะ” ‘It’s time for you to wake up.’
ฉันลืมตาตื่นขึ้นมาพบใบหน้ายิ้มระรื่น แล้วหลับตาลงอีกครั้ง พยายามขับไล่ภาพในความคิดฝันออกไป ฉันคิดว่าตัวเองคงหมกมุ่นอยู่กับงานมากเกินไปจนฟุ้งซ่าน หล่อนช่างมีชีวิตชีวาเหลือเกินในฉากนั้น แต่เมื่อฉันลืมตาขึ้นอีกครั้ง ปากของฉันต้องอ้าค้าง ดวงตาเบิกกว้างจ้องมองใบหน้ายิ้มละไมของหล่อน I opened my eyes on a face smiling gaily and then closed my eyes again, trying to chase the vision from my dream. I thought I’d been absorbed in work to the point of distraction. She was exceedingly alive in that scene, but when I opened my eyes again, my mouth simply gaped and my eyes opened wide and stared at her smiling face.
“จำฉันไม่ได้หรือ ฉันอยากเห็นเธอเล่าเรื่องของฉัน” หล่อนพูด แตะนิ้วชี้กับริมฝีปากของตัวเอง แล้วเอามาแตะริมฝีปากของฉัน ก่อนที่ฉันจะแหกปากร้องลั่น เพียงเท่านั้นเอง ทำเอาฉันนิ่งงัน เงียบเชียบ ราวกับเข้าใจเรื่องราวได้ทั้งหมด ‘Do you remember me? I’d like you to tell my story,’ she said, putting her index finger to her lips and then to mine before I could utter a shout. This was enough to keep me quiet, dead still, as if I understood the whole story.
“ลุกขึ้นมาเถอะ ช่วยเล่าเรื่องของฉันให้จบ” ใบหน้ายิ้มแย้มของหล่อนช่างสดกระจ่างราวกับดวงจันทร์ในคืนเพ็ญ หล่อนดูต่างไปจากเมื่อก่อนมาก ฉันจำได้ดี แต่ยามนี้ หล่อนกลับดูงดงามราวกับดอกไม้ กลิ่นหอมอ่อนๆ รวยรินสดชื่น ทำให้ฉันต้องยอมแพ้ ลุกขึ้นแต่โดยดี… ‘Get up, will you. Tell me how my story ends.’ Her smiling face was so very bright, like a full moon. She looked very different from before. I remember- ed it well, but at that moment she looked as beautiful as a flower. I had to give in to her faint perfume, subtle and fresh, and I got up willingly…
=
วิภาขมวดคิ้วเข้าหากันอีกครั้ง แตะนิ้วชี้กับริมฝีปากตัวเองราวกับมันจะช่วยให้เธอเข้าใจเรื่องราวได้ทั้งหมด หรือว่ามันเป็นเรื่องจริงกันนะ ตอนอยู่บนรถเมล์ เธอคิดว่ามันเป็นเพียงเรื่องสั้น เพราะการอ่านจดหมายของเขาแต่ละฉบับนั้นเหมือนกับได้อ่านเรื่องสั้นสักเรื่องหนึ่ง เขาเป็นคนเงียบดูแปลกแยกและโดดเดี่ยว เธอเริ่มไม่แน่ใจแล้วว่า เรื่องที่เขาเล่าอยู่นี้เป็นเรื่องจริง หรือเป็นเรื่องที่อยู่ในจินตนาการอันเพ้อฝันของเขากันแน่ บางทีมาลีอาจเคยมีตัวตนอยู่จริงก็ได้ แต่เธอไม่เชื่อเรื่องผีสางนางไม้หรือวิญญาณเหลวไหลอะไรที่เขาพยายามเล่าอยู่นี้เลย นี่มันศตวรรษไหนกันแล้ว Wipha frowned again, put her index finger to her lips as if this would help her understand the whole story. Or was it a real story? On the bus, she had thought it was only a short story because reading his letters each time was like reading a short story. He was quiet, looked alienated and lonely. She was beginning to wonder whether what he was telling her here was true or something out of his delirious imagination. Maybe Marlee had really existed, but she didn’t believe in this nonsense of ghosts or souls he was trying to tell her here. Which century was this?
=
ขณะที่ฉันออกไปทำธุระยามเช้า และกลับมาพร้อมแก้วกาแฟ นั่งลงหน้าเครื่องพิมพ์ดีด ฉันพยายามคิดว่าหล่อนเป็นอะไรกันแน่นะ คล้ายกับว่ามีตัวตนอยู่จริง หล่อนนั่งทับส้นเท้าอยู่ข้างๆ เฝ้ามองฉันอ่านทวนต้นฉบับ แสงเช้าสาดเข้ามาตกต้องอยู่หน้าประตูก่อนถึงร่างของมาลี ฉันมองดูใบหน้าแย้มยิ้มของหล่อน While I went out to do my morning chores and came back with a cup of coffee and sat down before my typewriter, I tried to think what the matter with her was, almost as if she really existed. She sat on her heels beside me, watching me going over the text. Morning sunshine entered and spread in front of the door without quite reaching Marlee’s body. I looked at her smiling face. ‘without quite reaching Marlee’s body seems to me more vivid than ‘before reaching, as the Thai has it. The problem here is one of formulation: ‘sunshine spread in front of the door before reaching her body sounds weird.
“ศรีฬาต้องคืนดีกับน้องสาวก่อน” ฉันพูด หล่อนพยักหน้าน้อยๆ ยิ้มให้กำลังใจ ‘Seela must make it up with his sister first,’ I said. She nodded a little, with a smile of encouragement.
หลังจากฉันพาน้องสาวมาคืนดีกับศรีฬาแล้ว ฉันเริ่มอารัมภบทถึงงานวัดในฤดูหนาว ค่ำคืนหนึ่งเมื่อศรีฬาทะเลาะกับเพื่อนหญิงที่เขาพามาเที่ยวงาน เขาจึงปล่อยหล่อนไว้ในวงล้อมแห่งแสงสีอันเร่าร้อนของสตริงวงดัง เขาเดินออกมารับไอเย็นของฤดูหนาว และได้พบมาลีโดยบังเอิญ ทั้งสองจึงชวนกันเดินเที่ยวงานวัด ไหว้พระ ยิงปืน ดูหนังกลางแปลงด้วยกัน มาลีพยายามเบียดเรือนกายกับร่างของเขา หล่อนเฝ้ากระซิบบอกเขาว่า หล่อนชอบเขา After I took his sister to make up with Seela, I began to picture in a temple fair in the cold season. One night when Seela quarrelled with the friend he had brought to the fair, he left her surrounded by the sultry coloured lights of a famous string band. He walked out to enjoy the fresh air of the cold season and met Marlee by accident. The two of them thus strolled about the fair, calling on the monks, playing in the shooting gallery, watching an open-air movie together. Marlee kept trying to press her body against his. She whispered to him that she liked him.
พอหนังจบ พวกเขาเดินออกมาภายนอก ร้านรวงปิดกันหมดแล้ว มาลีพาเขาเข้าไปในซุ้มไม้ริมกำแพงด้านหนึ่ง When the movie was over, they walked out of the fair. All the stalls had closed by then. Marlee took him to a grove by a wall on one side.
ฉันเหลือบสายตาดูนาฬิกา และหันมองดูรอยยิ้มของมาลี I looked up to glance at the clock and turned to look at Marlee’s smile.
“เลยเวลาทำงานของฉันแล้ว พรุ่งนี้ฉันจะต่อฉากนี้ให้จบ” หล่อนยิ้ม พยักหน้าด้วยความพอใจ โน้มร่างเข้ามาจูบแผ่วเบาที่แก้มของฉัน พลางกระซิบคำขอบคุณ หล่อนยืนขึ้น ร่างนั้นเริ่มโปร่งแสงและเลือนหายไปตรงหน้า ฉันรู้สึกถึงความสั่นสะท้านของตัวเองเมื่อนึกถึงริมฝีปากของหล่อน มันเย็นเยือกราวกับน้ำแข็ง… ‘It’s past my working time. I’ll finish this scene tomorrow.’ She smiled, nodded with satisfaction, bent over to kiss me lightly on the cheek as she whispered ‘Thank you’. She stood up. Her body turned translucent and faded out before my eyes. I felt my own shivering when I thought of her lips. They were as cold as ice!
=
วิภาเงยหน้าขึ้นจากจดหมายด้วยความรู้สึกแปลกประหลาดใจ เธอเริ่มไม่เข้าใจว่าเหตุใดเขาจึงพยายามเล่าเรื่องนี้ให้เธอฟัง เขาต้องการอะไรกันแน่ บางทีเขาอาจว่างมากเกินไป หรือเขาอาจเครียดเพราะหมกมุ่นอยู่กับงานเขียนของเขา จึงพยายามที่จะระบายมันออกมา แต่ทำไมเขาต้องระบายใส่เธอด้วย วิภาก้มมองดูจดหมายในมือ เธอลุกขึ้นเดินเอาผ้าขนหนูไปแขวนตากบนราวเหล็ก นั่งลงบนเตียงนอน มองมายังโต๊ะหนังสือ เธอเดินกลับมาหย่อนร่างบนเก้าอี้อีกครั้ง หยิบจดหมายขึ้นมาถือค้างไว้ตรงหน้า Wipha looked up from the letter with a peculiar feeling. She was beginning to wonder why he was telling her this. What did he want? Maybe he was too idle, or he was under tension from excessive absorption in his writing and was trying to let it out. But why let it out on her? Wipha looked at the letter in her hand. She got up and went to put the terry cloth to dry on the iron clothes pole, sat down on her bed, looked at the writing desk. She walked back to ease herself onto the chair again, picked up the letter and held it in front of her. I take โต๊ะหนังสือ to mean โต๊ะเขียนหนังสือ, that is ‘writing desk rather than ‘bookcase (ตู้หนังสือ, further down).
=
รุ่งเช้าวันต่อมา มาลีมานั่งมองฉันอยู่เช่นเดิม ท้องฟ้าเพิ่งจะเริ่มสาง ลมหนาวผ่านเข้ามาแผ่วเบา หล่อนคงเฝ้าดูใบหน้าฉันอยู่เงียบๆ เมื่อฉันลืมตาตื่น ใบหน้าของหล่อนเรื่อแดง เผยรอยยิ้มสดกระจ่าง The next morning, Marlee came to sit and look at me as before. It was getting light; a cold breeze was blowing in. She kept staring at me quietly. When I opened my eyes, her face was flushed, beaming a fresh bright smile.
“ตื่นได้แล้วพ่อคนขี้เซา” หล่อนหยอกเย้าแก้ขวย ฉันเฝ้ามองดวงตาคู่นั้นจนหล่อนเบือนหน้าหนี มันทำให้ฉันพบความงามบางอย่าง มันอาจเป็นความงามที่ทำให้    ศรีฬาหลงรักหล่อนก็เป็นได้ คงไม่ใช่เรื่องแปลกหากเขาจะหลงรักมาลี เพราะมันกำลังทำให้ฉันหลงรักหล่อนด้วยอีกคนไม่ได้ ฉันพยายามบอกตัวเอง พยายามหักห้ามใจไม่ให้อ่อนไหวเหมือนทุกครั้งที่ผ่านมา วิภาจำบัวตองได้ไหม เด็กสาวแสนหวานคนนั้น ทำไมฉันจะไม่หลงรักหล่อน ในเมื่อหล่อนเหมือนนางฟ้าออกเช่นนั้น ‘Wake up, sleepyhead,’ she teased to hide her embarrassment. I stared into her eyes and she turned away. This made me find a beauty of some kind, perhaps the beauty that had Seela fall in love with her. There was nothing strange in his falling in love with Marlee, because it was making me fall in love with her too. No way, I tried to tell myself, trying to suppress my feelings as every time in the past. You remember Buatong, don’t you, Wipha, that sweet young girl? Why shouldn’t I fall in love with her when she was so much like a fairy?
=
วิภาจำบัวตอง ตัวละครในเรื่องสั้นของเขาได้ เธอเคยอ่านมัน แต่เธอไม่รู้ว่ามันจะมีความพิเศษอะไร เพราะหล่อนก็แค่ตัวละครที่ไม่อาจสัมผัสได้ นอกจากมโนภาพที่เกิดขึ้นในจินตนาการ นี่เขาหลงรักตัวละครเหล่านี้จริงหรือ เขาอ่อนไหวง่ายเพียงนี้เชียวหรือ หรืออาจบางทีเขาคงจะหลงรักผู้หญิงทุกคนที่พบตามท้องถนนก็เป็นได้ เธอพยายามสะบัดศีรษะไปมา ราวกับมันสามารถทำให้ความนึกคิดเหล่านี้หลุดออกไปจากสมองได้ Wipha remembered Buatong, a character in a short story of his. She had read it, but she didn’t know if it had anything special, because Buatong was only a character that could not be visualised except in the imagination. Had he really fallen in love with this character? Was he so easily carried away? Or maybe he fell in love with every woman he met in the street. She shook her head as if this would dislodge those thoughts from her brain. มโนภาพ: literally, mental picture; vision; imagination.พยายาม (try) is best left untranslated: unless youre trussed up, either you shake your head or you dont, even if in doing so you try to… The rest of the sentence would be shot.
=
ฉันรีบลุกขึ้น มาลีช่วยเก็บที่นอนเอาวางไว้บนตู้หนังสือ ฉันหยิบผ้าพันคอมัดย้อมสีเขียวอ่อนมาคล้องคอหล่อน I scrambled to get up. Marlee helped tidy the bedding and put it on top of the bookcase. I took a pale green scarf and folded it around her neck.
“เธอจะได้รู้สึกอุ่น” ฉันพูดเมื่อนึกถึงริมฝีปากเย็นเยือกราวน้ำแข็งของหล่อน ‘It’ll keep you warm,’ I said as I thought of her icy-cold lips.
มาลีจับมือฉันไว้ รู้สึกได้ถึงความอบอุ่นในอุ้งมือนั้น อบอุ่นและนุ่มนวล ฉันยิ้มให้และรีบออกไปทำธุระ กลับมายังกระท่อมอีกครั้งพร้อมด้วยถ้วยกาแฟและกระติกน้ำร้อน ฉันชงชาเขียวญี่ปุ่น กลิ่นของใบชาระเหยหอม Marlee took my hands. I could feel the warmth of her palms, the warmth and the softness. I smiled at her and hurried out to do my business. I returned to the cabin with a cup of coffee and a hot water bottle. I made Japanese green tea. The vapour of the tea leaves was fragrant.
“เผื่อเธอจะรู้สึกดีขึ้น” ฉันรินน้ำชาใส่ถ้วยใบน้อย วางไว้ตรงหน้าหล่อน ‘To make you feel better.’ I poured the tea in a small cup I placed in front of her.
“มันไม่จำเป็นสำหรับฉันหรอก” มาลียิ้ม ขบขันความคิดของฉัน ‘That’s not necessary for me.’ Mar- lee smiled, amused by my reflection.
“แต่เธอหนาวไม่ใช่หรือ ลองดูหน่อยสิ” ฉันคะยั้นคะยอ หล่อนยกถ้วยชาขึ้นจิบ แล้ววางลงดังเดิม ‘But you’re cold, aren’t you? Try it,’ I insisted. She raised the cup and took a sip then put the cup down.
“เธอไม่รู้หรอกว่า ที่ที่ฉันจากมามันหนาวขนาดไหน กลางคืนที่มืดมิด” น้ำเสียงของหล่อนเศร้าสร้อย ดวงตาคู่นั้นฉายแววหม่นเพียงเล็กน้อยแล้วเปลี่ยนเป็นสุกใส ระบายยิ้มเต็มใบหน้า ‘You’ve no idea how cold it is where I come from, and pitch black at night.’ Her voice was sad. Her eyes had a fleeting dull gleam and then were back to brightness, a contented smile all over her face.
“เล่าเรื่องของฉันต่อเถอะ” ‘Get on with my story.’
ฉันจัดกระดาษม้วนเข้าแท่นพิมพ์ดีด มองดูหมึกจางๆ เริ่มอ่านที่เขียนค้างไว้เมื่อวาน ฉันรู้ดีถึงสิ่งที่กำลังจะเกิดขึ้น คล้ายกับมันเคยเกิดขึ้นมาแล้วครั้งหนึ่ง มาลีมองดูฉันพลางยิ้มน้อยๆ มันอาจเป็นช่วงชีวิตที่หล่อนมีความสุขก็ได้ I introduced a sheet of paper into the typewriter, looked at the pale ink, began to read what I had written the day before. I knew what was going to happen, similar to what had happened once. Marlee looked at me, smiling lightly. Maybe it was a time of her life when she was happy.
ฉันเริ่มเรื่องของมาลีต่อจากเมื่อวาน ทั้งสองกอดจูบกัน ศรีฬาปฏิเสธสิ่งที่เกินเลยไปกว่านั้น ใช่ว่าเขานึกรังเกียจ แต่เป็นเพราะเหตุผลบางอย่าง ฉันไม่รู้หรอกว่ามันคืออะไร แต่มองเห็นความบริสุทธิ์บางอย่างในการแสดงออกอันละมุนละไมของพวกเขา I resumed Marlee’s story from the day before. They hugged and kissed. Seela refused anything beyond that. Not that he was averse to it, but for some other reasons. I don’t know what they were, but I could see innocence of some kind in their tender performance.
มาลีเล่าให้เขาฟังถึงวันแรกที่ได้พบกัน เขาทำให้หล่อนนึกถึงน้องชาย ทั้งที่ความจริงแล้วมาลีไม่เคยมีน้องชาย หล่อนเพียงฝันอยากมีน้องชายสักคน และเขาเหมือนน้องชายในความฝันของหล่อน แต่มาลีไม่ได้บอกความจริงกับเขาในข้อนี้ Marlee told him about the day they met. He had made her think of her younger brother, even though in truth Marlee didn’t have a younger brother. She merely dreamt of having one and he was like the younger brother in her dreams, but she didn’t let on about this. น้องชาย:  because of the formal language in use, Ive opted for ‘younger brother rather than ‘little brother, which is the usual transla- tion (used in dialogue further down).
ฉันหยุดเขียนและหันมองมาลี หล่อนยิ้มและเริ่มเล่าให้ฟังว่า ตั้งแต่หล่อนได้พบเด็กหนุ่มคนนี้ ทำให้หล่อนได้พบความฝันในวัยเด็ก หล่อนรู้สึกละอายกับอาชีพของตน หล่อนอยากหนีไปจากมัน และใช้ชีวิตเหมือนผู้หญิงธรรมดาคนอื่นๆ หล่อนเอ่ยเล่า มองดูฉันด้วยแววตาอ่อนโยน I stopped writing and turned towards Marlee. She smiled and began to tell me that since she had met this young man she had met the dream of her childhood. She felt ashamed of her job. She wanted to flee from it and spend her life like any ordinary woman, she claimed, looking at me with gentleness in her eyes.
ฉันเริ่มฉากตอนที่มาลีมารอพบศรีฬาหน้าโรงเรียนในเย็นวันหนึ่ง ขอร้องให้เขาช่วยหาที่ซ่อนให้ หล่อนเล่าแผนการหนีให้เขาฟัง ร้องขอให้เขาไปรอที่ปั๊มน้ำมันหลอดก่อนถึงโรงพยาบาล เมื่อทั้งสองไปพบกัน เขาพาหล่อนมาค้างที่บ้านพี่ชาย เย็นวันต่อมา เพื่อนมาบอกข่าวการหนีไปจากซ่องของมาลี ทำให้เขารู้ว่า เรื่องที่น่าหวาดกลัวกำลังจะเกิดขึ้น I began the scene when Marlee went to wait for Seela in front of the school early one evening, to beg him to find a hiding place for her. She told him of her plan to escape, beseeched him to go and wait at the small petrol station a little before the hospital. When the two of them met, he took her to stay overnight at his elder brother’s house. In the evening of the next day, a friend came to tell him that Marlee had escaped from the brothel, which made him realise that something dreadful was about to happen. oปั๊มน้ำมันหลอด 
มาลียิ้มอย่างพอใจเมื่อฉันบอกว่า พรุ่งนี้จะเขียนเรื่องของหล่อนให้จบ มาลีโน้มร่างเข้ามาจูบที่แก้มของฉันเหมือนวันวาน เอ่ยคำขอบคุณ ร่างของมาลีค่อยๆ โปร่งแสง ก่อนเลือนหายไปพร้อมด้วยรอยยิ้มของมวลดอกไม้ ฉันมองเห็นชายเสื้อแขนยาวสีฟ้าพลิ้วไหวในสายลม... Marlee smiled with satisfaction when I told her I’d finish her story tomorrow. She bent over to kiss me on the cheek like the day before, uttering the words ‘Thank you’. Her body gradually turned translucent before fading away along with the smile of all the flowers. I saw the tails of her light blue long- sleeved shirt floating away in the wind…
=
วิภาเอนหลังพิงพนักเก้าอี้ด้วยความรู้สึกอ่อนล้า ราวกับว่าเธอได้เข้าไปเผชิญกับเรื่องเล่าของเขาด้วยตัวเอง แต่เธอก็ยังไม่อยากเชื่ออยู่ดีเรื่องที่มาลีมาหาเขาทุกเช้า มันอาจเป็นส่วนที่เขาจินตนาการหล่อนขึ้นมาเองและอาจหลงเพริดอยู่กับมันมากเสียจนเกิดสับสนและแยกแยะไม่ออกว่าอันไหนเป็นเรื่องจริง อันไหนเป็นเรื่องลวงที่เขาพยายามทำให้มันเป็นจริง บางทีเขาอาจเป็นเหมือนพวกวิกลจริต แต่คงไม่ใช่ เธอเคยพบเขาสองสามครั้ง เขาดูเศร้าๆ เงียบและโดดเดี่ยวมากเกินไป เธอคิดว่าควรอยู่ห่างเขาไว้หน่อยคงดี และรักษาระยะห่างตรงนั้นเอาไว้ เพราะเขาอาจทำให้เธอเป็นโรคประสาทไปด้วยก็ได้ Wipha reclined against the back of the chair with a feeling of lassitude as if she had herself gone through the story he was telling. But she still didn’t want to believe that Marlee came to see him every morning. He must have made her up and gaily indulged in it so much it gave rise to confusion and the inability to distinguish what was true and what was delusive that he tried to make true. Maybe he was slightly deranged, but maybe not. She had met him a few times. He looked excessively sad, quiet and lonely. She had thought it would be better to back away from him and keep him at a distance because he might make her neurotic too.
วิภาถอนหายใจอย่างเหนื่อยอ่อน ก้มมองดูจดหมาย เธอรู้สึกคล้ายกับมีอะไรบางอย่างดึงดูดให้เธออ่านต่อ ทั้งที่เธออยากถอนตัวเองจากเรื่องราวเหล่านี้ให้เร็วที่สุด ทว่าสิ่งเดียวที่ทำได้ก็คือการอ่านให้มันจบๆ เสียที Wipha heaved a sigh of exhaustion, lowered her head to look at the letter. She felt as if something was compelling her to keep reading, even though she wanted to withdraw from the story as fast as possible. But the only thing she did was to read it through.
=
แล้วเช้าวันนั้นก็มาถึง หล่อนนอนลงข้างกายของฉัน และคงเฝ้ามองดวงตาพริ้มหลับของฉันอยู่เนิ่นนานราวกับหล่อนปรารถนาเฝ้ามองอยู่เช่นนั้นจนฉันรู้สึกได้ถึงการจ้องมองของหล่อนได้กลิ่นหอมของดอกไม้ผสานกับลมหนาวจางๆ เมื่อลืมตาขึ้น ฉันพบใบหน้าของหล่อนลอยอยู่ตรงหน้า ใกล้เสียจนฉันตกใจ มาลียังคงเฝ้าเพ่งพิศต่อไปโดยไม่สนใจว่าฉันตื่นแล้วหรือยัง หล่อนมองดูดวงตาของฉันอย่างอ่อนโยนราวกับฉันเป็นเด็กน้อยคนหนึ่ง Then the morning of that day came. She lay beside me and must have watched my eyes closed in sleep for a long time as if she was determined to watch like that until I became aware of her watching and of the fragrance of flowers in the cold breeze. When I opened my eyes, I found her face floating before me, so close I started. Marlee kept on looking intently without paying attention to whether I was awake or not. She gazed at my eyes with tenderness as if I was a little child.
“ฉันเหมือนน้องชายของเธอด้วยหรือ” ‘So I’m like your little brother, am I?’
หล่อนยิ้ม ส่ายหน้า She smiled, shook her head.
“ไม่ใช่หรอก เธอก็รู้ว่าฉันไม่เคยมีน้องชาย” ‘Of course not. You know I don’t have a brother.’
ฉันชันร่างขึ้นนั่งพิงตู้หนังสือ เฝ้ามองดวงตาคู่งาม I sat up, my back to the bookcase, staring at those beautiful eyes.
“ศรีฬาเขาก็รู้ว่าเธอไม่เคยมีน้องชาย” ‘Seela knows you never had a brother.’
หล่อนพยักหน้ารับรู้ She nodded in acknowledgment.
“เธอเหมือนกับเขามากนะ เหมือนเป็นคนคนเดียวกัน” ‘You’re very much like him, as if you were one and the same person.’
หล่อนยิ้ม She smiled.
“ใช่แล้ว เราเหมือนกัน เพียงแต่ฉันไม่มีน้องสาว” ‘That’s right. We’re alike, except I don’t have a sister.’
“เธออยากมีน้องสาวรึ” ‘Would you like to have one?’
ฉันยิ้ม I smiled.
“เหมือนเธออยากมีน้องชายนั่นแหละ” ‘Just as you’d like to have a brother.’
เราต่างหัวเราะให้กัน We laughed at each other.
“เธอไม่รู้รึว่าเขาอยู่ที่ไหน” ‘Don’t you know where he is?’
หล่อนส่ายหน้า She shook her head.
“แต่เธอรู้ว่าฉันอยู่ที่นี่” ‘But you know I’m here.’
“เป็นเพราะเธอคิดถึงฉันนะซี ฉันจึงรู้ว่าเธออยู่ที่นี่” หล่อนพูด ‘It’s because you’re thinking about me that I know you’re here,’ she said.
“ฉันคงต้องคิดถึงเธอบ่อยๆ แล้วล่ะ” ‘Then I must think about you often.’
หล่อนเผยรอยยิ้มเศร้า She gave a sad smile.
“ฉันมาอีกไม่ได้แล้ว ฉันจะหายไปเมื่อเรื่องของฉัน  เมื่อฉันได้ตายเป็นครั้งที่สอง ฉันมาลาเธอ” ‘I can’t come any longer. I’ll disappear when my story – when I die for the second time. I’ve come to say goodbye to you.’
“เธอจะไปไหน” ‘Where will you go?’
ฉันรู้สึกคล้ายถูกจู่โจมโดยไม่ทันได้ตั้งตัว I felt like being assaulted without warning and with no time to react.
ฉันยังเล่าเรื่องของเธอไม่จบเลย ‘I haven’t finished your story yet.’
“ฉันต้องไปแล้วล่ะ ไกลแสนไกลเชียว พวกเขาจะตามมา พบฉัน และจับฉัน” ดวงตาของหล่อนหวาดสะทก ‘I must go, very far away. They’re after me; they’ll find me and catch me.’ Her eyes were fearful.
“ศรีฬาต้องช่วยเธอได้ เขาต้องช่วยเธอได้แน่” ‘Seela must help you. He must help you for sure.’
แต่ดูเหมือนหล่อนรู้ดีว่าจะมีอะไรเกิดขึ้น  But it seemed she knew very well what would happen.
“ไม่หรอก เธออย่าหลอกตัวเองอยู่เลย พวกเขาจะจับฉัน เด็กหนุ่มคนนั้นช่วยฉันไม่ได้หรอก สุดท้ายเขาต้องเจ็บตัวเพราะฉัน ฉันจดจำค่ำคืนนั้นได้ดี ฉันอยากขอโทษเขาเหลือเกิน แต่ไม่เคยได้มีโอกาส…เธอว่าไหม เขาเป็นคนที่น่ารักนะ…ฉันรักเขา” หล่อนมองดูฉัน พูดด้วยเสียงสั่นสะท้านไม่ปะติดปะต่อ หยาดน้ำรื้นไหลจากดวงตา ‘No. Don’t fool yourself. They’ll catch me. That young man can’t help me. In the end he’ll have to suffer because of me. I remember that night very well. I’d so much want to apologise to him but I’ve never had a chance to … He’s such a lovely man, don’t you think? … I love him.’ She looked at me, speaking in a staccato, shaking voice, with tears in her eyes.
“ฉันช่วยอะไรเธอไม่ได้เลยหรือ” ‘Isn’t there anything I can do to help you?’
“ไม่หรอก ขอบใจเธอมาก เพียงแค่เธอยอมเล่าเรื่องของฉัน” มาลีพูดหอบหายใจแรงพยายามเช็ดดวงตาของตัวเอง  ‘No. Thanks very much for being willing to tell my story,’ Marlee said, gasping for breath, trying to dry out her eyes.
“ฉันจะไม่เล่าเรื่องของเธอ ฉันไม่…” ฉันพูดราวกับพยายามหน่วงเหนี่ยวลูกโป่งที่กำลังจะหลุดลอยสู่ฟากฟ้ายามค่ำคืนเอาไว้ ‘I won’t tell your story. I won’t…’ I said as if trying to prevent a balloon from escaping into the sky at night.
“ไม่ได้นะ เธอต้องเล่ามันออกมาให้จบ จริงอย่างที่เป็นจริงเท่านั้น เธอรับปากฉันแล้ว” ‘No! You must finish it, tell it as it is. You promised.’
“ไม่มีวิธีใดเลยหรือ” ‘Is there no other way?’
มาลีส่ายหน้า Marlee shook her head.
“ขอโทษนะที่ทำให้เธอไม่สบายใจ ฉันไม่เป็นไรแล้ว” หล่อนฝืนยิ้ม “ฉันต้องไปแล้วล่ะ ฉันอยู่เหมือนทุกวันไม่ได้ ฉันคงไม่ได้พบเธออีก” ‘I’m sorry for making you unhappy. Never mind me.’ She forced a smile. ‘I have to go. I can’t stay like every day. I won’t meet you again.’
“เธอจะไม่มาอีก?” ‘You won’t come again?’
มาลีส่ายหน้า ยิ้มเศร้า เอื้อมมือปลดผ้าพันคอออก ฉันจับมันไว้ที่เดิม Marlee shook her head, smiled sadly, raised her hand to take out her scarf. I stopped her gesture.
“ฉันให้เธอ ที่นั่นหนาวมิใช่หรือ” น้ำตาหล่อนรื้นไหลลงอาบแก้ม หล่อนกอดฉันไว้แน่น ร่างของหล่อนอบอุ่นด้วยเลือดเนื้อเช่นเดียวกับมนุษย์ และแล้วความรู้สึกนั้นค่อยๆ คลายออกร่างของหล่อนค่อยๆ เลือนจางลง ดวงตาคู่เศร้าของฉัน จนกระทั่งร่างของหล่อนเลือนหายไป น้ำตาของฉันไหลอาบแก้ม หล่อนจะไม่กลับมาอีกแล้ว… ‘Keep it. It’s cold over there, isn’t it?’ Her tears ran down her cheeks. She hugged me tightly. Her body was warm with blood like any human being’s and then that feeling slowly left her body, slowly faded. The sad eyes looked at me until her body vanished. Tears ran down my cheeks. She wouldn’t come back again…
=
วิภาเอามือเช็ดดวงตาเปียกชื้น พลิกจดหมายไปหน้าสุดท้าย เธอมีความรู้สึกอย่างแปลกประหลาด ราวกับถูกจ้องมองด้วยดวงตาที่ไม่มีอยู่จริง บางครั้งจากเบื้องหลัง บางครั้งอยู่ตรงหน้าเธอเอง เธอรับรู้ได้ถึงความเศร้าของมาลีราวกับว่าเธอเป็นมาลีเสียเอง ภาพของหล่อนจึงชัดเจนราวกับมาลีต่างหากที่เป็นคนเล่าเรื่องทั้งหมดให้เธอฟัง Wipha wiped her moist eyes with her hand, turned the letter to its last page. She had a strange feeling as if she was being watched by eyes that didn’t exist, sometimes from behind, sometimes right in front of her. She felt Marlee’s sadness as if she was Marlee herself. Her image was thus clear as if it was Marlee who was telling her the whole story.
=
มันเป็นวันที่ฉันทุกข์ทรมานมากที่สุดในชีวิตของการเขียนหนังสือ มากกว่าวันที่ฉันไม่สามารถเขียนอะไรได้เลย เพราะฉันจำต้องเขียนในสิ่งที่ไม่อยากเขียน และไม่เคยปรารถนาให้มันเกิดขึ้น แต่มันก็เกิดขึ้นจนได้ ใช่สิ ไม่มีใครช่วยหล่อนได้เลย มาลีถูกจับได้ขณะพยายามหนีเพื่อนๆ ตามมาพบศรีฬานอนสลบไสลอยู่ริมถนน พวกเขามาช้าเกินไป อีกไม่กี่วันต่อมา หลังจากศรีฬากลับมาเรียนได้ตามปกติ เขาได้ข่าวว่ามาลีผูกคอตาย This is the most tormenting day in my life as a writer, more than on those days when I’m unable to write anything, because I’m forcing myself to write what I don’t want to write, what I never wished to happen but which has happened. That’s right, no one could help her. Marlee was caught while trying to escape. Friends looking for Seela found him lying unconscious by the roadside. They had come too late. A few days later, after Seela had gone back to school as usual, he received the news that Marlee had hanged herself.
ฉันทิ้งศรีฬาไว้ตรงนั้น กับความทรงจำครั้งสุดท้ายก่อนที่วัยเยาว์จะพรากไปจากเขา ในขณะที่ฉันยังไม่อาจลืมมาลีได้ ทุกเช้าฉันเฝ้ารอที่จะได้พบหล่อนอีก แต่ก็ไม่มีแม้แต่ร่างโปร่งแสงของมาลี…ทำไมหนอ หล่อนถึงได้มาเหมือนกับความฝันและจากไปไม่ต่างจากความฝัน… I give up Seela at that point bearing one last memory before youth deserted him, while I still can’t forget Marlee. Every morning I wait for her to come again, but there isn’t even her translucent body. Why did Marlee come like a dream and leave as in a dream?
วิภา เธอจะให้ฉันทำอย่างไร ในเมื่อฉันไม่พบผ้าพันคอสีเขียวอ่อนผืนนั้น แม้ว่าฉันพยายามหามันจากทุกซอกทุกมุมของกระท่อมโทรมๆ หลังนี้ มาลีคงรับมันไปเพื่อเป็นของขวัญชิ้นสุดท้าย Wipha, what do you expect me to do when I can’t find that pale green scarf even though I’ve looked for it in every corner of this rundown cabin? Marlee must have taken it as a last gift.
เรื่องราวของศรีฬายังไม่จบเพียงเท่านี้ แต่ฉันไม่รู้จะเขียนอะไรอีกแล้ว เพราะหลังจากนั้นไม่นานเขาได้จากลาพวกเราไป แต่เชื่อฉันเถอะว่า เขาจะกลับมาอีกครั้งหนึ่งในเวลาอันใกล้นี้ เพื่อบอกเล่าเรื่องราวหลายปีที่สูญหายไป ฉันอยากรู้ว่า เขาจะทนต่อเสียงหลากไหลของสายน้ำที่พร่ำเพรียกอยู่ในจิตใจของเขาได้อีกนานแค่ไหน และเมื่อเขากลับมา ฉันจะบอกในสิ่งที่เขาไม่เคยรู้มาตลอดชีวิต เขาไม่เคยรู้หรอกว่า มาลีรักเขามากขนาดไหน การได้พบเขาทำให้ทั้งชีวิตของหล่อนเปลี่ยนแปลงไป แต่บางทีเขาอาจลืมมาลีไปแล้ว The story of Seela doesn’t stop here but I don’t know what to write further, because not long after that he took leave of us. But believe me: it won’t be long before he comes back again to tell the story of those many years that have vanished. I’d like to know how long he’ll be able to withstand the multitude of voices of the currents that continuously call out in his conscience, and when he is back, I’ll tell him what he has never known in his life. He has never known how much Marlee loved him. Meeting him changed her entire life, but maybe he has already forgotten her.
=
จดหมายจบเพียงเท่านี้ มีคำลงท้ายคำเดียวว่า เสมอ และไม่ลงชื่อเหมือนทุกครั้ง ราวกับเขาไม่เคยให้ความสำคัญกับมันเลย The letter ended there. There was one last word – ‘Always’ – and no signature, as every time, as if he didn’t attach any importance to it.
วิภาเอนหลังพิงพนักเก้าอี้ ภาพต่างๆ ยังหมุนเวียนอยู่ในความคิดคำนึง โดยเฉพาะภาพของมาลี เธอมองเห็นภาพได้ชัดเจนราวกับว่าเธอเคยรู้จักหล่อนมาก่อน Wipha reclined against the back of the chair. The various pictures were still revolving in her mind, especially pictures of Marlee. She saw them clearly as if she had known her before.
วิภาลุกขึ้นจากโต๊ะ หันมาทางเตียงนอน ฉับพลันร่างของเธอเย็นวาบด้วยความตระหนกใจเมื่อมองเห็นภาพรางๆ ของหญิงสาวในชุดสีฟ้านั่งอยู่บนเตียง หล่อนส่งยิ้มให้เธอ วิภารู้ได้ทันใดเลยว่า หล่อนคือมาลี! หล่อนช่างเหมือนกับภาพในความคิดของเธอเสียจริง เธออ้าปากค้างโดยไม่มีเสียงใดเล็ดลอดจากริมฝีปาก เอามือขยี้ตาตัวเอง เมื่อเอามือออก เธอพบแต่ความว่างเปล่า เธอพยายามขยี้ตาอีกครั้งด้วยความไม่แน่ใจ เดินช้าๆ มายังเตียงนอน พลันเหลียวมองไปรอบๆ ห้องอย่างนึกหวาด พบเห็นเพียงความว่างเปล่า หากทว่าภาพของมาลียังติดตรึงอยู่ในใจของเธอ She got up from the table, turned towards the bed. Suddenly her body froze in fright when she saw the faint picture of a young woman dressed in light blue sitting on the bed and smiling at her. Wipha knew at once it was Marlee. She was so much like the picture in her mind. Her mouth opened wide without a sound passing her lips; her hands rubbed her eyes. When she took her hands off them she saw only emptiness. She tried to rub her eyes again in doubt, walked slowly to the bed while looking around the room fearfully, met nothing but emptiness, but with the picture of Marlee still in her mind. The second and third sentences need to be translated as one. หล่อนส่งยิ้มให้เธอ: ‘She smiled at her would be confusing.
วิภานั่งลงบนเตียงนอน ร่างของเธอยังเย็นเฉียบ แต่แล้วเธอเหลือบไปเห็นผ้าพันคอสีเขียวอ่อนตกอยู่ เธอหยิบมันขึ้นมาดูและพลันนึกถึงผ้าพันคอสีเขียวที่เขาให้มาลีเป็นของขวัญ แต่มันมาอยู่ในห้องของเธอได้อย่างไรกัน Wipha sat down on the bed. Her body was still icy cold but then she glanced down and saw the pale green scarf on the floor. She picked it up and looked at it while thinking of the green scarf he had given Marlee. But how had it come into her room?
วิภาเหลียวมองไปรอบๆ ห้องอีกครั้ง… She looked around the room once again…
=

‘Marlee kap khwamtai khrang thee song’ in Chor Karrakeit 44, 2008.

Wutisant Chantwiboon,
born 1973 in Ayutthaya
in a trading family,
is the author of two collections
of short stories and, lately,
of two novels for young readers,
The old man’s tales
and The return of the seagulls.
o
Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 475 other followers