How many other rivers are there in this world? – Jadet Kamjorndet

A delightful multilevel story that probes the depths of human relations with a local lore background and discreet allusions to the complexity of life. MB

มีแม่น้ำอีกกี่สาย
บนโลกนี้

How many other rivers are there in this world?

lacoste logobkwd lacoste logo

จเด็จ กำจรเดช

JADET KAMJORNDET

TRANSLATOR’S KITCHEN
= ==
เรารับเขาขึ้นรถ ระหว่างทางกลับบ้าน เรากำลังขาดคนงาน We took him on board as we drove back home. We were one worker short.
ซึ่งเขาอาสา He had volunteered for the job.
=
1 1
เขาเพิ่งขึ้นจากทะเล ทิ้งเรืออวนไว้ที่ริมฝั่ง หอบกระเป๋าเสื้อผ้าขึ้นรถ มีทะเลมากมายรอการค้นพบ มีแม่น้ำอีก หลายสายรอให้เราล่องเรือ เขาไม่ได้เบื่อทะเล เพียงแต่เขาอยากแหวกว่ายในสายธารอื่นๆบ้าง He had just come from the sea, leaving a trawler by the shore, and got into the car with a bag of clothes in his arms. Many seas are waiting to be found; many other rivers wait for us to ply. He wasn’t fed up with the sea: he just wanted to swim in other waters.
งานของเราต้องการคนงานเพิ่มอีกคน ช่วยตอกเสาไม้และยกแผ่นป้ายกระดาน เรือของเราติดล้อ วิ่งด้วยเครื่องยนต์ แม่น้ำที่เราล่องเป็นคอนกรีตและยางมะตอย Our work needed another worker to help plant wooden poles and hoist bill- boards. Our boat had wheels and was propelled by an engine. The river we rode was of cement and asphalt.
เราเป็นคนติดตั้งป้ายโฆษณา We set up advertising boards.
=
เราวิ่งไปทั่วพื้นที่14จังหวัดภาคใต้ กระจายกันติดตั้งป้ายโฆษณาของวงดนตรีเอกชัย ศรีวิชัย ไม่มีอะไรมาก แค่ติดตั้งป้ายให้เสร็จก่อนการแสดง 15วัน และรีบรื้อป้ายลงในคืนแสดง เพื่อจะพาวิ่งไปติดตั้งที่อื่นต่อไป We covered all fourteen southern provinces and fanned out to set up advertising boards for the Ekachai Sri- vichai band*. It wasn’t anything much: just putting up all the boards fifteen days before the performance and hurrying to take them down on the night of the performance to go and set them up somewhere else later. * Watch him here, if you have to.ekachai srivichai
บางวันเราขึ้นเขา บางวันเราลงทะเล Some days we went up a mountain; other days we went down to the sea.
บางวัน ค้างคืนใกล้แม่น้ำ นอนฟังเสียงน้ำไหล Some days we spent the night by a river, lay listening to the water flowing.
งานต่อเนื่อง เป็นเดือนที่ต้องห่างบ้าน ห่างครอบครัว บางเดือนโชคดีเส้นทางต้องผ่านบ้าน มีโอกาสแวะเยี่ยมเยียนครอบครัว บางเดือนโชคร้าย เส้นทางมีแต่วิ่งออกห่าง Working continuously, it was months away from home, away from the family. On some months if we were lucky we had to travel by our house, had the opportunity to visit our families. On some months if we were unlucky, we moved away anywhere but.
เดือนที่โชคดี เราผ่านบ้าน เพื่อนร่วมงานถือโอกาสลางาน เพราะเป็นห่วงลูกที่ไม่สบาย ทั้งยังฝากชายอีกคนให้เป็นผู้ช่วยแทน On a lucky month as we went by our houses, my co-worker resigned be- cause he worried about his child who was ill, and got another man to replace him as well.
คือเขา ชายผมสีสนิมผู้มาจากทะเล That was him, the man with hair the colour of rust who came from the sea.
=
2
ผมไม่ชอบหน้าเขาตั้งแต่วันแรกที่เจอ I disliked him from the day we met.
เขาเป็นผู้ชายอายุหลักสี่สิบแล้ว แต่แข็งแรง กล้ามเนื้อแขนเป็นมัด ผิวดำกร้านแดด นิ้วมือใหญ่ ผมประบ่าเป็นสีสนิม ครั้งแรกผมคิดว่าเขาย้อมสี แต่เขาเฉลยเองว่านั่นเป็นผลจากน้ำเค็ม He was a man in his forties, but strong, brawny, swarthy, with thick fingers, and shoulder-length hair the colour of rust. At first I thought he dyed it but he volunteered that it was due to the seawater.
“งานหนักนะ ไหวไหม” ผมพูดจริง งานติดตั้งป้ายบางครั้งต้องแข่งกับเวลา แทบไม่ได้หลับนอน ‘It’s heavy work, you know. Will you be up to it?’ I spoke the truth. Setting up billboards sometimes you compete with time and hardly sleep at all.
“จะมีงานไหนหนักกว่าการเป็นลูกเรือประมง” เขาตอบ สีหน้าเหมือนเยาะยิ้มโลกทั้งใบ ‘Is there any work heavier than that of a trawler deckhand?’ he answered, a derisive smile on his face.
“งั้นขึ้นมาเลย” ‘Then hop in.’
เขาเหวี่ยงกระเป๋าเข้ามาในรถ แล้วพาตัวเองตามเข้ามา He flung his bag into the car and then followed it.
=
เขาเคยสู้กับปลาฉลามด้วยมือเปล่า เคยว่ายน้ำจากเกาะหนึ่งไปเกาะหนึ่ง เคยสู้กับทหารเรือพม่า และเคยทำอะไรหนักๆแบบนั้น ถ้าดูจากคำพูดของเขา ยอมรับว่าเรื่องเล่าของเขาสนุก แต่บางทีรู้สึกเบื่อ เมื่อคิดได้ในที่สุดว่าเขาโม้เอาทั้งเพ He had fought a shark bare-handed, had swum from one island to another, had brawled with a Burmese navy man and had accomplished many other such exploits. Judging from his speech, you must admit his stories were fun but sometimes you felt fed up when you reflected that actually he was a braggart. =

=

เคยทำอะไรหนักๆแบบนั้น: literally, ‘had done other heavy stuff like that’.

เขาทำงานเก่ง ผมคงจะชอบเขามากกว่านี้ ถ้าเขาอวดความเก่งให้น้อยลง He was a good worker. I’d have liked him more if he’d been less boastful.
“ผมว่ายน้ำเร็วกว่าฉลามเสียอีก” ‘I swim faster than a shark, actually.’
“นั่นมันในทะเล ลองว่ายแข่งกับจระเข้เอาไหม” ผมแกล้งยั่ว ‘That’s in the sea. Try and see if you can swim faster than a croc,’ I said to provoke him.
เขายักไหล่ He shrugged his shoulders.
=
3 3
เรามาถึงตาขุนเมื่อเวลาค่ำ ฝนตกหนัก แม่น้ำพุมดวงขุ่นคลั่ก เราไม่มีทางเลือก นอกจากต้องนอนค้างที่วัด We reached Ta Khun* at nightfall. It was raining heavily. The Phum Duang river was very murky. We had no choice but to sleep the night at the temple. * Ban Ta Khun is a district in the west of Surat Thani Province of southern Thailand.
ผมโทรกลับไปที่บ้าน ที่นั่นกำลังจะกลายเป็นอดีต ไม่ว่าด้วยเหตุผลอะไร ผมกำลังถูกขอหย่า ภรรยาคงเบื่อที่ต้องอยู่บ้านคนเดียวนานๆ ทั้งที่จริงเธออยู่กับลุกชายอีกคน แต่นั่นแหละ ความรู้สึกของการมีคนโอบกอดใกล้ๆคงหาอะไรแทนไม่ได้ นอกจากหาทางทำสิ่งนั้น I called back home. Over there it was becoming the past. For whatever reason, I was being sued for divorce. My wife must be fed up having to stay at home alone for long stretches of time. Actually our son was with her, but then, nothing can replace the feeling of having someone close to hug, except finding a way to do just that.
เธอมีชู้หรือ So she had a lover, did she?
นั่นเป็นแค่คำที่ชาวบ้านพูดกัน ผมไม่เชื่อ เธอไม่ใช่คนแบบนั้น เงียบๆ ไม่มีปากเสียง แต่นั่นแหละ ดูจากภายนอกหรือจะทะลุข้างใน That was only a rumour. I didn’t believe so. She wasn’t that sort of person, quiet, never quarrelling, but then if you look from the outside how can you see through? คำที่ชาวบ้านพูดกัน: literally, ‘what villagers were telling one another’.
ความจริงเป็นผมเอง ที่มีคนอื่น Actually it was I who had someone else.
ระหว่างเส้นทางที่เลื้อยผ่าน ระหว่างแม่น้ำที่ไหลสายผ่านโค้งคด ต้องมีสักที่ซึ่งผมเลี้ยวผิด อาจเป็นการแหกโค้ง จะเอาอะไรมาก เราไม่สามารถควบคุมอารมณ์ได้ในทุกสถาณการณ์ Along the roads that wind past, along the bends of rivers, there must be some place where I went wrong. Maybe I overshot a curve. What was I to do? We are unable to control our mood in every situation. =

=

จะเอาอะไรมาก: alternative translation: ‘What more could anyone want?’

ข่าวลือของผมคงไปถึงหูของเธอ The rumour about me must have reached her ears.
เราเสมอกัน We were even.
เธอโทรมาขอหย่า ผมขอผลัดว่า รอวันที่ต้องผ่านทางนั้นก่อน ความจริงคือ ซื้อเวลา ไม่มีปัญหาเรื่องแยกทาง แน่นอนว่าชีวิตต้องเปลี่ยนแปลง ซึ่งคงไม่ต่างจากการเปลี่ยนเส้นทางวิ่งรถ หรือเปลี่ยนจากทะเลมาว่ายในแม่น้ำ เพียงแต่กังวลกับแม่น้ำสายใหม่อยู่บ้าง She had called to ask for a divorce. I asked her for a stay, to wait first for the day when I’d be coming by. The truth was I was buying time. Parting ways is no big deal. For sure there must be changes in life, which is no different from changing course when you drive or leaving the sea to swim in a river, only with some worry about the new river.
วันนี้โทรถามข่าวลูกชาย รู้สึกกังวล เมื่อรู้ว่าลูกชายวัย7ขวบกำลังเรียนว่ายน้ำ ที่กังวลเพราะว่าเขายังเด็กเกินไปสำหรับการเผชิญหน้ากับสายน้ำ อย่างที่สองคือเขาไปเรียน คนที่สอนเป็นครูแบบไหนกัน Today I called to ask for news of our son. I felt worried when I learned that our seven-year-old was learning how to swim. I worried because he’s still too young to face a watercourse and second, he goes and learns and what kind of person is his teacher?
โลกวันนี้ เราต้องเสียเงินไปเรียนว่ายน้ำ เราเรียนการทำอาหาร เราเสียเงินเพื่อเรียนขับรถ เราเข้าห้องเพื่อเรียนกระทั่งการพูด วิธียืนต่อหน้าคนหมู่มาก In today’s world, we must pay to learn how to swim, learn how to cook, we pay to learn how to drive, we enter a room to learn even how to speak, the way to stand in front of a multitude.
ผมนึกไปถึงวิธีที่พ่อสอนให้ว่ายน้ำสมัยเป็นเด็ก I recall the way dad taught me how to swim when I was a child.
แค่ปล่อยให้เราลงเล่นน้ำ จากนั้นนั่งดู Just letting us go and play in the wa- ter and after that he sat and watched.
=
เราจอดรถที่โค้งถนน แล้วเดินลัดลงไปหาแม่น้ำ สายน้ำช่วงที่เป็นวังพ่อตาขุนอยู่ตรงช่วงที่เป็นโค้ง น้ำขุ่นข้น และไหลเชี่ยว น้ำกัดเซาะตลิ่งช่วงที่เป็นโค้งลึกเข้าไปใต้ร่มไม้นานาพรรณ ฝั่งโน้นคือป่า มองจากฝั่งนี้เห็นคุ้งน้ำเป็นวังลึก ซึ่งน่าเชื่อว่าเป็นที่สถิตย์ของพ่อตาขุน We stopped the car at the bend of the road and then walked down to the river. The watercourse, in the section of the Phor Ta Khun basin, stretches over the bend. The water is turbid and flows furiously. The water bites deep into the bank at the bend in the shade of a variety of trees. Jungle covers the other side. Seen from here, the water bend is a deep pool, a credible abode for Phor Ta Khun.
จระเข้ขนาดมหึมา The giant crocodile.
สายน้ำมีตำนานเสมอ พ่อตาขุนหรือไอ้ขุน หนุ่มแห่งลุ่มน้ำพุมดวงกับรักที่ถูกหักหลัง ชายหนุ่มออกหาปลาแล้วกลับมาพบว่าเมียตัวเองคบชู้ การต่อสู้แย่งชิงคนรักเป็นได้แค่การตะเกียกตะกายหนีการรุมซ้อม นำมาซึ่งความแค้นใหญ่หลวง การรอคอยคนรักให้กลับมาหาไม่เกิดประโยชน์ การล้างแค้นใช้เวลาคอยเนิ่นนาน ที่คุ้งน้ำ นับปีนับเดือน กระทั่งผิวหนังไอ้ขุนเริ่มมีปุ่มปม แข็งกระด้าง กลายร่างเป็นจระเข้ใหญ่ยักษ์ อาศัยคุ้งน้ำหลังวัด รอคอยคนรัก นัยหนึ่ง รอการแก้แค้น Flowing water always has legends. Phor Ta Khun or Ai Khun: a young man of the basin of the Phum Duang river and a love that was betrayed. The young man went out fishing and then came back to find his wife with her lover. Fighting out over the one you love is just a scramble to flee from being beaten up which fosters tremen- dous resentment. Waiting for the loved one to return is useless. Taking re- venge takes time: a wait at the bend of the river for months and years, until Ai Khun’s skin began to burst into knobs that turned hard and the body became a giant crocodile dwelling at the bend of the river behind the temple, waiting for his lover, waiting for revenge. Phor (father) is a friendly way of calling a young man; ai has the same function but can be derogatory.
ตำนานไม่มีสิ่งใดยืนยัน อาจเป็นแค่เรื่องเพ้อฝันของนักเล่านิทานขู่เด็ก Legends have nothing to vouch for them. They may be only fancies of storytellers eager to spook children. ขู่: intimidate, scare, threaten, terrorise.
เนิ่นนานหลายปี มีคนเซ่นชีวิตที่โค้งน้ำปีละราย For many years every year someone offers his life at the bend in the river.
“จะมีอะไรน่ากลัวกว่าทะเล” ชายผมสีสนิมยังยืนยันเช่นเดิม ‘There’s nothing as scaring as the sea,’ the man with hair the colour of rust boasted as usual.
=
วัดตาขุนกำลังมีงาน ฝนที่ตกหนักทำให้ร้านค้าต้องปิดเร็ว ชิงช้าม้าหมุนหยุดนิ่ง รถไฟถูกผ้าเต็นท์คลุม ปาเป้าลูกโป่ง และโชว์สิ่งมหัศจรรย์ปิดประตูเงียบ There was a fair at the Ta Khun temple. The pelting rain had the shops close fast. The swing and the merry-go-round had come to a standstill. The chew-chew train was covered with tarp- aulin. Dartboards, balloons and magic shows had quietly closed their doors.
โดยปกติเราจะต้องเก็บป้ายไม้กระดาน เพื่อที่จะขนไปใช้ในงานต่อไป แต่คราวนี้ ป้ายของเรา มีป้ายไวนิลแผ่นอื่นคลุมอยู่ ป้ายแผ่นใหม่เป็นรูปผู้ชายคนหนึ่งยกมือไหว้ และมีข้อความ”ขอบคุณทุกคะแนนเสียง” เราเข้าใจได้ทันทีว่า มีกลุ่มคนบางกลุ่มได้ยืมไม้ของเราเป็นที่ปิดป้าย เป็นวิธีที่ง่ายซึ่งเราเจอบ่อย ไม้มีอยู่แล้ว ตีโครงแน่นหนา ความยาวของป้าย 12เมตรใหญ่พอดีสำหรับป้ายหาเสียง Usually we have to collect the boards to use them in the next fair, but this time our signboard was covered with another vinyl panel. The new ad bore the picture of a man bowing, joined hands to his chin, with the words ‘Thank you for all your votes’. We understood at once that some people had borrowed our wooden boards to stick their ad, an easy method we often come across: there was already the wood to make a thick frame. The signboard was twelve metres long, big enough for an electioneering display.
แต่นี่เป็นไม้กระดานของเรา But these were our boards.
ผมยืนงง อันที่จริงเป็นสิทธิ์ของเราที่จะรื้อได้ทันที แต่ดูป้ายแล้ว เข้าใจว่าเป็นของคนใหญ่คนโตในพื้นที่ ซึ่งหากทำอะไรตามที่เราควรจะทำ มันจะกลายเป็นไม่สมควรทันทีในถิ่นและกติกาของเขา ผมรีรอ ก่อนตัดสินใจโทรหานายหัว บอกเล่าเรื่องราว I stood puzzled. Actually we had the right to tear it off at once but looking at the ad, we understood it belonged to some local big gun, which, if we did what we should do, would turn into something inappropriate for him and his territory. I hesitated before deciding to call our boss and inform him.
นายหัวบอกคำเดียว ว่ารื้อแล้วรีบออกมา The boss merely said to pull it down and get out fast. Alt. translation: ‘get the hell out’.
เราทำตาม ซึ่งคงไม่มีปัญหา หากเราทำตามทุกอย่าง โดยเฉพาะคำที่บอกว่า รีบออกมา This we did, which was no problem if we did it all, especially the part about getting out fast.
มันเริ่มจากการพูดที่ไม่ตั้งใจดูหมิ่นดูแคลนอะไร แต่ชายผมสีสนิมคงฟังเป็นเรื่องที่ไม่ควรยอมกัน ก็แค่เรื่องกลัว ไม่กลัว แน่อยู่แล้ว ไม่มีใครกลัวใคร แม้แต่ผู้มีอิทธิพล หรือกระทั่งจระเข้ยักษ์ It all began with words that didn’t mean to be demeaning in any way, but which the man with hair the colour of rust thought we shouldn’t let go unchallenged. If it was just a matter of fear or not, of course no one was afraid of anyone, not even of the influential man or the giant crocodile.
เราจะรื้อป้ายให้เสร็จ แล้วจะไม่ไปไหน ตามคำท้า ชายผู้มาจากทะเลเคยต่อสู้กับฉลาม เคยผ่านมาหลายสมรภูมิ จะกลัวอะไร We’d take down the signboard and then wouldn’t go anywhere else as per that challenge. The man who came from the sea had fought a shark, had gone through many battlefields, why should he be afraid?
ดูเหมือนแค่นั้นยังไม่สะใจ เขายังบอกว่าจะไปว่ายน้ำที่วังตาขุน It seemed just that wasn’t enough for him. He even said he was going to swim at the Ta Khun basin.
ทั้งที่มืดค่ำ และฝนตกหนัก Even though it was dark already and the rain was pelting.
ผมตกใจ แต่เกมเริ่มแล้ว ยากจะหยุด I was shocked but when a game is started it’s hard to have it stop.
=
คำท้าทายเรามีไม่มาก อย่าให้ถึงกับต้องว่ายน้ำข้ามคุ้งไปหักกิ่งไผ่ฝั่งโน้นเลย แค่ลงไปว่ายน้ำเล่น ก็ถือว่าเก่ง We don’t have many words of chal- lenge. Let’s not talk about having to swim across the bend to cut bamboo stems on the other bank: just getting into the water for fun is quite some- thing.
เราสองคนยืนมองสายน้ำ ฝั่งทรายไม่อนุญาตใครเดินเล่นกลางคืน แต่เราฝ่าฝืน The two of us stood looking at the water flow. The sandy side didn’t allow for anyone to stroll at night. But we paid no heed.
ฝนยังไม่หยุด และมีทีท่าว่าจะหนักขึ้น ผมมองสายน้ำที่ไหลคลั่กแล้วอยากออกปากให้ยกเลิก The rain still hadn’t stopped and looked about to pour down harder. I looked at the fast-flowing watercourse and wanted to say let’s give up.
เขาเดินลงไปในสายน้ำ He walked into the water.
เกมเริ่ม The game had begun.
=
4 4
ตอนเป็นเด็ก ผมกับพี่ชายเคยว่ายน้ำแข่ง แค่ครั้งเดียว When I was a child, I swam in com- petition with my big brother, just once.
บ้านของเราติดลำคลองสายเล็กที่น้ำขาดในหน้าแล้ง แต่หน้าน้ำหลากแล้วไหลท่วมท้น พวกเราทั้งหมด ซึ่งหมายถึงผม พี่ชาย และลูกพี่ลูกน้องคนอื่นๆ ชอบใจนักกับช่วงเวลานี้ เพราะนอกจากการว่ายน้ำเล่นแล้ว ก็ยังมีการทำแพล่องข้ามไปมา ซึ่งกิจกรรมนี้ ไม่เป็นที่โปรดของผู้ปกครอง Our house was by a small canal that had no water in the dry season but flowed in abundance during the rainy season. The lot of us, which meant me, my brother and our cousins liked that time of year very much because besides having fun swimming we made rafts to float back and forth, an activity our parents didn’t look kindly on.
พ่อของผมไม่เคยดุด่าเราเรื่องนี้ แต่ท่านบอกให้ผมกับพี่ชายว่ายข้ามลำน้ำแข่งกัน My father never shouted at us over this but he told my brother and me to race swimming across the flow.
ผมกับพี่ชายพยายามว่ายนำตั้งแต่ช่วงแรก เราสูสีกันในช่วงอยู่กลางลำคลอง แต่เมื่อขากลับ พี่ชายนำผมห่างออกไปทุกที My brother and I tried to swim right away. We were even in the middle of the canal but on the return leg my brother was much ahead of me.
ผมเห็นพ่อยืนมองที่ริมฝั่ง ขณะที่ผมค่อยๆจมลง I saw my father standing on the bank while I slowly drowned.
=
คนที่ดึงผมขึ้นมาเป็นพี่ชาย ซึ่งเขาถูกพ่อตีสามครั้ง The one who pulled me back up was my brother, whom father thrashed three times.
“แกจะอยู่ช่วยน้องตลอดเวลาหรือเปล่า” พ่อพูด ก่อนลงไม้เรียว ‘Will you help your little brother all the time or not?’ father said before applying the rod.
เราไม่เคยว่ายน้ำแข่งกันอีกเลย ทั้งรู้แล้ว แม่น้ำทุกสายล้วนอันตราย We never swam in competition again, as we knew that all rivers are dangerous.
=
แม่น้ำทุกสายล้วนอันตราย แม้คนที่เคยผ่านทะเลมาแล้วอย่างโชกโชน ก็ไม่พ้น All rivers are dangerous. Even for someone who survived the sea skilfully.
แต่เรายังไม่ได้ลงไป แสงไฟก็สาดจับที่เรา เราทั้งสองหยุดยืนมองรถที่กำลังแล่นตรงมาที่หาดทราย But we didn’t go down yet. Head- lights caught us. The two of us stopped and stood looking at the car heading for the sand bank.
ชายสี่ห้าคนลงมาจากรถ Four or five men came out of the car.
“ใครรื้อป้าย” ใครคนหนึ่งถาม ‘Who took down the board,’ one of them asked.
ซึ่งเรารู้ทันทีว่าจะเกิดอะไรขึ้น แม้เราจะอธิบายอย่างไรพวกเขาก็ไม่ฟัง ป้ายนั่นเราต้องใช้ ถ้าเราไม่เอาไป งานเราก็เสียหาย แต่นั่นคงไม่ใช่ปัญหาใหญ่โต เท่ากับที่เรารื้อป้ายแผ่นนั้นลงมา แล้วม้วนกองไว้แถวนั้น ทำเหมือนมันเป็นขยะชิ้นหนึ่ง We knew at once what would happen. No matter how we explained, they wouldn’t listen. That signboard we had to retrieve. If we didn’t take it with us, our work would suffer. But that wasn’t a big problem compared to our tearing off the poster down and then rolling it up and leaving it there as if it were a piece of refuse.
คนที่ถามครั้งแรก ยกโทรศัพท์ พูดคุยกับปลายสาย จับใจความว่าเจอพวกเราแล้ว The man who had asked raised his phone, talked with the other end, say- ing in substance that they’d found us.
ผมมองไปที่เขา ชายผู้มาจากทะเล ดูเหมือนเขาจะรู้ ว่าเราเจอสถาณการณ์แบบไหน ถ้าจะสู้กัน แน่นอนว่าเราไม่รอด ทางรอดคงมีแค่ทางเดียว I looked at him, the man who came from the sea. It seemed that he knew what we were in for. If we fought, of course we wouldn’t be safe. There was only one safe way.
ขอความช่วยเหลือจากจระเข้ Ask for the crocodile’s help.
เป็นความคิดที่บ้า แต่เราต้องทำ It was a crazy thought, but we had to do it.
ชายผู้มาจากทะเล ฉุดมือผมแล้วกระชาก เขาลากผมวิ่งไปที่คุ้งน้ำ กระโจนลงไปหาสายน้ำเชี่ยว ผมขืนตัวไว้ ตะโกนห้าม มองเห็นเพียงเงาตะคุ่ม แต่ก็ต้องรีบกระโจนตามไป The man who came from the sea caught my hand and pulled it. He drag- ged me running to the bend in the river and jumped into the strong current. I stiffened, shouted at him to stop, saw only a blurred shadow but I had to jump right after him.
สายน้ำเย็นเฉียบ ซ้ำยังไหลแรง ผมพยายามตะเกียกตะกายให้จมูกพ้นน้ำ ขณะที่ตัวถูกพลังมหาศาลกระชากลงไป พยายามเพ่งมอง เผื่อเจอพ่อยืนอยู่ที่ฝั่ง The water was icy cold and flew fast. I tried my best to keep my nose above water as a gigantic force flung me forth. I tried to peer to see my father standing on the bank.
แต่ที่เห็นเป็นเพียงชายกลุ่มนั้น ซึ่งชะงักอยู่ที่ริมตลิ่ง But what I saw was only those men, who had stopped short at the water’s edge.
=
มือป่ายเปะปะ เหมือนจะสัมผัสโดนปุ่มปมแข็งๆ ของอะไรบางอย่างใต้น้ำ My hands shot up disorderly, as if in contact with the hard knobs of some- thing underwater.
มือใครบางคนดึงผมขึ้นไป Someone’s hands pulled me up.
=
5 5
ผมกลับมาบ้านโดยไม่บอกใคร แอบไปดูลูกชายที่สระน้ำ เขากำลังรวมกลุ่มกับเพื่อนๆ สวมหมวกสีเหลือง และแว่นสำหรับว่ายน้ำ ขณะที่จ้องมอง ผมเห็นว่าลูกชายวัยเจ็ดขวบมีผิวคล้ำลง แต่มีกล้ามเนื้อเพิ่มขึ้น ช่วงไหล่ผายออก ดูคล้ายๆผู้ใหญ่ย่อส่วน I went back home without telling any- one and went to steal a look at my son in the swimming pool. He was with a group of friends and wore a yellow cap and goggles. As I watched him, I could see that my seven-year-old son’s complexion had paled but his muscles had grown, his chest had expanded, making him look like a model grownup.
เขายังว่ายน้ำไม่แข็ง ยังต้องอาศัยโฟมช่วยพยุง He still couldn’t swim well. He had to use a slab of Styrofoam to keep afloat.
บางขณะ นึกเป็นห่วง กลัวว่าเขาจะจมน้ำ ถึงกับเตรียมตัวกระโจนข้ามแนวกั้น เพื่อวิ่งไปช่วย แต่ความห่วงใยกลับถูกรั้งด้วยสำนึกอดีต At times I worried, afraid he’d sink, so I got ready to jump over the partition to rush to his help, but that worry was dismissed when I thought of the past.
ทำไมพ่อไม่ลงไปช่วย จะนิ่งเฉยรอให้ผมจมน้ำหรือไร คำถามนี้วนเวียนในหัวตลอดหลายปีที่ผ่าน Why didn’t father come down and help, waiting quietly for me to drown? That question had been revolving in my head for years.
=
ในโลกนี้มีแม่น้ำอีกกี่สาย คงหลายสายนัก เราอาจกระโจนลงแม่น้ำสายใดสายหนึ่ง อาจโดยลำพัง อาจจะมีเพื่อน แต่แน่นอนว่าทุกสาย ไม่ได้มีพ่อยืนมองเราที่ริมฝั่ง In this world, how many other rivers are there? A great many, no doubt. We jump into one river, all alone or perhaps with friends, but for sure none of the rivers have father standing looking at us from the bank.
พรุ่งนี้มะรืนนี้ หลังหย่ากับภรรยา ผมต้องออกว่ายในสายน้ำของผม ลูกชายกำลังเติบโต สระแห่งนี้เป็นเพียงแม่น้ำสายหนึ่ง ซึ่งวันหน้า เขาย่อมต้องเผชิญสายน้ำอื่นอีก และแน่นอนว่า ผมไม่สามารถอยู่ดูเขาว่ายในแม่น้ำทุกสาย Tomorrow or the day after, after I’ve divorced, I must go out and swim into my own stream. My son is growing up. This swimming pool is just one river of sorts and one day he’ll have to face other watercourses and of course I won’t be around to look at him swimming in all those rivers.
สิ่งซึ่งเขาควรเรียนรู้คืออันตราย กับการเอาตัวรอด What he should learn is danger and how to be safe.
=
6 6
คนที่ฉุดผมขึ้นจากกระแสน้ำคือเขา หนุ่มผมสีสนิมผู้มาจากทะเล The one who pulled me up from the flow was him, the man from the sea with hair the colour of rust.
สายน้ำพัดเราไปไกล เราขึ้นฝั่งที่ซึ่งมีป่ารก เดินล่องลำน้ำจนเจอลำน้ำส่วนที่แคบ ว่ายตัดกลับ แล้วเดินย้อนขึ้นไป The current had dragged us far out. We climbed an overgrown bank, walk- ed downstream until we came to a narrow canal, swam across it and then walked back up.
เราต้องไปขอความช่วยเหลือกับตำรวจ ให้ช่วยพาไปเอารถซึ่งเราจอดทิ้งไว้ที่โค้งถนน ก่อนถึงทางลงแม่น้ำ ซึ่งเป็นไปตามคาดว่า พวกนั้นดักรอเราอยู่ We had to go and ask the police to take us back to our car which we’d left at the bend of the road before reach- ing the path down to the river and it was as we expected: they were waiting for us there.
ตำรวจนำทางไปส่งพวกเราจนถึงจุดที่คาดว่าจะพ้นอันตราย จากนั้นผมก็เหยียบคันเร่งจนหมดอัตราเร่ง ถึงอย่างนั้นยังรู้สึกว่ามันช้า The police took us to a point hope- fully past danger. After that I stepped on the accelerator as far as it would go and yet still felt it wasn’t fast enough.
ชายผมสีสนิมขอลงที่ทางแยกเข้าบ้าน ผมจอดรถและชวนเขาเดินเข้าร้านกาแฟ The man with the hair the colour of rust asked to be dropped at the junc- tion leading to his house. I stopped the car and walked with him to the coffee- shop.
กาแฟเช้านี้หวานชุ่มคอ ดวงตะวันกล้าแรง แสงอบอุ่นบอกให้รู้ว่าเรายังมีชีวิตอยู่ต่ออีกเช้า ซึ่งวันนี้เรายังต้องว่ายในแม่น้ำอีกสาย Coffee this morning was a real treat. The sun was blazing. The warm sunrays told us we were still alive for another morning and today we still had to swim in another river.
เราจับมือและร่ำลากันตรงนั้น We shook hands and said goodbye to each other right there.
“สิ่งที่น่ากลัวกว่าทะเล ก็คือทะเลซึ่งเราไม่รู้จัก” เขาพูดยิ้มๆ แน่นอนว่าผมแทนคำว่าแม่น้ำลงไปในประโยคนั้น แม้ผมจะว่ายอยู่บนถนน ‘What’s more scaring than the sea is the sea we don’t know,’ he said, smiling. Of course, I put the word ‘river’ into that statement instead, even though I was swimming on a road.
ชายผมสีสนิมจากไป พร้อมเพิ่มเรื่องเล่าให้กับตัวเองอีกเรื่อง The man with the hair the colour of rust left, taking along yet another story of his,
ซึ่งหากใครได้ฟังเขาเล่าว่าเขาเคยว่ายน้ำแข่งกับจระเข้ which anyone who hears him tell how he once outswam a crocodile
ควรจะเชื่อ… should believe.

เขียน เมษา 2555 ริมทางหลวงระหว่างทับปุด-ตาขุน พิมพ์ครั้งแรก เนชั่นสุดสัปดาห์ 13 กรกฏาคม 2555

First printed in Nechan Sutsapda (Weekend Nation), 13 July 2012

=

Jadet Kamjorndet, born in 1975 in Surat Thani, is an artist and a song writer as well as a writer. His first collection of short stories, It is too hot this morning to sit sipping coffee in the sun, won him the SEA Write Award in 2011 (see ‘This morning the sun is out’ previously posted here).

=jadet

Life is a slow curse – Wiwat Lertwiwatwongsa

This powerful short story written around the main theme of duplicity and betrayal can be read on its own, even though it’s a sequel to a longer one that focuses on the protagonist’s mother – and whose translation I’ll keep for the end-of-year anthology. The author tells me he ‘can’t stop thinking about her life. Imagining about her son with a supreme anger about a society that leaves him no choice but to grow against his mum, and then being betrayed by society itself.’ MB

คำสาปแช่งเชื่องช้า
ชื่อชีวิต

Life
is a slow curse

drummer drummer

วิวัฒน์
เลิศวิวัฒน์วงศา

WIWAT LERTWIWATWONGSA

TRANSLATOR’S KITCHEN
= =
มีอยู่สองวิธีที่จะทำให้คนฟังสิ่งที่คุณอยากจะพูด หนึ่งคือเป็นร๊อคสตาร์และสองคือเป็นฆาตกรฆ่าต่อเนื่อง There are two ways to have others listen to what you have to say: be a rock star or be a serial killer.
= =
1 1
กว่าที่คุณจะยอมรับว่าสิ่งที่มารดาของคุณพูดนั้นถูกต้องทุกอย่าง นางก็ได้ตายลงจากคำสาปแช่งเชื่องช้าของคุณเสียแล้ว Before you came to accepting that everything your mother said was correct, she had died from a slow curse of yours.
มันเป็นสิ่งที่แทบจะช่วยไม่ได้สำหรับคุณ ที่เติบโตมาจากแม่ที่ไม่มีความรักจะให้ คุณมารู้ทีหลังว่าแม่กล่าวไว้ถูกแล้ว ฉันไม่มีความรักจะให้แกหรอก แต่นั่นทำให้ฉันไม่มีความเกลียดที่จะให้แกด้วย สิ่งที่ดีที่สุดที่ฉันจะให้ได้คือการที่ฉันสามารถมองแกเป็นหนึ่งเดียว จำเอาไว้ว่าเมื่อไหร่ก็ตามที่ฉันมองเห็นแกแตกออกเป็นสอง แกจะต้องไปจากที่นี่  เชื่อฉันเถอะ แกไม่อยากรู้หรอกว่าฉันทำอะไรได้บ้าง That was hardly of any use to you, you whom your mother had no love to give to as you grew up. You came to know later that mother had claimed correctly, ‘I have no love to give you but by the same token have no hate to give you either. The best I can give you is my being able to see you as one. Remember that if ever I see you splitting into two, you must go away from here. Believe me: you don’t want to know what I can do.’
แม่ไม่เคยกอดคุณ แต่แม่ไม่เคยหนีไปไหนด้วย ความสามารถพิเศษที่แม่ได้รับติดตัวมาคือการมองเห็นสิ่งจริงแท้  มองเห็นผู้คนที่แตกออกเป็นสอง เช่นกันความสามารถพิเศษที่คุณได้จากแม่ สืบทอดผ่านสายเลือดของคนบ้า นั่นคือการสาปแช่งผู้คน Mother never hugged you but she never fled either. The special ability she had acquired was to look at the true nature of things, look at people splitting into two. In the same fashion, the special ability you got from her, trans- mitted by blood from a crazy woman, was to curse people.
แม่ไม่เคยเห็นคุณแตกออกเป็นสอง จวบจนแม่ตายลงก็ไม่เห็น แม่บอกว่าฉันมองเห็นแกเป็นหนึ่งเดียว เป็นรูปทรงของความทุกข์ทรมาน ช่วงเวลาท้ายๆที่นางนอนแซ่วอยู่บนเตียงในโรงพยาบาลที่นางทำงานมาชั่วชีวิต นางเรียกคุณเข้าไปใกล้ๆ จับมือคุณไว้ บอกว่านางเสียใจที่ช่วยอะไรคุณไม่ได้มากกว่านี้  ฉันเสียใจ ชีวิตมันทุกข์ทรมาน แต่แกทุกข์ทรมานเกินไป ฉันหวังว่าการตายของฉันจะทำให้ความสามารถของแกจบลง ความตายน่ะดีกว่าสำหรับฉัน แต่ถ้ามันยังเป็นเช่นนั้น ถ้ามันยังคงอยู่ ถ้าแกยังต้องทุกข์ทรมานมากมายขนาดนี้ ฉันก็เสียใจจริงๆ Mother never saw you split into two, to her death she didn’t. Mother told you, ‘I see you as one; you’re the form of suffering.’ In the final days when she lay wearily on a bed in the hospital where she had worked all her life, she told you to come closer, took your hand, said she was sorry she couldn’t help you more than this. ‘I’m sorry. Life is suffering but you’re suffering too much. I hope my death will put an end to your ability. Death is better for me, you know. But if it’s still like that, if it still goes on, if you still must suffer so much, I’m really sorry.’
แม่กระซิบกับคุณที่ข้างหู เชื่องช้าทีละคำ แม่ตายในค่ำคืนนั้น หลายปีต่อมาคุณจึงรู้ว่ามีแต่การอยู่แบบแม่เท่านั้นที่จะทำให้คุณทรมานน้อยที่สุด Mother whispered in your ear, droning out the words. She died that evening. Years later, you knew that it was only by living like mother that you would suffer the least.
คุณจะไม่กล่าวถึงช่วงเวลาที่งดงามที่สุดในชีวิต ช่วงเวลาวัยเยาว์ที่คุณกับแม่อยู่ด้วยกันในห้องมืดไร้เสียง คุณเคยคิดว่าแม่เป็นคนพิเศษ  คุณเติบโตโดยมองเห็นจักรวาลทั้งหมดผ่านสายตามารดา ทั้งหมดพังพินาศเมื่อคุณเข้าโรงเรียน เรียนรู้เชื่องช้าว่าแม่ของคุณไม่ใช่คนพิเศษ หนำซ้ำไม่ใช่แม้แต่คนธรรมดา  แม่ของคุณคือนางตัวประหลาด ยิ่งคุณเข้าสู่สังคมมากขึ้นเท่าไหร่ โลกก็ยิ่งเหวี่ยงมารดาของคุณไปอยู่ที่ขอบของสรรพสิ่งมากขึ้นเท่านั้น มนุษย์ที่ผิดพลาด เติบโตจากความเข้าใจผิดเกี่ยวกับบิดามารดาตน เรื่องที่ยากแก้ไข ถึงจุดหนึ่งคุณรู้ว่า แม้คุณจะเกลียดนางเท่าไหร่  ความเป็นแม่ได้ฝังเมล็ดพันธุ์ลงในตัวคุณอย่างไม่อาจหลบหนี คุณทั้งรังเกียจและยอมรับจนเกือบจะเป็นคำชมเมื่อใครสักคนพูดว่า มันก็เหมือนแม่ของมันนั่นแหละ นางทิ้งร่องรอยไว้ในตัวคุณมากมายเกินไป ถึงที่สุดคุณกลายเป็นส่วนหนึ่งของนาง เป็นร่างทรงที่ไม่สามารถขัดขืน เกลียดแม่เพียงไหนคุณก็รับเอาแม่เข้ามาในตัวคุณ You won’t mention the most beautiful period of your life, the period of youth when you and mother were together in a dim, soundless room. You used to think mother was someone special. You grew up seeing the whole universe through your mother’s eyes. It all ended when you entered school and slowly learned that your mother was not someone special, indeed wasn’t even normal. Your mother was eccentric. The more you integrated society the more the world spun your mother to the outer fringe of things – a human being in error who had grown up misunderstand- ing her parents, something difficult to correct. At one point, you knew that no matter how much you hated her, as your mother she had sunk her seed into you unavoidably. You both resented and accepted that, so that it was almost a compliment when someone said ‘he looks so much like his mother’. She had left far too many traces of herself in you. In the end you were a part of her, a medium unable to rebel. No matter how much you hated her, you had absorbed your mother in you.
เมื่อถึงเวลาที่คุณต้องเลือก วิธีการเดียวที่คุณจะได้รับการยอมรับจากคนในสังคมที่เหลืออยู่คือคุณต้องปฏิเสธมารดาของคุณ สงครามมันเริ่มต้นในตอนนั้นเอง คุณไม่ต้องการเป็นตัวประหลาดในโรงเรียน ไม่มีใครเข้าใจว่าคุณคิดหรือพูดอะไร คุณจำต้องเปลี่ยนแปลงตัวเอง คุณต้องคบหาผู้คนที่จะฉุดคุณออกจากบ่ออันมืดทึบและเงียบใบ้นี้ ฉีกสายสัมพันธ์ของคุณออกจากนาง ไปให้พ้นแม่บ้าๆบอๆที่เกลียดผู้คนจนต้องหลบลี้หนีหน้า แม่ที่เห็นโลกแตกออกเป็นสอง ผู้คนแตกออกเป็นสอง คนหนึ่งยืนอยู่คงที่ อีกคนพุ่งเข้ามาทำร้าย คุณไม่เคยเห็นอะไรแบบนั้น คุณไม่อาจเข้าใจดวงตาแบบนั้น คุณเริ่มต้นด้วยการตอบโต้อย่างง่ายดายและทรงพลังที่สุด ตอบโต้ด้วยความอึกทึก  คุณฟังเพลงร๊อค เปิดเพลงเสียงดังจนแม่ประสาทเสีย เพลงร๊อคคือจุดเริ่มต้นทั้งหมด เมื่อคุณละเมิดกฏหนึ่งของความสัมพันธ์คุณก็เริ่มละเมิดกฏอื่นๆ การละเมิดนำมาซึ่งการค้นพบใหม่ๆ คืนหนึ่งหลังจากคุณฟังเพลงเสียงดังได้สามวัน แม่ของคุณเดินเข้ามาในห้อง นางทุ่มเครื่องเล่นซีดีของคุณลงกับพื้น  ทุกอย่างดำเนินไปในความเงียบ ชิ้นส่วนแผงวงจรอิเล็คทรอนิกส์เกลื่อนกระจายในแสงอันมืดมนอนธการ นางกระทืบลงบนลำโพงจนฉีกขาด กระทืบซ้ำๆจนนางเหนื่อยหอบ หายใจแรง ราวกับคุณไม่อยู่ตรงนั้น คุณไม่ได้พูดอะไร ตื่นตะลึงและขึ้งโกรธ แม่ไม่เคยอธิบายอะไรมาแต่ไหนแต่ไร และการทำลายล้างในความเงียบของแม่เป็นเรื่องที่เหลือจะทน คุณสาปแช่งแม่ นางล้มลงตรงหน้ามือกุมกำหัวใจ ใบหน้าเหือดสีเลือด คุณตกใจหน้าถอดสี แม่กำลังจะขาดใจตายตรงหน้า เพียงเพราะคุณคิดว่านางสมควรตาย When the time came for you to choose, the only way that remained for you to be welcome in society was to ignore your mother. War began during that period. You didn’t want to be a freak at school. Nobody understood what you thought or said. You had to transform yourself. You had to mix with people who would pull you out of that dark and mute pool, tear off the bonds linking you to her, get away from your crazy mother who hated people to the point of making herself scarce, mother who saw the world splitting into two, people splitting into two, one standing still, the other rushing in to harm. You had never seen anything like that. You didn’t understand eyes like those. You began by retorting easily and most forcefully, by retorting boisterously. You listened to rock music at full blast until mother couldn’t take it any longer. Rock music sparked off everything. When you broke one rule of the relationship, the other rules were there to be broken, which led to a discovery. One night, after three days of listening to loud music, your mother walked into your room. She flung your CD player to the floor. It all happened in silence. Bits and pieces of the electronic motherboard scattered in the dim light. She trampled the speakers until they tore, trampled them until she panted in weariness, her breathing belaboured, as if you weren’t there. Shocked and enraged, you didn’t say anything. Mother had never explained anything whatsoever and her silent vandalising was unbearable. You cursed her. She collapsed before you, her hand to her heart. Her face drained of blood. You were frightened and turned ashen. Mother was breathing her last in front of you just because you thought she deserved to die. =

=

=

ตัวประหลาด: someone eccentric, wacky; a deviant, a freak. ประหลาด itself has many translations: strange, odd, weird, queer, peculiar, uncommon, unusual; extraordinary, astonishing, amazing, outlandish, marvelous, wonderful. This word is much used here, with slightly different meanings that call for modulations in translation.

=

=

มืดมนอนธการ means dark, but the light of the dark is a bit much; hence, dim light.

ด้วยวิธีการนี้เอง คุณค้นพบความสามารถในการสาปแช่งของตนเอง That was how you found out your ability to curse.
และถึงที่สุดในวันหนึ่งเมื่อคุณได้เรียนรู้เกี่ยวกับโลกอันชั่วร้ายนี้ คุณก็พบว่ามารดาของคุณได้กล่าวไว้ถูกต้องทุกประการ จนเมื่อถึงตอนนั้นนางซึ่งไม่เคยทำตัวเป็นแม่ที่ดีของคุณก็จากไปอย่างไม่อาจหวนกลับอีกแล้ว And ultimately one day, when you learned about this evil world, you found that your mother was right on every count. By then, she who had never behaved with you as a good mother was gone, never to come back.
=
2 2
ก่อนที่จะมีคุณ พวกเขาเป็นเหมือนนิยามของความสมบูรณ์ คู่เด็กหนุ่มสาวประหลาดที่ลอยพ้นจากทุกคนในโรงเรียนมัธยมประจำจังหวัด Before there was you, they were like the incarnation of perfection, a strange young couple who floated beyond ev- eryone else in the provincial secondary school.
ก่อนที่จะมีคุณพวกเขาคือคู่ที่แม้แต่อาจารย์ที่เฮี้ยบที่สุดก็เกรงใจ เด็กหนุ่มล่ำสันสมส่วนเด็กสาวบอบบางใบหน้าหมดจด  เมื่อพวกเขาอยู่ด้วยกันราวกับพวกเขาเรืองแสงน้อยๆของความสมบูรณ์ออกมา จนกระทั่งคุณก้าวเข้าไปเป็นเส้าที่สามในความสัมพันธ์ Before there was you, they were a couple even the strictest teachers deferred to. The boy sturdy and shapely, the girl lithe, her face flawless. When they were together it was as though they glowed a little with perfection, until you stepped in to be the third party in the relationship. Always difficult to decide whether เด็กหนุ่ม is a young man or a boy and เด็กสาว a young woman or a girl. When the context doesn’t help, play it by ear, as here.
พวกเขาเลือกคุณเป็นเพื่อนเพราะคุณเล่นดนตรี พวกเขาฟอร์มวงเล็กๆกันในตอนนั้น คนหนุ่มเล่นกีตาร์ เด็กสาวเล่นคีย์บอร์ด คุณเล่นดนตรีได้ทุกชนิดเพื่อตอบโต้มารดา  คุณอยากเล่นกีตาร์แต่คุณได้ตีกลอง การเข้าร่วมเป็นหนึ่งในพันธมิตรของหนุ่มสาวเรืองแสงทำให้คุณรู้สึกอยู่ไกลจากมารดานับล้านปีแสง ข้อพิสูจน์กระจ่างชัด คุณไม่มีอะไรเหมือนแม่สักนิด คุณสามัญดาษดื่น เผลอๆจะงดงามเรื่อเรือง คุณแค่เกิดผิดที่ผิดทาง มาจากครรภ์ที่ผิด แต่ทุกอย่างจะถูกแก้ไขในอนาคต เมื่อคุณเติบโตขึ้น เมื่อคุณไปจากเมืองนี้ เมื่อคุณลบประวัติตัวเองทิ้ง หมดจดงดงาม They chose you as their friend because you played music. They formed a small band at the time. The boy played the guitar, the girl manned the keyboard. You played all sorts of instruments to hit back at your mother. You wanted to play the guitar but you played the drums instead. Becoming one in the alliance of the glowing couple made you feel a million light-years away from your mother. The evidence was clear. You had nothing of your mother. You were run-of-the-mill and found yourself beautiful and bright. It was just that you were born in the wrong place, from the wrong womb, but everything would be solved in the future, when you were grown-up, when you had left this town, when you had erased your own history, flawless, beautiful. =

=

=

=

=

=

สามัญ = ordinary, common; ดาษดื่น = abundant, widespread, plentiful; so สามัญดาษดื่น = run-of-the-mill, which covers both notions.

แต่สรรพสิ่งที่หลงเหลือจะเป็นเพียงรอยขูดลบขีดฆ่าที่ทำให้มันเห็นได้ชัดจนยากจะเบือนสายตาหลบหนี คุณคือร่องรอยด่างดวงเปื้อนความสัมพันธ์ของคนทั้งสอง เริ่มจากเพลงของ ฟรองซัวส์ ฮาร์ดี้ที่คุณได้ยินมาจากหนังสักเรื่อง พวกเขาได้ยินคุณฮัมเพลงนั้น และคิดว่าคุณเหมาะเจาะสำหรับการเป็นส่วนหนึ่งของวงดนตรี เป็นองค์ประกอบ เป็นฉากหลัง ตีกลองหัวใจลอยล่อง จ้องมองแผ่นหลังพิสุทธิ์งดงาม กีตาร์และคีย์บอร์ด ตีกลองโดดเดี่ยวห่างไกลนับล้านปีแสง But for all that traces of that erasing remained, so obvious they couldn’t be ignored. You were the blemish ruining the relationship of these two, starting with a Françoise Hardy song you had heard in a film. They heard you humming that song and thought you were suitable to be a part of their band, a component, a background, beating the drums with a drifting heart, staring at the flawless, beautiful backs, guitar and keyboard, beating the drums alone millions of light-years away. [The last sentence of this paragraph has the syncopation of a drum break.]
คุณเรียนรู้ว่าแม่พูดถูก เมื่อเกิดมาอย่างประหลาดคุณจะไม่มีทางเป็นส่วนหนึ่งของความสามัญ ต่อให้คุณอยู่หลังกลองชุด ความผิดประหลาดก็โชนฉาย มันช่างงดงามเพราะมันทำให้วงดนตรีสมดุล ความพิเศษสดสว่างและความพิลึกพิสดาร เมื่อคุณสามคนอยู่ด้วยกันบนเวที สรรพสิ่งเหมาะเจาะลงตัว สีคู่ขนานที่กลมกลืน เสียงสูงและต่ำที่ประสานเป็นเนื้อเดียว หมดจดงดงาม You learnt that your mother was right. Since you were born unusually you could in no way be part of things ordinary. Even if you were behind the drums, the strangeness radiated. It was so beautiful it gave the band balance, a special luminosity and queerness. When the three of you were together on stage, everything fitted, colours match- ed, sounds high and low became one, flawless, beautiful. =

=

=

หมดจดงดงาม: these two words, from two paragraphs up, are repeated and, although they qualify different things, the repetition must be kept. And again in the next paragraph.

นั่นล่ะ คุณดำรงคงอยู่เพื่อสิ่งนั้น เพื่อที่จะเป็นส่วนประหลาดที่เติมเต็มความงามที่มากเกินไป  มันคงจะงดงามถ้าสรรพสิ่งดำรงคงอยู่เช่นนั้นไปจนจบมัธยม คุณแทบไม่กลับบ้าน ขลุกอยู่กับคนทั้งคู่ในบ้านของใครคนใดคนหนึ่งที่อยู่ในละแวกเดียวกัน หมู่บ้านจัดสรรหรูหราที่มีทางเข้าซับซ้อน ครั้งหนึ่งคุณเคยไปที่นั่นโดยไม่ได้บอกให้พวกเขาออกมารับ ผลคือยามไล่ตะเพิดคุณไม่เหลือดี คุณเข้าไปที่นั่นได้ก็ต่อเมื่อพวกเขาพาเข้าไป อยู่ได้เท่าที่พวกเขาอยากจะให้อยู่ โลกหมดจดงดงามมีเวลาเปิดปิดตายตัว แต่บ่อมืดทึมที่คุณอยู่เปิดอ้าตลอดนิรันดร์กาล Sure, you held on for that, to be the patch that completed a beauty that was too much. How beautiful it would be if everything remained like that until the end of secondary school. You hardly went back home, stayed with the two of them in either of their houses in the same compound, a luxurious housing development of restricted access. Once you went there without telling them to come out and fetch you. The guards just chased you away. You could only get in when they took you in; you could stay only as long as they wanted you to stay. The world of flawless beauty had visiting hours, but the dark pool in which you simmered was open wide forever. =

=

=

=

=

=

=

=

=

=

=

ที่คุณอยู่: literally, ‘where you were’.

คุณแทบจะลืมทุกเรื่องราว เรื่องการสาปแช่งผู้อื่น เรื่องของแม่ที่ไม่เคยถามหาว่าคุณไปไหนมา นางยังคงอยู่ในโลกมืดทึบเงียบใบ้ของนาง ห้องซึ่งปิดม่านหน้าต่าง ไร้สรรพเสียงเงียบใบ้  ครรภ์มารดาจำลองชั่วนิรันดร์ หลังการสาปแช่งครั้งนั้นแม่ชราลงราวทศวรรษในข้ามคืน ตกดึกนางลุกขึ้นมาหัวเสียให้กับเสียงไอของตัวเอง ซึ่งลอดเข้ามาแม้คุณจะปิดหูจนสุด เสียงซึ่งโบยตีคุณในฐานะของอาชญากร  ไม่เลยไม่ใช่เพราะคุณสาปส่งนางในครั้งนั้น แต่เพราะคุณค่อยๆเรียนรู้การสาปแช่งอันเชื่องช้า วันละเล็กละน้อย  ให้นางหายใจไม่ออก ให้นางหกล้ม ให้นางเวียนศีรษะ ให้นางหูอื้อ คำสาปแช่งเชื่องช้าทรงฤทธานุภาพของคุณมีมารดาเป็นหนูทดลอง ใหสมราคากับความไร้รักที่นางมอบมาแด่คุณ ความรักที่คุณได้รับจากเด็กสาวและเด็กหนุ่มเป็นการทดแทน You forgot almost everything, forgot about cursing others, about mother who never asked where you’d been. She still lived in her dark silent mute world. The room with the drawn curtains was devoid of any noise, an ersatz mother’s womb forever. After the curse that time, mother grew a decade older overnight. Come nightfall she’d get up incensed at the sound of her own breathing that came through even though you closed your ears as much as you could, a sound that lashed into you as a criminal. No, it wasn’t because you cursed her that time, but because you slowly learned cursing, a little every day, so that she couldn’t breathe, so that she collapsed, so that she had headaches, a ringing in her ears. This slow curse with supernatural power of yours used mother as a guinea pig to match the cost of the love she failed to bestow on you, a love you received instead from the young woman and man.
ระยะเวลาหนึ่งโลกที่สีสันสดกระจ่าง การสาปแช่งกระถดตัวเข้าไปในมุมมืด คุณหลงรักพวกเขา โดยไม่อาจรู้ว่าความรักต่างหากคือการสาปแช่งเชื่องช้าที่จะกัดกินคุณไปชั่วชีวิต For a while the world had fresh colours. The cursing shifted to a dark corner. You fell in love with them without knowing that love was a slow curse that would eat away at you all your life.
=
3 3
คงเป็นเรื่องแบบที่แม่คุณจะยิ้มเยาะใส่ ความรักกระนั้นหรือ ชื่อปลอมของความพังพินาศน่ะสิ It was the sort of thing for which your mother would have given you a mocking smile. Love, hey? The pseudonym of destruction, rather.
เริ่มต้นจากรักสามเส้าอันพิลึกพิลั่นของคุณสามคน มันอาจเกิดเพราะสายลมต้นฤดูร้อนในห้องซ้อมดนตรีที่ปิดสนิท ลมวูบเดียวจากที่ไหนสักแห่งที่ไม่ใช่เครื่องปรับอากาศ มันพัดเส้นผมเด็กสาวสะบัดไหวเพียงครึ่งวินาที ไม่มีใครรู้สึกถึงสายลมนั้น แต่คุณเห็นมัน เห็นในลักษณะเดียวกับที่แม่เห็นคนอื่นเป็นสอง สายลมหอบกลิ่นของเด็กสาวชวยมาทางคุณ ในชั่วขณะของอินโทรเพลงซึ่งมีแต่เสียงคีย์บอร์ด วินาทีนั้นคุณตกหลุมรัก รักโดยที่ยังไม่รู้ว่ามันคืออะไร จะดำเนินไปเช่นไร รักใครหรืออะไรกันแน่ ความรักที่ยืนอยู่ตรงกันข้ามจักรวาลที่คุณอยู่อาศัยได้เดินทางมาถึงพร้อมสายลมร้อนให้ห้องซ้อมดนตรีไฟสลัวที่เหม็นอับกลิ่นเครื่องปรับอากาศ และกระดาษกันเสียงกรุผนัง It began with the weird love triangle of the three of you. Maybe it happened because of the wind of the beginning of the hot season in the room where you rehearsed your music, a room tightly closed, yet a single gust of wind from somewhere which wasn’t the air-condi- tioner blew the hair of the young woman and made it flap for just half a second. No one felt that gust of wind but you saw it, saw it in the same way as mother saw others splitting into two. The wind carried the scent of the young woman to you. At the moment of the intro to the song which had only the keyboard playing, that very second, you fell in love, without yet knowing what love was, how it would proceed, love of whom or what exactly. A love which stood on the other side of the universe where you dwelt came to you with a hot gust of wind in the dim rehearsal room which had the musty smell of the air-condi- tioner and of the soundproofing pad- ding covering the walls.
เนิ่นนานหลายเดือน คุณหลงอยู่ในความคลุมเครือมืดมนว่าคนทั้งคู่ที่แท้เป็นเพียงเพื่อนหรือคู่รัก กับคนที่ใกล้ชิดเกินไปคุณไม่มีวันเปิดปากถาม คุณสังเกตและคิดไปเองเรื่อยเปื่อยจากนั่นนี่ เข้าข้างตัวเองในแบบที่ทำให้ตัวเองทุกข์เศร้า ความผิดประหลาดคลี่ห่มคุณเสียจนคุณเชื่อว่ามีแต่ความรักที่ไม่สมหวังเท่านั้นที่จะโรแมนติค คุณต้องเป็นคนที่ดีมากกว่านี้ ทุกข์ทรมานมากกว่านี้เพื่อชำระบาปแห่งการไม่แยแสโลกของมารดา คุณจึงไม่ได้บอกกับใครเรื่องนั้น ซีดเซียวเปื่อยเน่าอยู่ในโลกส่วนตัว บ้านห้องเช่าน่าเกลียด ไกลจากหมู่บ้านคนรวยที่พวกเขาอาศัย ในยามดึกสงัดซึ่งมืดและเงียบ ในเสียงครางเศร้าๆของแม่ที่หลับไปแล้ว คุณเฝ้าจินตนาการว่าพวกเขาทำอะไรกันอยู่ พวกเขามีชีวิตอย่างไรในโลกสมบูรณ์แบบที่ไม่มีคุณ โบยตีตัวเองราวนักบวชมากศรัทธาที่โบยตีตนเองเพื่อพิสูจน์ความรักอันเที่ยงแท้ต่อพระเจ้า For many long months you strayed in the ambiguity of whether the two of you were just friends or lovers. With someone too intimate you would never dare to ask. You observed and from this and that thought by yourself as you went along, siding with yourself in ways that made you grieve. The oddness unfurled over you to the point that you thought only unrequited love was romantic. You had to be a better person than you were, suffer more to atone for your mother’s sin of ignoring the world, so you told no one about that, and languished pale and festering in your personal world, the ugly rented room far from the housing development for the wealthy where they dwelt. In the dead of night which was dark and silent, in the sad moans of mother who was already asleep, you kept imagining what they were doing, what their lives were like in the perfect world that didn’t have you, thrashing yourself like those flagellants that flail themselves to prove the purity of their love for God.
กระทั่งเด็กสาวบอกรักคุณ ในชั่วขณะที่คุณอยู่กับเธอเพียงลำพัง มือของเธอกุมกำลำลึงค์พร่ำกระซิบคำรัก เด็กหนุ่มไม่อยู่ที่นั่นในวันนั้น ห้องสีชมพูดูอ่อนหวาน เธอจู่โจมคุณด้วยความรักและความใคร่ คุณสงสัยตลอดเวลาที่จูบกับเธอแล้วร่วมรักกับเธอว่าเด็กหนุ่มจะเคยร่วมรักกับเธอหรือเปล่า และลำลึงค์ของเขามีขนาดเท่าใด ใหญ่หรือเล็ก มันเป็นเช่นไรที่ได้ชำแรกเข้าไปในร่างของเธอ ความคิดอันแปดเปื้อนสรรพสิ่ง  การร่วมรักอันแปดเปื้อนสรรพสิ่ง ในทางหนึ่งคุณได้สาวงามมาครอบครอง เดินมาถึงจุดที่งดงามที่สุดที่คุณจะมีได้ แต่ในอีกทางหนึ่งคุณกำลังรื้อทำลายความหมดจดงดงามที่คุณเฝ้าถนอม  คุณไม่ควบคุมตัวเองมากพอและปล่อยให้ตัณหารุกรานเข้ามาในโลกหมดจดของตัวเอง Until the girl told you she loved you, at a time when you were alone with her. Her hand held your phallus as she murmured words of love. The young man wasn’t there that day. The pink room looked pleasant. She assaulted you with love and lust. You wondered all the time you kissed her and then made love with her whether or not the young man had made love with her and how big or small his phallus was, how it would feel to penetrate her. Thoughts contaminated everything. Lovemaking contaminated everything. On the one hand, you possessed a beautiful girlfriend, you had reached the most beautiful spot you could have, but on the other hand you were destroying the flawless beauty you had nursed, you didn’t control yourself enough and let lust intrude into your pristine world. =

=

=

=

ความใคร่: strictly speaking, ‘sexual desire’, but that wouldn’t sound good here. Lust is ตัณหา, see further down.

แสงแดดยามบ่ายกวาดกวัดสรรพสิ่ง การร่วมรักอันพิกลพิการ ลำลึงค์กลายเป็นเพียงสิ่งเหนียวข้นฝ่อฟีบ เด็กสาวชื้นเหงื่อผละไปจากคุณ คำรักเลื่อนลอยที่คุณหลงเชื่อว่าเป็นจริงนั้นพังพินาศ เพราะคุณเรียนรู้ว่าที่คุณหลงรักไม่ใช่กลิ่นเส้นผม กระโปรงผ้าโปร่งบาง รูปทรงอันอ่อนนุ่มหรือทรวงที่เล็กราบของเด็กสาว หากคือสิ่งอื่น อาจคือภาพฝันบางประการไม่ก็เด็กหนุ่ม The afternoon sun rays swept every-thing. The weird love ritual, the phallus now reduced to something shrivelled and sticky, the girl drenched in sweat withdrawing from you. The floating words of love which you mistakenly believed were true were destroyed because you learned that what you had fallen in love with wasn’t the scent of her hair, the skirt of thin material, the soft silhouette or the small flat chest of the young woman but something else, maybe some dreamy pictures or else the young man.
คุณปฏิบัติต่อเธอเยี่ยงคนรักนับจากนั้น ความรักพิกลพิการที่ดำเนินไปเพื่อตัวมันเองโดยไม่มีอะไรมากกว่า เด็กหนุ่มรวดร้าว เด็กสาวรวดร้าว คุณรวดร้าว วงดนตรีหวานของคุณพังพินาศลงไปด้วยความงดงามที่คุณหวงแหนไว้กับตัว ยิ่งคุณพยายามยิ่งพังพินาศ เด็กสาวล่อลวงคุณเพื่อจะท้าทายเด็กหนุ่ม เธอคิดว่าหากเป็นคุณทุกสิ่งคงพออภัยได้ เพราะคุณคือเพื่อนของเธอ และคุณคือสิ่งชำรุดไร้ปากเสียง เด็กหนุ่มเจ็บปวดจริงจังที่รู้ว่าเด็กสาวพยายามจะร่วมรักกับคุณ เกมของเธอไร้ความหมายในสายตาของเขา สำหรับเขานี่ไม่ใช่เกม แต่เป็นคำประกาศปฏิวัติตัวเองออกจากเขาผู้ซึ่งเคยครอบครองสรรพสิ่ง เคยเป็นผู้นำ และเป็นแสงสว่างของความสัมพันธ์ เขาไม่พูดกับเธออีกเลย  เปล่าเปลี่ยวทุกข์เศร้า   ในขณะที่คุณ เหยื่อที่ถูกทำร้ายในเกมรักสามเส้า สิ่งชำรุดยากเยียวยา กลับฝันถึงบ่ายวันนั้นซ้ำแล้วซ้ำเล่า น่าตลกที่สิ่งที่คุณเฝ้าฝันกลับคือลำลึงค์มหึมาของเด็กหนุ่มในจินตนาการ You behaved with her as her lover from then on. The crippled love went on for its own sake with nothing more than the young man in agony, the young woman in agony, you in agony. That sweet band of yours was shattered as was the beauty you valued so highly for yourself. The more you tried the more it shattered. The young woman had hoodwinked you to defy the young man. She thought that with you everything could be forgiven because you were her friend and you were something damaged with no say in the matter. The young man was seriously hurt knowing that the young woman was trying to make love with you. Her game had no meaning in his eyes. For him, this wasn’t a game but a declaration of independence away from him who used to own everything, used to be the one in charge and the light of the relation- ship. He no longer spoke to her, lone- some, grieving, while you, the prey that was hurt in the love triangle game, the damaged thing hard to fix, dreamt instead of that afternoon time and time again. How laughable that what you kept dreaming about was the huge phallus of the young man in your imagination!
แม้แต่การแตกสลายก็งดงามสินะ แม่คงพูดอะไรแบบนั้น มารดาต้องสาปที่บอกว่า ในวันที่เขาเกิดมานั้นแม่สวมเสื้อผ้าของคนตาย ผีแห่งป่าเขาลำเนาไพรเป็นพยานในการเกิดของเขา เด็กที่จะต้องสาปชั่วนิจนิรันดร์ คำสาปที่ติดตัวมาในรูปทรงของการสาปแช่งผู้อื่น Even destruction can be beautiful, you know. Mother said something like that, mother that must be cursed who said that on the day he was born she wore mourning clothes. The spirits of the woods witnessed his birth, a child that must be cursed forever, the curse attached to him in the form of the ability to curse others. =

=

สวมเสื้อผ้าของคนตาย: literally, ‘wore the clothes of a dead person’. What dead person?

โรงเรียนคือแหล่งเพาะพันธุ์สัตว์โง่ และศักดินาชั่วช้า คุณคิดถึงเรื่องนี้ในเวลาต่อมา หลายปีต่อมาเมื่อคุณออกมาจากที่นั่น จบลงอย่างเจ็บปวดด้วยการกลับไปเป็นเด็กที่บ้าเหมือนแม่ของมัน โรงเรียนคือสถานที่ซึ่งเอาเด็กไปกักขัง เสี้ยมสอนให้พวกมันเป็นภูติผีด้วยการกดขี่ผู้อื่น ด้วยการรวมกลุ่มกันเพื่อแสดงอำนาจบาตรใหญ่ใส่คนอื่นๆ คัดสรรคนบางพวกมาเป็นกลุ่ม แล้วขับไสคนอื่นๆให้เป็นตัวประหลาด พวกครูๆก็ถูกฝึกมาเพื่อการนี้ บั่นทอนปัญญาผู้คนวันแล้ววันเล่า ฝึกฝนวันแล้ววันเล่าให้เด็กกลายเป็นปีศาจ ขอเพียงในสังคมยอมรับ การเป็นปีศาจก็อาจเป็นการบรรลุธรรมประการหนึ่ง นี่คือข้อคิดเห็นทั้งหมดที่คุณมีให้กับโรงเรียน สถานที่ที่แม่ไม่เคยสนับสนุนให้คุณมีส่วนร่วม คุณรู้ว่าแม่กล่าวถูกต้อง คุณรู้ในตอนนี้ ล่าช้าเกินไป บางอย่างของอำนาจนิยมจากโรงเรียนฝังในตัวคุณ เฉกเช่นการต่อต้านโรงเรียนที่ฝังอยู่ในตัวคุณอันเป็นสิ่งที่คุณได้มาจากแม่อีกต่อหนึ่ง School is a nursery of stupid animals and wicked dignity. You thought about this later, years later when you came out of it, ending in pain by going back to being a child as mad as his mother. School is a place which detains children to instruct them in how to be demons by oppressing others, by forming groups to exert their might on others, by selecting a few to form a group and then dismiss- ing the others as freaks. Teachers are trained for this, ruining people’s wisdom day by day, training children day by day to become devils just for society to accept them. Being a devil may be a way of attaining enlightenment. Such are the opinions you hold altogether about school, a place mother never supported you to frequent. You know that what mother said was correct. You know it now, too late. Something of authoritarianism from school has buried itself inside you, as if the opposition to school buried in you was something you received instead from mother.
=
4 4
คุณสาปแช่งเด็กสาว เธอล้มลงตาย นั่นคือเรื่องที่เกิดขึ้น You cursed the young woman. She col- lapsed and died. That was what hap- pened.
ตั้งใจหรือไม่ไม่อาจทราบ คุณก็เหมือนกับมารดาของคุณแม้จะฝึกตนเพียงใด พอมาถึงจุดหนึ่งสติก็ขาดผึง ประกอบอาชญา- กรรมที่ไม่มีใครรู้นอกจากคุณ เด็กสาวป่วยไข้เฉียบพลัน ฤดูร้อนอันแสนสุขจบสิ้นอย่างเป็นทางการ เขาร่ำลือกันว่าเธอเป็นไข้เลือดออกแต่คุณรู้แน่ชัดว่าเป็นเพราะคุณสาปแช่งเธอ เธอบอกเขาเรื่องคุณ มันเท่านั้นเอง เรื่องง่ายๆซึ่งปลิดขั้วคุณร่วงหล่นจากฟางเส้นเดียวที่ผูกขาคุณไว้กับโลก ในที่สุดคุณกลับมาอยู่กับมารดาของคุณ เป็นเหมือนแม่และเป็นอย่างแม่ Whether or not you meant to, you are like your mother, no matter how much you train yourself. At a certain point you lost your mind, performed crimes nobody but you knew about. The young woman became ill all of a sudden. The very happy hot season ended officially. The rumour was that she had haemor- rhagic fever but you knew for sure it was because you cursed her. She told him about you. That was all, a simple story that plucked your pole and sent you crashing from the straw that tied your legs to the world. In the end you went back to staying with your mother, looking like her and being like her.
=
5 5
คุณเลิกเล่นดนตรีชั่วนิรันดร์ อาการป่วยไข้ของมารดาหนักหนาลงเรื่อยๆ หลังจากคุณจบชั้นมัธยมปลาย คุณเลิกเรียนหนังสือ ทำงานเป็นลูกจ้างในร้านหนังสือเปลี่ยวร้าง  เจ้าของร้านรับคุณมาทำงานแทนภรรยาที่หายสาบสูญไปของเขาซึ่งก็คืออดีตลูกจ้างคนก่อนหน้า คุณแทบไม่พบเจอผู้คน ซึ่งนับเป็นความงดงามประการหนึ่ง คุณควรได้รับความสงบ แต่โดยที่คุณไม่รู้ ความเกลียดชังผู้คนฝังแน่นในจิตใจลบไม่ออกดังรอยเลือดเปื้อนผ้าสีขาว คุณไม่ได้เห็นเธอตาย แต่ความโกรธเกลียดชั่วแล่นตอกตรึงลงในตัวคุณ คุณเกลียดผู้คนเพื่อที่จะได้เป็นเหมือนพวกเขา นับวันสรรพสิ่งเผาไหม้เชื่องช้า ร้านหนังสือร้างผู้คน คุณคิดว่าสักวันถ้ามีสักคนโผล่มา คุณจะสาปคนพวกนั้น ขอเห็นมันลงไปแดดิ้นต่อหน้าต่อตาสักครั้งในชีวิต ผู้คนล้วนเป็นเช่นนั้น ชั่วช้าสมควรตาย คุณคิดถึงการฆ่าซ้ำแล้วซ้ำเล่า You stopped playing music forever. Mother’s illness grew gradually worse. After you ended secondary school you stopped learning, found a job as an employee in a deserted bookshop. The owner of the bookshop hired you instead of his wife who had left him and who used to be his employee before that. You seldom met anyone, which is beauty of a kind. You should have been in peace but, unwittingly, loathing people was buried deep inside you and couldn’t be erased, like blood stains soiling a white cloth. You didn’t see her die but momentary anger pinned you down. You hated people in order to be like them. As days went by everything slowly burned out, the bookshop was empty of people, you thought that one day if one person showed up you’d curse that person, to see someone fall in torment in front of your eyes for once in your life. People are all like that, so wicked they deserve to die. You thought of a series of murders.
คุณไม่ได้จะฆ่าเพื่อที่จะทำให้พวกมันมีความสุข ให้ได้รับการกล่าวขวัญถึงด้วยความหวาดผวาว่าคุณจะฆ่าพวกมันเสียเมื่อไรก็ได้ คุณฆ่าเพื่อให้พวกมันได้รู้ถึงความโกรธของคุณ ความเกลียดของคุณ ความกลัวของคุณ คุณไม่ได้ต้องการให้พวกมันรู้สึกเหมือนที่คุณรู้สึก หรือรู้ว่าคุณรู้สึกยังไง คุณอยากให้พวกมันรู้สึกถึงความเกลียดของพวกมันเอง ความโกรธของพวกมันเอง ความกลัวของพวกมันเอง พวกมันจะได้รู้สึกถึงความทรมานแบบเดียวกับที่คุณรู้สึก และจะได้ไม่ต้องเอาความสุขระยำของพวกมันไปถ่มใส่หน้าใครอีก You wouldn’t kill them to make them happy, to have them mention in fright that you’d kill them any time. You’d kill for them to know about your anger, your hate, your fear. You don’t want them to feel as you feel or to know how you feel. You want them to feel their own anger, their own hate, their own fear. They will feel the same kind of torment as you feel and they won’t have that despic- able happiness of theirs to spit in the face of anyone again.
=
6 6
‘ผมไม่ได้เล่นดนตรีเพื่อที่จะทำให้พวกคุณมีความสุข ให้คุณชื่นชมหรือมีปัญญา ผมเล่นดนตรีเพื่อให้พวกคุณได้รู้ถึงความโกรธของผม ความเกลียดของผม ความกลัวของผม ไม่ ผมไม่ได้ต้องการให้คุณรู้สึกเหมือนผม หรือรู้ว่าผมรู้สึกยังไง ผมอยากให้คุณรู้สึกถึงความเกลียดของคุณเอง ความโกรธของคุณเอง ความกลัวของคุณเองคุณจะได้รู้สึกถึงความทรมานแบบเดียวกับที่ผมรู้สึก และคุณจะได้ไม่ต้องเอาความสุขระยำของคุณไปถ่มใส่หน้าใครอีก’ ‘I don’t play music for you lot to be happy, for you to praise or be wise. I play music for you lot to feel my anger, my hate, my fear. No, I don’t want you to feel like me or to know how I feel. I want you to feel your own anger, you own hate, your own fear. You will feel the same torment as I feel and you won’t have that despicable happiness of yours to spit in the face of anyone again.’ [Of course, in passages like these, one must be careful to duplicate the repetition down to the last word and to catch the variations, if any.]
คุณพบกับเด็กหนุ่มอีกครั้งบนจอโทรทัศน์ในวันที่แม่ตาย คุณพบเขาอยู่บนเวทีคอนเสิร์ตถ่ายทอดสด  เขาพูดข้อความเจ็บปวดร้าวใจความล่มสลายในรักผลักให้เขาจริงจังกับงานดนตรี ความล่มสลายที่คุณไม่มีวันรู้ว่ามันเป็นเพราะเธอรักคุณ หรือเพราะเธอตายลงกันแน่ คุณไม่มีวันได้เป็นส่วนหนึ่งในประวัติศาสตร์ชีวิตของใคร แม่ตายดับ ร่างผอมบางถูกห่อหุ้มด้วยผ้าคลุม โลกทั้งสองใบของแม่แตกดับลงไป เหลือเพียงร่างอันทุกข์ทรมานของบุตรชาย มนุษย์คนแรกที่คุณสาปแช่งตายลงเชื่องช้า คุณมองเห็นเด็กหนุ่มที่คุณหลงไหล ยืนโดดเดี่ยวป่วยไข้อยู่บนเวทีที่คุณอยากมีส่วนร่วม สวมบทรูปร่างของคุณ เป็นคุณ เป็นความป่วยไข้ชำรุดที่น่าหลงไหล สิ่งซึ่งคุณปรารถนาจะเป็นแต่เป็นไม่ได้ เพราะคุณป่วยไข้เกินไป ชำรุดเกินไป คนรักของเขาตายลง เขากลายเป็นคุณ และคุณกลายเป็นความว่างเปล่าเบาโหวง ไม่มีแม่ให้ยึดจับ กระทั่งบ่อลึกที่คุณหลบซ่อนอยู่ก็ถูกดินถมจนมิด เปล่าเปลือยต่อหน้าแสงตะวัน ด้วยหลักการที่ไม่มีใครเข้าใจนอกจากคนที่เลี้ยงคุณมา You saw the young man once again on television the day your mother died. You saw him on stage in a live concert. He said words of heart-rending pain. The collapse of love prompted him to be earnest in his music work, a collapse you had no way of knowing for sure whether it was due to her loving you or because she had died. There was no way for you to be part of the history of anyone’s life. Mother was dead, her thin body wrapped in a shroud. Mother’s two worlds were gone, leaving behind only the suffering body of her son. The first human being you cursed had died slowly. You watched the young man you were mad about, standing alone and ailing on a stage you would have liked to join, taking on the role of your body, being you, being ailing and damaged and thus worthy of being mad about, what you aspired to be but couldn’t be because you were too ailing, too damaged. The woman he loved had died, he had become you and you had become light emptiness, with no mother to hold on to. Even the deep pool in which you hid was filled up with earth, naked in the face of the sun, with principles no one understood but the person that raised you.
=
มีอยู่สองวิธีที่จะทำให้คนฟังสิ่งที่คุณอยากจะพูด หนึ่งคือเป็นร๊อคสตาร์และสองคือเป็นฆาตกรฆ่าต่อเนื่อง There are two ways to have others listen to what you have to say: be a rock star or be a serial killer.
=

‘Kham Sarp Chaeng Chueang Cha Chue Cheewit’, June 2013

Wiwat Lertwiwatwongsa, a well-known film critic under the pen name Filmsick, is at the forefront of modern Thai writing with such works as Alphaville Hotel, A tale without a name and A damaged utopia (all available from thaifiction.com). See also ‘Made of glass’ and ‘A world behind eyelids’, published here. =wiwat filmsick1=

Selling durians – Nuan Oo

Enough of funerals and buried corpses. Here is a fun story for a change, in the manner of good old Humorist. MB

พ่อค้าทุเรียน

Selling durians

green-durian green-durianx

หนวนอู้

NUAN OO

TRANSLATOR’S KITCHEN
= =
เสียงพ่อคุยกับแม่ถึงทุเรียนที่คุณอาสามคนเอามาให้เมื่อวานและวันนี้ ผมรู้สึกว่าทั้งสองพูดเย้าแหย่กัน พ่อเป็นคนชอบพูดเล่น และมักชอบพูดอะไรที่เกินความจริงและเป็นไปไม่ค่อยได้อยู่เสมอ แม่ว่าพ่อพูดเหมือนหนังการ์ตูน บางทีชอบแกล้งพูดหรือพูดแกล้งอะไรทำนองนั้น แม่ก็ดูเหมือนชอบพูดแบบเดียวกัน แต่บางคราวก็ชอบขัดคอ และบางคราวก็โกรธหาว่าพ่อพูดอะไรไม่ได้สติ Dad’s voice is talking to mum about the durians the three uncles brought us yesterday and the day before. I feel that they are teasing each other. Dad likes to say funny things and tends to exag- gerate or talk about things that can’t be. Mum says dad talks like a cartoon. Sometimes he likes to pretend to talk or talks to pretend or something like that. It seems mum likes to speak in the same way, but at times she likes to contradict and at times she angrily says that what dad says is daft. คุณอาสามคน: only two are real uncles (see below); the third one is a friend of the family, whom the little boy calls ‘uncle’ anyway as he calls grownups younger than his father. คุณอา specifically is father’s younger brother, sister or cousin.
ผมเงี่ยหูฟังอยู่ตลอดเวลา รู้สึกว่าเรื่องชักจะเข้มข้นขึ้น และในที่สุดก็ได้ยินเสียงท้าทายกัน I prick up my ears all the time, feel that the story is heating up and in the end I hear challenge in their voices.
พ่อท้าว่า “ทำไมจะไม่กล้า” Dad queries, ‘Why wouldn’t I dare?’
แม่ท้ากลับว่า “โธ่เอ๊ย ไม่มีทาง” Mum retorts, ‘Oh dear! No way!’
พ่อท้าหรือเถียงว่า “ทำไมจะไม่มีทาง ไม่เห็นจะยากเย็นอะไร ฉันก็เอาใส่ตะกร้าไปที่ตลาดสิ” Dad asks or argues, ‘Why “no way”? It’s easy enough, I say. Just putting them in a basket and going to the market.’
แม่ถามว่า “แล้วจะขายยังไงไม่ทราบ” Mum asks, ‘And how will you sell them, pray tell?
พ่อตอบว่า “ก็นั่งลงขายเหมือนคนอื่นๆ น่ะสิ” Dad answers, ‘I’ll just sit down and sell, like everyone else, of course.’
แม่ว่า “ต้องนั่งอีตรงที่พวกแม่ค้าเขาตั้งกระจาดขายกันที่หน้าตลาดนะ” Mum says, ‘You must sit right where the women are lined up to sell in front of the market, you know?’
พ่อตอบ “เออ ตรงนั้นแหละ” Dad answers, ‘Yeah, right there.’
ถึงตอนนี้ผมลุกขึ้นไปนั่งร่วมวงสนทนาด้วย และกำลังจะอ้าปากถาม ก็พอดีพ่อชิงถามขึ้นเสียก่อนว่า “เฮ่ย พรุ่งนี้ไปขายทุเรียนกับพ่อไหม” At this juncture, I get up to join the conversation and I’m opening my mouth to ask something when dad chimes in ahead of me, ‘Hey, will you come and sell durians with me tomorrow?’
ผมนึกหาคำตอบไม่ทันจึงหันไปถามแม่ว่า “แม่ไปด้วยหรือเปล่า” I can’t think of an answer so I turn to ask mum, ‘Will you come too, mum?’
แม่ตอบ “เรื่องอะไร โธ่เอ๊ย ไม่มีทาง ยังจะมาชวนคนโน้นคนนี้อีก” แม่ยิ้มเยาะพ่อแล้วพูดกับผมว่า “แม่ไม่ไปหรอก เรื่องอะไร” Mum answers, ‘What for? Oh dear! No way! And he’s asking others as well!’ She smirks at dad and then says to me, ‘I’m not going. Why should I?’
ที่จริงผมก็ไม่ค่อยอยากไป ผมอาจถนัดซื้อของมากกว่าขายของ แต่ถ้าพ่อจะไปจริงๆ ผมอาจไปด้วยก็ได้ เพราะผมอยากรู้ว่าพ่อจะขายทุเรียนได้จริงหรือเปล่า Actually, I don’t quite want to go either. I’m better at buying things than selling, but if dad really goes, I’ll go with him because I want to know if he’s really going to sell durians.
=
เช้าวันรุ่งขึ้น พ่อหาตะกร้ามาสองใบซึ่งใส่ทุเรียนได้ 5 ลูก ทุเรียนที่จะเอาไปขายมี 7 ลูก เมื่อวานนี้มีทุเรียนทั้งหมด 11 ลูก แม่กินไปแล้ว 1 ลูก แล้วก็ขอเก็บเอาไว้อีก 3 ลูก แม่บอกว่าเอาไปขาย 7 ลูกก็มากเกินไปแล้ว และไม่เชื่อว่าพ่อจะขายได้จริงๆ ส่วนอีก 2 ลูกแม่ช่วยหาถุงไนลอนมาใส่เพื่อให้ผมช่วยหิ้วไป ผมลองหิ้วลองเดินดูก็ถูกหนามทุเรียนแยงน่อง ผมอยากเกี่ยงไม่หิ้วถุง แต่เมื่อพ่อเกร็งข้อหิ้วตะกร้าก็เลยเปลี่ยนใจไม่เกี่ยงดีกว่า The next morning dad takes two baskets in which he puts five durians. Altogether there are seven to be sold. Yesterday there were eleven durians in all. Mum has already eaten one and has asked to keep another three. Mum tells dad that taking seven durians to sell is too much and she doesn’t believe he’ll be able to sell them anyway. As for the remaining two, mum puts them in a nylon bag for me to carry. I test carrying them as I walk and get my calves shot by their spikes. I want to argue over having to carry durians but when I see dad tensing up to lift the baskets I change my mind about arguing.
จากบ้านถึงตลาดระยะทางเกือบสองกิโล ผมแน่ใจเพราะได้ยินคนอื่นเขาประมาณไว้แล้ว ใครๆ แถวนี้ก็เดินไปตลาดกันทั้งนั้น บางคนก็ใช้จักรยาน เราเดินมาได้ครึ่งทางพ่อก็วางตะกร้าลง หันไปมองทางที่เดินมาแล้ว ผมก็หันไปมองบ้าง นึกในใจว่าถ้าแม่เดินตามมาก็จะดี ผมไม่ค่อยมั่นใจเลยว่าพ่อจะขายทุเรียนได้ พ่อไม่ใช่พ่อค้า พ่อเป็นอาจารย์มหาวิทยาลัย ส่วนผมก็ไม่ใช่เช่นกัน ผมอายุ 10 ขวบ เรียนหนังสืออยู่ชั้น ป. 5 ส่วนแม่อยู่บ้านและไปซื้อกับข้าวหรือข้าวของที่ตลาดบ่อยเกือบทุกวัน แต่แม่ก็ไม่เคยไปขายของเลยเช่นกัน From the house to the market it’s almost two kilometres. I’m certain because I’ve heard others figure it out. Everyone around here walks to the market; some use bicycles. We’ve walked half way when dad puts the bas- kets down, turns to look at the distance covered. I too turn to look, thinking it would be good if mum were following us. I’m not sure dad can sell the durians. Dad is no vendor; he’s a university professor. And I’m no vendor either. I’m ten years old; I’m in the fifth grade. As for mum she stays at home and she goes to buy food or things at the market almost every day, but she has never gone there to sell things either.
ที่ตลาดผมเห็นคนขายของส่วนมากเป็นผู้หญิง คนซื้อส่วนมากก็เป็นผู้หญิงเช่นกัน ผมถามพ่ออีกครั้งเพื่อความแน่ใจว่า “ทำไมพ่อไม่ชวนแม่มาด้วย” At the market I see that most sellers are women. Most of the buyers also are women. I ask dad once again to be sure, ‘Why didn’t you invite mum to come along?’
“นั่นซี” พ่อตอบสั้นกุด ‘Indeed,’ dad answers pithily.
“กลับไปชวนแม่ดีกว่า เพราะที่ตลาดมีแต่แม่ค้าทั้งนั้นเลย แม่อาจจะขายเก่งกว่าพ่อก็ได้นะฮะ” ‘We’d better go back to have her come because there are only women here. Maybe she can sell better than you, you know.’
“นั่นซี” พ่อตอบเหมือนเดิม ‘Indeed,’ dad answers as before.
ผมสงสัยว่าพ่อจะลังเลหรือไม่ก็ใจลอยเสียแล้ว I wonder if dad is hesitating or having second thoughts.
พ่อหันไปมองทางไปตลาดแล้วก็คว้าตะกร้าขึ้นมาหิ้วแล้วออกเดิน ผมจึงต้องฉวยถุงของผมขึ้นมาบ้าง เหลือทางอีกไม่มากนัก เดินไปได้อีกเจ็ดแปดก้าวก็มีคนรู้จักเดินสวนทางมา เป็นผู้หญิงหิ้วตะกร้ามีผักสองสามชนิดโผล่ให้เห็น เขามองทุเรียนในตะกร้าของพ่อแล้วร้องทักว่า “อาจารย์จะเอาทุเรียนไปให้ใครแต่เช้าเชียวคะ” Dad turns to look at the entrance to the market then grabs the baskets and lifts them and then starts to walk, so I must heft and carry my bag along. There isn’t much walking left to do. Another seven or eight steps and some- one we know coming the other way passes us. It’s a woman with a basket holding a variety of vegetables. She looks at the durians in dad’s baskets and then greets him with, ‘Professor, who are you going to give durians to so early in the morning?’
“ครับ” ‘Hi.’
ผมได้ยินพ่อตอบสั้นๆ ว่า ‘ครับ’ เท่านั้นเอง แล้วเราก็เดินผ่านกันไป I hear dad answer only ‘Hi’ and then we walk past each other.
เช้านี้พ่อชอบตอบอะไรสั้นๆ และไม่ตรงคำถามหลายเรื่อง ผมไม่ค่อยชอบเลย This morning dad likes to answer with short words that have little to do with the questions. I don’t quite like that.
“ทำไมพ่อไม่บอกเขาว่าจะเอาไปขายล่ะ เผื่อเขาเกิดอยากซื้อ” ‘Why didn’t you tell her we were going to sell them? Just in case she’d feel like buying one?’
“นั่นซี” พ่อตอบ ‘Indeed,’ dad answers.
“เอ๊ะ! คุณพ่อน่ะ อะไรๆ ก็นั่นซีอยู่เรื่อยเลย” ‘Come on, dad! What’s this “indeed”, “indeed” thing of yours?’
ผมชักไม่ชอบคำตอบของพ่อขึ้นทุกทีแล้ว I really don’t like the way he answers every time.
“นั่นซีนะ” พ่อก็ยังตอบว่า นั่นซี … นั่นซีนะ อยู่อย่างเก่า ‘Yes indeed.’ Dad still answers with ‘indeed’ … ‘indeed’ as before.
ผมมองหน้าพ่อ พ่อมองหน้าผมแล้วก็ยิ้มนิดๆ I stare at him. He stares at me and then smiles a little.
“พ่อจะขายใบละกี่บาทฮะ” ผมถามเพราะนึกขึ้นได้ว่ายังไม่มีใครพูดถึงเรื่องราคากันเลย ‘How much will you sell each for, dad,’ I ask because I think nobody has mentioned any price yet.
“ยี่สิบบาทมั้ง” พ่อตอบ ‘Twenty baht, I think,’ dad answers.
“ถ้าเขาต่อสิบบาทล่ะฮะ” ผมถาม ‘What if they bargain for ten baht,’ I ask.
“เฮ่ย เขาคงไม่ต่อมากอย่างนั้นหรอก … แต่สิบบาทก็ขาย” ‘Now, they wouldn’t, would they? … But if they did, I’d sell for ten.’
“ถ้าขายลูกละยี่สิบบาทก็ได้ตังค์แยะเลย แล้วพ่ออย่าลืมขนมที่แม่ฝากซื้อนะครับ” ‘If you sell them twenty baht each, you’ll get pots of money. And don’t forget the cakes mum asked you to buy, too.’
ก่อนจะออกจากบ้านแม่สั่งให้พ่อซื้อขนมกลับมาด้วย แม่ยังถามพ่ออีกหลายคำ พร้อมทั้งยังทำท่าไม่เชื่อว่าพ่อจะเอาทุเรียนไปขายที่ตลาดจริงๆ Before leaving the house, mum ordered dad to bring back some cakes. She even said many more words to him and acted too as if she didn’t believe he’d really take the durians to sell at the market.
แม่ถามว่า “เธอแน่ใจหรือ” Mum asked him, ‘Are you sure?’
พ่อตอบว่า “แน่เสียยิ่งกว่าแช่แป้ง” Dad answered, ‘Surer than ever.’ Variant: Surer than death and taxes.
แม่ทำหน้ายิ้มเยาะแล้วพูดว่า “ถ้าเจอกานท์ หรือไกร หรือสิทธิ์ล่ะ” Mum smiled mockingly and then said, ‘What if you meet Karn or Krai or Sit?’
พ่อตอบว่า “ก็ดีสิ จะได้ขายให้เขาเสียเลย” Dad answered, ‘That’d be good. I’d sell to them, of course.’
สามคนที่แม่เอ่ยถึงคือคุณอาของผมสองคนกับเพื่อนพ่ออีกหนึ่งคน ซึ่งคือคนที่เอาทุเรียนชนิดต่างๆ และขนาดต่างๆ มาให้เรา คุณอาและญาติพี่น้องของพ่อหลายคนชอบกินทุเรียน เมื่อวานผมเห็นอากานท์แบกกระสอบใบหนึ่งที่มีอะไรตุงๆ อยู่ค่อนกระสอบเดินผ่านหน้าบ้านผมไป แล้วไม่นานก็หิ้วทุเรียนมาให้พ่อสามลูก อาบอกว่าไปซื้อเหมามาไม่แพง ส่วนอาไกรและเพื่อนพ่อก็เอาทุเรียนมาให้ก่อนหน้านั้นวันหนึ่ง มันจึงเป็นวันที่บ้านผมมีทุเรียนมากมายอย่างที่เคยมีมาก่อน The three persons mum referred to are my uncles and a friend of dad’s. They are the ones who gave us the durians of various species and sizes. Several of dad’s relatives like to eat durians. Yesterday I saw Uncle Karn carrying a gunny sack on his shoulder which had something bulging at the bottom as he walked past my house and shortly afterward he brought dad three durians he said he’d bought wholesale at a good price. As for Uncle Krai and dad’s friend, they had brought us durians the day before that, so on that day my house had many durians, more than ever before.
ผมไม่ชอบกินทุเรียน และเมื่อวานผมก็ไม่ยอมกินด้วย แม่กับคุณยายชอบมาก แต่ตอนนี้คุณยายไม่อยู่ ไปค้างบ้านคุณป้าที่กรุงเทพฯ พ่อก็ดูเหมือนไม่ชอบทุเรียนเหมือนแม่ แต่ผมก็ไม่แน่ใจนักว่าพ่อชอบหรือไม่ชอบกินอะไร ผมได้ยินพ่อพูดกับแม่บ่อยๆ ถึงชื่ออาหารหลายชนิด และบอกว่าไม่ชอบสักชนิด เวลาแม่จะไปตลาดพ่อมักสั่งว่า “ไอ้นั่นฉันไม่ชอบนะ ไม่ต้องซื้อมาเผื่อ” ซึ่งแม่ก็มักจะตอบกลับมาว่า “อะไรๆ เธอก็ไม่ชอบทั้งนั้นแหละ แต่ซื้อมาทีไรกินเรียบหมดทุก อย่าง คนที่ชอบยังไม่ทันจะได้กินด้วยซ้ำ” I don’t like durians and yesterday I refused to eat any. Mum and granny like them very much but now granny isn’t here, she’s staying over at auntie’s house in Bangkok. Dad doesn’t seem to like durians, like me, but I’m not sure whether he does or doesn’t like to eat anything. I often hear him mention to mum the names of many kinds of food and telling her he doesn’t like any of them. When mum goes to the market, dad will order, ‘That I don’t like. Don’t buy any for me,’ to which mum usually answers, ‘You don’t like anything, but you gulp down whatever I happen to buy and there’s none left for those that like it.’
ถึงพ่อไม่ชอบทุเรียนแต่อาจกินเรียบหมดอย่างที่แม่ว่าก็ได้ แต่ผมก็ไม่เข้าใจว่าทำไมพ่อจะต้องเอาทุเรียนที่ใครๆ เอามาให้เราไปขายต่อด้วย ถึงแม้เมื่อคืนพ่อจะอธิบายว่าทำเพื่อทดสอบความมั่นคงในจิตใจ ทดสอบความกล้า โดยเฉพาะกล้าทำในสิ่งที่ไม่เคยทำมาก่อน ผมก็ยังไม่ค่อยจะเข้าใจดีนักหรอก แต่ก็ภาวนาขอให้พ่อทำสำเร็จ Even if he doesn’t like durians, dad will eat them all, as mum says, but I don’t understand why dad must go and sell the durians we’ve been given. Even though last night he explained it was to check his mental steadfastness, his daring, in particular daring to do some- thing he had never done before, I still don’t understand very well, but I pray that he be successful.
ผมจำได้ว่าเคยมีการท้าทายและทดสอบความมั่นคงในจิตใจระหว่างพ่อกับแม่หลายเรื่อง เช่นเมื่อเร็วๆ นี้ ก่อนหน้าปิดเทอมและก่อนที่เราจะเดินทางมาพักผ่อนที่บ้านของพ่อที่อำเภอพนัสนิคม เรื่องนั้นคือกระดุมเสื้อเชิ้ตของพ่อหลุดหายไปหนึ่งเม็ด พ่อจึงอดใส่เสื้อตัวที่พ่อชอบไปหลายวัน ต่อมาแม่หากระดุมมาใส่ให้ใหม่และเตือนพ่อให้ใส่เสื้อตัวนั้นได้แล้ว ซึ่งพ่อก็ไม่ยอมใส่ แม่เตือนพ่อหลายวันและพ่อก็ไม่ยอมใส่สักวันหรืออีกสักครั้งเดียว ในที่สุด แม่พูดว่า “โธ่เอ๊ย! กะอีแค่กระดุมไม่เหมือนกันแค่นี้ก็ไม่ยอมใส่ กระดุมเม็ดเดียวก็กลัว ยังงี้จะไปกล้าทำอะไร” พ่อกลับตอบแม่ว่า “เม็ดเดียวไม่เหมือน ฉันไม่ชอบ ถ้าเป็นห้าสีห้าแบบทั้งห้าเม็ดสิจะใส่ให้ดู” แม่ก็ตอบว่า “โธ่เอ๊ย!” อีกครั้ง และอีกหลายวันต่อมาแม่บอกพ่อว่า “หากระดุมที่เหมือนกันมาเปลี่ยนให้แล้ว ใส่ได้แล้วย่ะ” I remember that there have been challenges and testing of steadfastness between dad and mum many times, such as recently, before the end of term and before we travelled to rest in dad’s house in Phanat Nikhom district*. The story is that dad’s shirt lost a button, so dad didn’t wear the shirt he liked for many days. Later mum sewed a new button for him and told him he could wear the shirt but he wouldn’t. Mum reminded him for days and still dad didn’t wear it, not even once. Finally mum said, ‘Oh dear! Just because one button is different you won’t wear that shirt. If you’re afraid of a single button, what is it you’ll dare to do?’ Dad retorted, ‘A single odd button I don’t like. If all five were the same, of course I’d wear it!’ Mum answered, ‘Oh dear!’ once again and several days later she told dad, ‘I found buttons that are the same and I’ve sewn them on. You can now wear that shirt, dear.’ =

=

=

* Northernmost district of Chonburi province, about one hour’s drive east- southeast of Bangkok.

=
เกือบจะถึงตลาดอยู่แล้ว ผมภาวนาเอาใจช่วยให้พ่อทำการทดสอบความมั่นคงในจิตใจได้เป็นผลสำเร็จ เราข้ามถนนไปยังห้องแถวที่อยู่ขวางหน้าก่อนจะถึงตัวตลาด แถวนี้เป็นร้านกาแฟ ร้านขายของชำ ร้านขายข้าวสาร ร้านซื้อขายผลไม้มากๆ ชนิดเป็นเข่งๆ ลังๆ ที่แม่ค้าขนมาจากไร่จากตำบลอื่นๆ รอบตัวอำเภอ We have almost reached the market. I pray dad will be successful in the determination of his steadfastness. We cross the road to reach the row of houses that stand in the way before we reach the market. They are a coffee shop, a grocer’s, a shop selling rice and a shop selling many kinds of fruit in crates that women from the fields all around the district have brought to sell. ===

ปาท่องโก๋ pathongko

พ่อเอ่ยชวนกินกาแฟกับปาท่องโก๋ก่อนจะไปนั่งขายทุเรียนที่ตัวตลาด ผมยินดีรับคำชวนทันที Dad offers to have coffee and pathongko* before we go and sit down to sell durians inside the market. I gladly accept the offer at once. =

* Fried popover (pictured above)

พ่อสั่งกาแฟร้อนกับโอวัลตินร้อนอย่างละถ้วย ผมเดินไปหยิบปาท่องโก๋ที่อยู่ในชามใบโตมาสองคู่ ในชามใบโตนั้นยังมีซาลาเปาทอดอีกอย่าง แต่อร่อยสู้ปาท่องโก๋ไม่ได้ ใครมากินกาแฟมักหยิบปาท่องโก๋ในชามใบโตมากินแทบทุกราย จะกินกี่คู่ก็ได้ เสร็จแล้วจึงจ่ายเงินภายหลัง Dad orders a cup of coffee and a cup of Ovaltine. I go over to the plate and take two double pathongko. In that plate there are also fried salapao* but they aren’t as tasty as pathongko. Almost everyone that orders coffee helps himself to pathongko, as many doubles as you want. You pay once you’ve eaten. =

=

* Chinese stuffed bunsfried salapao

ผู้หญิงเจ้าของร้านเอาเครื่องดื่มมาวางให้เราที่โต๊ะและมองดูทุเรียนของพ่อด้วย แล้วก็พูดว่า “โอ้โฮ ทุเรียนลูกงามจัง ซื้อที่ตลาดนี่เหรอ” The female owner of the shop brings the drinks to the table and looks at dad’s durians and says, ‘Wow! Beautiful durians these. You bought them at the market, did you?’
ทำไมจึงถามเช่นนั้น ผมรีบแก้ความเข้าใจผิดของเขาโดยเร็ว “ไม่ได้ซื้อครับ จะเอาไปขาย” Why does she ask like this? I hasten to correct her misapprehension. ‘We didn’t buy them. We’re here to sell them.’
ตอนนี้เจ้าของร้านหันมาพูดกับผมว่า “ขายลูกละเท่าไหร่ อ้อ ในถุงก็มีแต่ลูกเล็กกว่า” At this point, the shop owner turns to me and says, ‘How much? Oh, there are others in the bag, but they are smaller.’
“ขายลูกละยี่สิบบาทครับ” ผมรับบอกราคาด้วยความดีใจ คงจะขายได้ที่นี่ละ ‘Twenty baht a piece, ma’am,’ I hasten to tell her the price gladly. Maybe we’ll make a sale right away.
“แพงไปหน่อยนะ ที่ตลาดเขาขายกันลูกละสิบสี่สิบห้าเท่านั้น” ‘That’s too much. At the market they sell them for fourteen, fifteen baht a piece only.’
เอ…ผมไม่รู้ว่ามันถูกหรือแพง แต่อาจจะแพงอย่างเขาว่าก็ได้ หมู่นี้ผมได้ยินพวกคุณลุงคุณอาพูดกันว่าปีนี้ทุเรียนแยะและมีราคาถูกกว่าปีก่อนๆ แต่ผมก็ไม่รู้ว่าราคาถูกหรือแพงนั้นมันเป็นเงินเท่าไร Oh? … I don’t know if it’s cheap or expensive, but maybe it’s expensive as she says. These days I hear grownups say this year is bad for durians and they are cheaper than in previous years, but I don’t know how many baht is considered cheap or expensive.
ผมหันมองพ่อก็เห็นกำลังดื่มกาแฟและไม่ได้มองมาที่ผมเลย ผมจึงตัดสินใจบอกว่า “สิบห้าก็ขายครับ” ตอนที่เราเดินมายังไม่ถึงตลาดเห็นพ่อบอกว่าเขาต่อเท่าไรก็ขายทั้งนั้น ผมคงขายไม่ผิดราคา I turn to look at dad whom I see drinking coffee and not looking at me at all. So I decide to say to her, ‘Fifteen it is, then.’ When we were walking before we reached the market, I heard dad say he’d sell at whatever price was bargain- ed for, so I’m not selling at a wrong price.
เจ้าของร้านหยิบลูกที่โตที่สุดไปจากตะกร้าแล้วก็พูดว่า “ฉันเอาลูกนี้นะ สิบสองบาทก็แล้วกันนะจ๊ะ ลูกอื่นๆ น่ะสิบบาทใช่ไหม” พูดเสร็จก็ถือทุเรียนกลับไปที่คอกชงกาแฟ The shop owner chooses the biggest durian in the basket and then says, ‘I’ll take this one, twelve baht, all right? Ten baht for the others, right?’ Having said this, holding the durian she goes back to the coffee-making corner.
ในร้านยังมีคนอื่นๆ ที่นั่งดื่มกาแฟโอเลี้ยงอยู่อีกสองโต๊ะ แล้วผมก็เห็นคนหนึ่งลุกขึ้นมามองทุเรียนในตะกร้า เขาหยิบขึ้นมาลูกหนึ่งแล้วก็ถามผมว่า “ใบละสิบบาทหรือ” ผมตอบว่า “ใช่ครับ” เขาก็ต่อว่า “เจ็ดบาทได้ไหม” In the shop there are two other tables with people drinking o-liang* and I see one of the men getting up to come over for a look at the durians in the baskets. He picks up one durian and then asks me ‘Ten baht, right?’ I answer, ‘Yes, sir.’ He adds: ‘How about seven?’ =

* Sweet iced black coffee

ผมหันมองพ่ออีกหนแล้วถามพ่อว่า “เขาต่อเจ็ดบาทได้ไหมพ่อ” พ่อไม่ตอบ แต่อาจจะพยักหน้าน้อยๆ ก็ได้ ผมไม่แน่ใจ I turn to look at dad once again and then ask him, ‘He wants it for seven baht, dad. Is that okay?’ Dad doesn’t answer but maybe he nods a little, I’m not sure
“ได้ครับ” ผมตัดสินใจเองอีกครั้ง ไม่เห็นพ่อพูดอะไรสักคำเดียว ‘Okay, sir,’ I decide once again. I don’t see dad saying anything.
ผู้ชายคนนั้นหยิบทุเรียนในตะกร้าเพิ่มขึ้นมาอีกลูกควักเงินจากกระเป๋าวางให้ผมบนโต๊ะ มีธนบัตรใบละ 10 บาทกับเหรียญบาทอีก 4 อัน แล้วก็ฉวยทุเรียน 2 ลูกกลับไป That man lifts another durian from a basket and then takes money out of his pocket and puts it for me on the table. There’s a ten-baht banknote and four one-baht coins and then he takes the two durians and walks away.
ไม่น่าเชื่อว่าผมขายทุเรียนได้สตางค์ และไม่น่าเชื่อว่าผมเป็นคนขาย! ไม่ใช่พ่อ! I can’t believe I’ve sold durians and made money and I can’t believe it’s me selling, not dad!
มีใครอีกสองคนจากโต๊ะถัดไปลุกมามองทุเรียนในตะกร้าที่เหลืออีก 2 ลูกและในถุงของผมอีก 2 ลูก มีเสียงถามจากคนที่ดูแก่กว่าอีกคนว่า “ลูกละเจ็ดบาทหรือ เหลืออยู่กี่ลูก อ้อ สี่ลูก ลูกละห้าบาทก็แล้วกันนะ ลุงจะเหมาหมดเลย” Two more people from the other table come over to look at the remaining two durians in the basket and the two durians in my bag. The one who looks older says, ‘Seven baht each, is it? How many are there? Oh, four. Five baht each then, okay? I’ll take them all.’
ผมหันไปถามพ่อว่าลูกละ 5 บาทได้ไหม พ่อก็ไม่ตอบอีกตามเคย พ่อก้มหน้าดื่มกาแฟ ดื่มหรือว่าเอาปากไปชนแก้วไว้เฉยๆ ก็ไม่รู้ ถ้วยแก้วไม่เอียงพอที่น้ำจะไหลเข้าปาก และหน้าของพ่อก็ก้มต่ำกว่าที่จะดื่มกาแฟที่เหลือไม่ถึงครึ่งแก้วได้ I turn to ask dad if five baht a piece is fine. Dad doesn’t answer, as before. He lowers his head, sipping his coffee, drinks or has his mouth against the cup I don’t know. The cup isn’t tilted enough for the coffee to flow into his mouth and his face is bent too low for him to be drinking the coffee that’s left in less than half of the cup.
ผมจำต้องตัดสินใจอีกเป็นครั้งที่สามว่า “ได้ครับ” ลุงคนที่ต่อราคาจึงวางเงินไว้บนโต๊ะ 20 บาท แล้วทั้งสองก็หิ้วทุเรียนไปหมด 4 ลูก I must decide for the third time to say ‘Okay, sir.’ The man who has bargained thus puts twenty baht down on the table and then the two of them carry the four durians away.
ทั้งตะกร้าและถุงที่ผมถือมาว่างเปล่า มีเงินวางอยู่บนโต๊ะ 34 บาท ไม่น่าเชื่อว่าขายได้แล้ว ผมบอกกับพ่อว่า “ขายหมดแล้ว” พ่อไม่ตอบ แต่เลื่อนแก้วโอวัลตินมาให้ตรงหน้า ผมเพิ่งนึกได้ว่ายังไม่ได้ดื่ม ผมกินปาท่องโก๋เพื่อให้โอวัลตินหายร้อน และโดยไม่รู้ตัวว่าใช้เวลาทำการค้าขายจนโอวัลตินหายร้อนพอดี Both baskets and the bag are empty. There are thirty-four baht on the table. I can’t believe we have sold out. I tell dad, ‘We have sold out!’ Dad doesn’t answer but pushes the glass of Ovaltine further towards me. I realise I haven’t drunk yet. I ate a pathongko to let the Ovaltine cool down and I wasn’t aware how much time I spent selling so that the Ovaltine is no longer hot.
ยังไม่ทันยกขึ้นดื่มก็มีคนเดินมา เจ้าของร้านนั่นเอง “แหม ขายหมดเร็วจัง ว่าจะเอาอีกสักสองลูก ขายถูกดีนะ แต่ทำไมของฉันแพงกว่าเพื่อนล่ะจ๊ะ ตั้งสิบสองบาท เอ้า นี่ตังค์” พูดเสร็จก็เดินจากไป ดีที่ไม่คาดคั้นเอาคำตอบ เพราะผมก็ไม่รู้จะตอบว่าอย่างไร 12 บาทแพงขนาดไหนก็ไม่รู้ Before I can bring the glass to my lips, someone comes in, the shop owner herself. ‘Well, that was fast! I meant to have two more, you sell them cheap, but why did you sell to me more expensive than the others? Twelve baht, no less. Anyway, here’s your money.’ Having said this, she walks away. It’s good she didn’t demand an answer, because I don’t know how to answer. Twelve baht: how expensive that is I have no idea.
ผมดื่มโอวัลตินหมดแก้วแล้วก็บอกให้พ่อเก็บเงินใส่กระเป๋า พ่อก็ทำตามแต่เหลือเหรียญไว้ค่าเครื่องดื่มกับปาท่องโก๋เป็นเงิน 5 บาท I drink up the Ovaltine and then I tell dad to put the money in his pocket. Dad does that but leaves five baht on the table to pay for the drinks and the pathongko.
พอออกมานอกร้านผมอดส่งเสียงดังด้วยความตื่นเต้นดีใจไม่ได้ “โอ้โฮ เราขายได้จริงๆ ได้กำไรแยะเลย” As soon as we are out of the shop, I can’t help exclaiming loudly out of excitement, ‘Wow! We really sold them and made a lot of profit!’
พ่อก็คงจะดีใจมากเช่นกันเมื่อพูดตอบว่า “เห็นไหมล่ะว่าขายได้จริงๆ” Dad must be very happy too when he answers by saying, ‘You see? We did sell them.’
ก่อนจะเดินกลับบ้านผมนึกถึงขนมที่แม่ฝากซื้อจึงเตือนพ่อ แต่พ่อส่ายหน้าบอกว่าไม่ต้องซื้อหรอก “เอาเงินนี่แหละฝากแม่” Before walking back home, I think about the cakes mum wants, so I remind dad but he shakes his head and says we don’t have to buy any. ‘Let’s bring all the money to mum.’
ตอนนี้ผมอดรู้สึกผิดหวังขึ้นมาไม่ได้ พ่อน่าจะเดินต่อไปจนถึงตลาดแล้วซื้อขนมหวานหรือผลไม้อะไรก็ได้ไปฝากแม่สักอย่าง แต่ไม่ซื้อก็ไม่ซื้อ … กลับบ้านก็ได้ บางทีแม่อาจจะอยากเห็นเงินทั้งหมดที่เราขายทุเรียนได้ก็ได้ ขนมค่อยออกมาซื้อตอนเย็นหรือตอนไหนก็ได้ Now I can’t help feeling disappointed. Dad should walk on to the market and buy those cakes or some fruits to offer mum, but if he won’t buy any he won’t buy any, let’s go back then. Maybe mum wants to see all the money we got from selling the durians, she’ll go out and buy cakes in late afternoon or whenever she feels like it.
=
เมื่อถึงบ้านผมรีบบอกแม่ทันที และทันทีที่แม่ตอบกลับมาก็คือ “ไม่มีทาง” ผมต้องย้ำว่า “ขายหมดแล้วจริงๆ ไม่เชื่อแม่มาดูซี่” สิ่งที่ผมและพ่อยื่นให้ดูคือตะกร้าและถุงไนลอนที่ว่างเปล่า แม้กระนั้นแม่ก็ยังไม่ยอมเชื่อกลับพูดว่า “เธอขายจริงๆ หรือ ไม่มีทาง เอาไปให้ใครมาแล้วน่ะซี” When we are back, I tell mum at once and she at once shoots back, ‘No way!’ I must insist. ‘We sold them all. If you don’t believe me, come and have a look.’ What dad and I show her is the empty baskets and nylon bag. Even then she won’t believe us and says instead, ‘Did you really? No way. You gave them away, I’ll wager.’
ผมแทบจะต้องตะโกนเมื่อพูดว่า “ไม่ได้ให้ใครเลย” ดีที่ไม่ถูกแม่ดุ แม่กลับทำหน้ายิ้มๆ แล้วพูดอย่างคนอารมณ์ดีว่า “ขายที่ไหนไม่ทราบจ๊ะ ใครมาซื้อไม่ทราบจ๊ะ” I almost have to shout when I say, ‘We didn’t give them away!’ At least she doesn’t tell me off. Instead, she puts on a smile and says good-humouredly, ‘Where did you sell them, pray tell? To whom, pray tell?’
“ก็ขายที่ตลาดน่ะซีฮะ” ผมยืนยัน ‘At the market, of course!’ I insist.
“ถึงตลาดเร้อ!” ยังไงๆ แม่ก็ไม่ยอมเชื่อ “ไหนล่ะขนมที่ซื้อฝากแม่” ‘You did go to the market, did you?’ No matter what, mum won’t believe us. ‘Then where are the cakes I asked for?’
“ก็พ่อไม่ให้ซื้อ พ่อ…เอาตังค์ให้แม่ดูซี่” ‘Dad didn’t want to buy them … Dad, show mum the money!’
พ่อหยิบสตางค์ออกมาจากกระเป๋ากางเกง Dad takes the money out of his trouser pocket.
“นี่ไง … นี่ไงค่าทุเรียน เห็นมั้ยล่ะ” ผมบอกแล้วช่วยดึงธนบัตรดึงเหรียญบาทมาจากมือพ่อไปยื่นให้แม่ ‘Here you are … the money from selling the durians, see that?’ I tell her as I take the banknote and the coins out of dad’s hand to hold them out to her.
“โธ่เอ๊ย อัฐยายซื้อขนมยาย” แม่ไม่รับสตางค์ที่ผมยื่นให้ “เอาใส่กระเป๋าพ่อไว้เถิดจ๊ะ” ‘Oh dear! Buying granny cakes with granny’s money!’ Mum won’t take the money I proffer. ‘Put it back into dad’s pocket.’ Variant: The wool still comes from the sheep’s back.
“นี่ … ฉันขายได้จริงๆ นะ ไม่เชื่อถามลูกซี่ ขายที่ร้านกาแฟ ยังเดินไปไม่ถึงตลาด แวะกินปาท่องโก๋แล้วก็มีคนมาซื้อ นี่ไม่ใช่เงินในกระเป๋าหรอกนะ” ‘Hey, I really sold them, you know. If you don’t believe it, ask the kid. We sold them at the coffee shop, we didn’t even enter the market, stopped by to eat pathongko and people came over to buy. This isn’t my pocket money at all.’
พ่อเพิ่งจะตอบแม่เป็นครั้งแรก คงมัวฟังผมพูดกับแม่ แต่เมื่อเห็นไม่ได้ผลจึงต้องพูดเอง ตอนนี้ผมไม่เห็นหน้าพ่อยิ้มด้วยความครึ้มใจเหมือนตอนเราเดินมาถึงหน้าบ้าน ผมก็เช่นกัน ชักยิ้มไม่ออก It’s the first time dad answers mum. He must have heard what I told mum but when he sees it’s hopeless he has to speak out himself. By now I don’t see him smile in high spirits as when we were back in front of the house. Neither can I quite smile.
“ไม่ใช่เงินในกระเป๋าแล้วเงินที่ไหนล่ะ ก็เห็นควักออกมาจากกระเป๋าหยกๆ” แม่ว่า ‘If it’s not pocket money, then where does it come from? I saw you take it out of your pocket, didn’t you?’ mum says.
“หมายความว่าไม่ใช่เงินเก่าในกระเป๋าของฉันน่ะสิ เป็นเงินที่ขายได้ ถ้าไม่เก็บใส่กระเป๋าแล้วจะเอาไปไว้ที่ไหนล่ะ” พ่อเถียงแล้วก็ชี้แจงต่อไป “จะให้ฉันถือตะกร้าเปล่าสองใบใหญ่ๆ ต่อไปทำไมถ้าไม่กลับบ้าน อยากกินขนมก็ไปซื้อเอาเองสิ ไอ้เราก็ไม่รู้ว่าเขาขายกันตรงไหน ไม่อยากถือตะกร้าเร่อร่ามัวเดินหาร้านขนมอยู่หรอก หนอย! หาว่าเราไม่ได้ไปตลาด” ‘It means it’s not old money in my pocket, it’s money from the sale. If I didn’t keep it in my pocket, where should I have put it?’ dad argues and then points out further: ‘Why would you want me to carry two big baskets if not to return home? If you want to eat cakes, go and buy them yourself. I don’t know where it is they are on sale, I didn’t want to burden myself with baskets awkwardly looking for a shop selling them. Look at you! Still claiming we didn’t go to the market!’
ผมว่าพ่อคงจะเริ่มโกรธ หรือเคือง หรือไม่พอใจ หรืออะไรก็ไม่รู้ล่ะ แต่แม่ก็ยังไม่ยอมเชื่อ I think dad is beginning to get angry or resentful or unhappy or I don’t know what, but mum still doesn’t want to believe him.
แม่ทำหน้าเหมือนจะยิ้มเยาะน้อยๆ แล้วพูดว่า “ก็ไม่จริงหรือ ก็เมื่อกี้บอกหยกๆ ว่าไปไม่ถึงตลาด” She makes a kind of mocking smile and then says, ‘Well, isn’t that so? Didn’t you just tell me you didn’t quite reach the market?’
“โธ่เอ๊ย! กะแค่ไม่ได้ซื้อขนมมาจากตลาดเท่านั้น ร้านกาแฟก็อยู่ติดตลาด รู้งี้เอาปาท่องโก๋มาซะก็ดี” ‘Oh dear! Just because we didn’t buy cakes at the market! The coffee shop is next to the market. If I’d known, I’d have bought you pathongko!’
นั่นซี ผมก็คิดเช่นเดียวกัน พ่อน่าจะซื้ออะไรกลับมาสักอย่างเพื่อเป็นพยานในการไปตลาด That’s right. That’s what I think too. Dad should have bought something as proof that we went to the market.
“โธ่เอ๊ย! ถึงเอาปาท่องโก๋มาก็ไม่เชื่อ แวะซื้อตอนกลับจากบ้านใครก็ได้ของแค่นี้” ‘Oh dear! Even if you brought back pathongko I wouldn’t believe you. You could have stopped by on your way back from someone’s house, such small things like that.’
โอย! แม่ไม่ยอมเชื่อจริงๆ ตอนนี้ไม่รู้พ่อคิดอะไร แต่สำหรับผมนั้นไม่มีปัญญาแล้ว ผมคงไม่สามารถจะหาทางอธิบายให้แม่เชื่อถือได้อีก เหตุผลดีๆ ก็บอกไปหมดแล้ว เสียงดังๆ ก็ใช้ไปมากแล้ว คงต้องปล่อยเป็นหน้าที่ของพ่อ ถ้าพ่อทำไม่ได้ผมก็ไม่มีทางช่วยอะไรอีกแล้ว Groan! Mum really doesn’t want to believe it. I don’t know what dad is thinking now. As for me, I give up. I don’t think I’m able to explain so that mum believes me. All the good reasons we’ve already put forward, we’ve raised our voices enough already. I must leave it to dad. If dad can’t do it, there’s no way I can help.
“ไม่เชื่อก็ตามใจ เราอุตส่าห์รีบเอาเงินที่ขายได้มาฝาก ไม่เอาก็อย่าเอา … ไปดูหนังกันดีกว่า” พ่อหันมาชวนผม ซึ่งผมก็รีบตอบรับด้วยความยินดีว่า “ไปสวนสนุกดีกว่าฮะพ่อ เพราะหนังเขาฉายตอนกลางคืน” ‘If you don’t believe us, it’s up to you. We’ve endeavoured to bring back to you the money from the sale at once. If you don’t want it, leave it … Let’s go to the movies,’ dad turns to invite me, and I hasten to answer with pleasure, saying, ‘Let’s go to the amusement park instead, because movies show in the evening.’
=
ผมได้ไปสวนสนุกในตอนสายๆ ส่วนตอนกลางคืนก็ได้ดูหนัง อาจจะเป็นรางวัลที่ทำให้พ่อทดสอบความมั่นคงในจิตใจได้เป็นผลสำเร็จ เอ … หรือว่าไม่สำเร็จ ผมก็ไม่แน่ใจ ดูเหมือนพ่อยังมีอะไรตกค้างอยู่ในจิตใจ ตอนก่อนนอนพ่อยังพูดเหมือนบ่นกับผมว่า “แล้วเมื่อไหร่จะทำแบบนี้ได้อีกหนเล่า” I went to the amusement park in late morning and in the evening I went to see a movie. It must be my reward for helping dad to pass the test of mental steadfastness. Eh? Or was it a failure? I’m not sure. It seems dad still has something on his mind. Before going to bed he even says, as if complaining to me, ‘And when will we do this sort of thing again?’
ผมรู้สึกว่าพ่อจะเคืองแม่ไม่น้อยเลย หรืออาจเคืองนิดเดียวก็ได้ อ๊ะ … หรืออาจจะไม่เคืองเลยก็ได้ แฮ่ะๆ … ผมก็ไม่ค่อยแน่ใจนักหรอก I feel that dad is rather annoyed with mum or maybe only a little or maybe not at all. Ah, I can’t be certain.
พ่อบอกอีกว่าถ้าเมื่อไรแม่เชื่อว่าพ่อได้ขายทุเรียนไปแล้วจริงๆ ก็มีหวังบ่นเสียดายไปเจ็ดวันเจ็ดคืน เสียดายที่พ่อขายทุเรียนดีๆ 7 ลูกด้วยราคาเพียง 46 บาทเท่านั้น แม่จะต้องเสียดายแน่ๆ เพราะแม่ชอบกินทุเรียนมาก Dad also says that when mum ends up believing he really did sell the durians, you can bet she’ll complain at length over his selling seven good durians for only forty-six baht. She must be sorry for sure because she likes durians very much.
พ่อยังพูดต่อไปอีกเมื่อเห็นแม่เดินมาใกล้ในรัศมีที่จะได้ยินว่า “สม … อดกินทุเรียน ไม่ได้ง้อให้เชื่อ เราทำสำเร็จก็แล้วกัน มีใครแถวนี้กล้าบ้างล่ะ ใครจะกล้าหิ้วทุเรียนของฝากจากญาติจากเพื่อนออกไปนั่งขายที่ตลาด … ใครจะกล้า … ฮ่าฮ่า” Dad goes on saying, when he sees mum walk up close enough to be able to hear, ‘Serves her right … no durians to eat, she won’t believe us, but we did it, and that’s that. Is there anyone around here who’s daring enough to take durians given by relatives and friends to go and sell them at the market? … Who would dare? … Ah! Ah!’
ผมได้ยินเสียงแม่ลอยมา “ถึงไงก็ไม่แน่จริงหรอกว้า ถ้าแน่จริงก็ต้องเอาไปขายให้คนที่เอามาให้สิ แล้วก็บอกเขาด้วยว่า นี่คือทุเรียนลูกที่คุณเอามาให้เมื่อวานนี้ด้วย” I hear mum’s voice floating forth. ‘Even so, it’s not for sure. To be sure they must be sold back to those who gave them in the first place and they must be told these are the durians you brought us yesterday.’
“เออ … คราวหลังคอยดูก็แล้วกัน” เสียงพ่อ ‘Right … we’ll do that next time around.’ Dad’s voice.
“เออ … แล้วจะคอยดู แล้วก็ไปคนเดียวนะ ไม่ต้องเอาเจ้าตัวนี้ไปด้วย” เสียงแม่ ‘Right … and I’ll be watching and you’ll go alone, too. No need to take the kid with you.’ Mum’s voice.
“เออ!” เสียงพ่อ ‘Right!’ Dad’s voice.
=

‘Pho Kha Thurian’
in Chor Karrakeit 19, 1994

Nuan Oo published four or five collections of short stories up to twenty years ago, mostly dealing with childhood, children and memories of troubled times (1970s and 1980s). No other information and no picture available from the internet. Opposite, cover of one of his books, Kham Khor Thoat (Apology). Kham Khor Thoat Nuan Oo

Corpse without a name – Wijai Thongsut

This isn’t exactly Memoirs beyond the grave – at least let’s hope not, even though the author is definitely beyond the net – but at a symbolic level there is much to glean from this tale from six feet under. MB

ooo

ศพไม่มีชื่อ

Corpse without a name

 
??????????????????????????????? broken penx  

วิจัย ทองสุทธิ์

WIJAI THONGSUT

 
    TRANSLATOR’S KITCHEN
= ===  
เป็นเวลานานมาแล้วที่ร่างของฉันถูกฝังกลบใต้ผิวดินรวมกับศพอื่นๆ อีกหลายศพ แต่นั่นไม่ช่วยให้ฉันพ้นจากความเดียวดาย It was quite some time ago that my body was buried underground along with many other corpses, but that hasn’t helped me get over my loneliness.  
ฉันใช้เวลาไปกับการครุ่นคิดถึงความหลังขณะเฝ้ามองคนมา กราบไหว้ ฉันไม่รู้สึกดีใจ ไม่รู้สึกถึงความอาลัยอาวรณ์ พวกเขาคิดกันไปเองว่าฉันพึงพอใจกับพิธีกรรมที่พวกเขาสร้างขึ้น มันทำให้ฉันโกรธ ทำให้ความตายของฉันเป็นเรื่องง่ายและไม่สลักสำคัญ ฉันย้อนถามตัวเองว่า ถ้าเช่นนั้นฉันต้องการอะไรจากพวกเขา – จากคนแปลกหน้าเหล่านั้น ไม่มีคำตอบแน่ชัด ฉันอาจต้องการให้พวกเขาร้องไห้ ไม่ใช่เพียงในวันตายของฉัน แต่ร้องไห้ไปชั่วชีวิต – ร้องไห้ต่อชะตากรรมที่พวกเขาและฉันต้องเผชิญร่วมกัน I while away the time brooding about the past as I watch people come and bow or prostrate themselves. I don’t feel happy; I don’t feel any longing. They fancy I am pleased with the rites they think up. It makes me angry. It makes of my death something easy and unim- portant. So I ask myself, in that case what it is I want from them – from those strangers. There is no clear answer. Maybe I want them to cry not just on the day of my death but all their lives, cry over the fate they and I have to face in common.

=

=

=

=

=

ถ้าเช่นนั้นฉันต้องการอะไรจากพวกเขา: alternative translation, ‘If that’s the case, what do I want from them?’

ฉันอยากสั่งสอนพวกเขาว่า ไม่ใช้เรื่องง่ายในการแสดงออกด้วยระเบียบและพิธีกรรมที่คิดแต่งขึ้น ฉันอดรู้สึกไม่ได้ว่าพวกเขาทำเพื่อตัวเอง ปลอบตัวเองต่อสิ่งที่จะต้องเผชิญในบั้นปลายชีวิต ความรู้สึกนี้ไม่ได้เกิดขึ้นเพราะพวกเขาไม่กราบไหว้ฉันเพียงคนเดียว หากกราบไหว้ซากศพทั้งหมดในบริเวณ ฉันไม่ได้น้อยเนื้อต่ำใจ ทั้งหมดเป็นคนตาย และฉันไม่เห็นว่าคนตายจะชิงดีชิงเด่นเพื่ออะไร พวกเขาอาจนึกถึงศพอื่นที่มีประวัติน่าสนใจกว่าฉัน หรืออาจนึกถึงฉันมากกว่าในฐานะศพที่ไม่มีประวัติ I’d like to teach them that it’s not easy to express oneself by thinking up rites and regulations. I can’t help but feel that they do it for themselves, to console themselves for what they must face in the final part of their lives. This feeling doesn’t arise because they prostrate themselves to me alone. If they prostrated themselves to all the bodies here, I wouldn’t feel slighted. We are all dead people and I don’t see why dead people should strive for fame. Maybe they are thinking of other corpses that have a more interesting history than mine and think of me more as a corpse without history. การแสดงออกด้วยระเบียบและพิธีกรรมที่คิดแต่งขึ้น: ‘expressing oneself through existing rites and regulations [isn’t easy]’ is another possible translation.
ไม่มีใครรู้จักฉัน ไม่รู้แม้ชื่อเสียงเรียงนาม เมื่อฉันตายใหม่ๆ ฉันออกจะแปลกใจและประทับใจ พวกเขาพยายามอย่างยิ่งที่จะสืบค้นประวัติของฉัน กระตือรือร้นค้นหาสาเหตุการตาย ถ้าทำได้ฉันอยากประกาศตัวให้พวกเขารู้ บอกเล่าทุกอย่างเพื่อสะดวกต่อการจัดการศพ ทั้งที่ตอนมีชีวิตฉันแทบไม่เปิดเผยตัว ความกระตือรือร้นของพวกเขาทำให้ฉันรู้สึกเป็นมิตร กำแพงแห่งความระมัดระวังที่เคยคุ้มกันแน่นหนาพังทลายลง พวกเขามองผ่านเข้ามาได้แต่ไม่มีฉันอยู่ Nobody knows me, nobody knows even my name. Shortly after I died, I wondered and was impressed. They tried their utmost to flesh out my curriculum vitae and busied themselves trying to find motives for my death. If I could I’d like to declare myself to them, tell them everything to make it easy to deal with the corpse, even though when I was still alive I was rather standoffish. Their enthusiasm made me feel friendly. The wall of caution separating us had been demolished. They could see through, but I wasn’t there.  
ฉันเสียใจที่สร้างความยุ่งยากให้พวกเขา ศพจะเผาหรือฝังได้ก็ต่อเมื่อมีสิ่งยืนยันว่าฉันเคยมีชีวิตอยู่จริง ตลกตรงที่ใบหน้าและร่างกายซึ่งยังสมบูรณ์ไม่เปื่อยเน่าในเวลานั้น ไม่สามารถยืนยันว่าฉันเคยมีตัวตน ความมีอยู่ถูกบ่งชี้โดยชื่อ นามสกุล ที่อยู่ อายุ และประวัติอื่นซึ่งฉันไม่มีแสดง อย่างไรก็ตาม ในสภาพคนตาย พวกเขาสร้างประวัติให้ฉันจนได้ นับแต่เรื่องวันตาย สถานที่พบศพ การวินิจฉัยของแพทย์ วิธีและสถานที่เก็บรักษาศพ ชื่อถูกแทนที่โดยเลขที่ของลิ้นชักเก็บศพ รายงานการสืบสวนของตำรวจนับวันก็หนามากขึ้นจนได้รับการยอมรับว่าเป็นประวัติของฉัน I’m sorry I made their lives difficult. My corpse was to be burnt or buried only when there was some confirmation that I used to be alive. The funny thing is that my face and my body, which had yet to putrefy at the time, weren’t proof enough that I used to exist. Existence is defined by name, surname, address, age, and other records which I didn’t have to show them. In any case, as a dead person, they did manage to create a record for me, with date of death, how and where the body was found, post mortem diagnosis, and how and where the body was kept. The police investigation report kept thickening by the day until it was accepted that that was my history.

ซึ่งยังสมบูรณ์ไม่เปื่อยเน่า: repetitive, so no need to translate both expressions. ‘had yet to putrefy’ carries the full meaning.

Note the various translations of ประวัติ as history, record or curriculum vitae.

เมื่อมีประวัติแล้ว ศพของฉันจึงถูกจัดการด้วยพิธีกรรมง่ายๆ เพราะประวัติสั้นกว่าคนอื่น My body was then handled through a simple ceremony because my history was shorter than anyone else’s.  
  =  
ฉันไม่สามารถตัดสินได้ว่า ถึงเวลาสมควรที่ฉันจะตายหรือยัง ไม่ว่าชีวิตจะเป็นของฉันหรือของใคร มีหลายสิ่งที่ฉันไม่สามารถกำหนดกฎเกณฑ์เองได้ ไม่มีสิทธิ์อุทธรณ์ร้องขอ ทั้งที่ความเจ็บปวดนานัปการจากเคราะห์กรรมรุมเร้านั้นมีฉันเพียงลำพังเป็นผู้เผชิญ ที่สำคัญ ความตายของฉันเป็นเคราะห์กรรมที่ไม่ได้เกิดจากธรรมชาติ มีคนจงใจทำให้เกิด หลังความโกรธแค้นฉันถามตัวเองว่า นอกจากชะตากรรมมีสิทธิ์กำหนดชีวิตแล้ว มนุษย์ธรรมดาคนหนึ่งมีสิทธิ์อะไรมากำหนดความเป็นตายบ้าง I’m not in a position to decide if it was the proper time for me to die or not. Whether in mine or in someone else’s life, there are many things I couldn’t regulate. I didn’t have the right to appeal or demand, even though I was the only one to incur much pain from so much misfortune. Importantly, my death was a fate which didn’t come naturally. Someone meant it to happen out of resentment. I asked myself, besides fate which has the right to determine life, what right any ordinary mortal had to determine death.  
หรือเขาเป็นส่วนหนึ่งของชะตากรรม ตลอดชีวิตฉันแยกตัวไม่ยุ่งเกี่ยวกับใคร แต่สุดท้ายชะตากรรมของฉันยังคงเกี่ยวพันกับ “คนอื่น” คนซึ่งจะว่าไปแทบไม่รู้จักฉัน ยิ่งตัวฉันยิ่งไม่รู้เรื่องราวของเขา ถึงจะอยู่ในสภาพของคนตายซึ่งถือว่าหลุดพ้นแล้ว ฉันก็ยังไม่สามารถอธิบายความเกลียดชังที่คนคนหนึ่งมีให้กับคนอีกคนหนึ่งที่เขายังไม่รู้จักดี และเป็นความเกลียดถึงขั้นเอาชีวิต ในตอนแรกไม่ใช่ความเกลียดด้วยซ้ำ เป็นเพียงความอยากรู้อยากเห็นธรรมดา แต่ฉันไม่สนองความอยากรู้ของเขา เขาจึงทึกทักว่าสิ่งที่คนอื่นสงสัยเกี่ยวกับตัวฉันน่าจะเป็นจริง – ความสงสัยซึ่งถือเป็นการปรักปรำโดยปราศจากมูลเหตุ Or maybe that mortal was a part of fate. All my life I stayed aloof, unwilling to interfere with anyone, but in the end my fate was tied to others, to persons who, let it be said, hardly knew me and about whom I knew nothing. Even though I’m in the state of a dead person believed to be free from earthly concerns, I’m unable to explain the hate one person has for another person whom he has yet to know well, a hate so strongly felt as to take a life. At first it wasn’t hate; it was just ordinary curiosity, but I didn’t respond to their curiosity. So they took for granted that what others suspected about me was true – even though it was slander without foundation.

Here, เขา (he), referring to มนุษย์ธรรมดาคนหนึ่ง, must be specified as such: ‘that mortal’.

=

=

Also, หลุดพ้น (to be free, released, liberated) needs to be expanded: ‘free from earthly concerns’.

เรื่องเริ่มขึ้นเมื่อฉันย้ายเข้าอยู่ในบ้านชายป่าห่างไกลผู้คน ด้วยต้องการทำงานที่ค้างคาให้เสร็จ เป็นนวนิยายที่ฉันตั้งใจเขียนให้มีความยาว 1,000 หน้า โครงเรื่องยังไม่สมบูรณ์ การเดินเรื่องติดขัด ฉันหวังว่าสถานที่เงียบสงบจะช่วยให้งานลื่นไหล มันเป็นความฝันของฉัน ถ้าทำสำเร็จชีวิตฉันจะได้มีอะไรเป็นชิ้นเป็นอันสักอย่าง ฉันเก็บตัวทำงานเหมือนฤษี นั่งอยู่หน้าโต๊ะ หน้ากองกระดาษระเกะระกะบนโต๊ะ เขียนบทแรกไม่ทันเสร็จ ฉันเปลี่ยนไปขึ้นบทที่สาม พอเริ่มติดขัดก็เปลี่ยนไปต่อตอนกลางบทที่ยี่สิบซึ่งเขียนค้างไว้ ในที่สุดฉันต้องเอาโครงเรื่องที่สร้างไว้มาแก้ใหม่ทั้งหมด โละสิ่งที่เขียนค้างตั้งแต่บทที่สามเป็นต้นไปทิ้ง ฉันเริ่มท้อ คงเป็นการแก้ครั้งที่สิบได้แล้ว แต่ฉันก็สามารถเอาชนะความเหนื่อยหน่ายและมุเขียนต่อไป It began when I moved to a house at the edge of the jungle away from people for the purpose of getting on with the writing of a novel I intended to be one thousand pages long. The plot still wasn’t perfect. The story had inconsist- encies. I hoped that by writing in a quiet place my work would flow smoothly. Such was my dream. If I succeeded, my life would have something tangible to show. I set about working as a hermit, sat in front of a table, in front of stacks of sheets of paper on the table. I hadn’t finished the first chapter when I changed to tackling the third chapter. As I began to get stuck I went over to add to the middle of chapter twenty, which was already written. Finally I had to redo the plot entirely and throw away all that I had written as of chapter three. I began to be discouraged. It must have been the tenth rewrite, but I was still able to win over boredom and concentrate on getting on with the writing.  
อุปสรรคอีกอย่างหนึ่ง นอกจากความเหนื่อยหน่ายคือ ฉันเริ่มรู้สึกว่าที่นี่ไม่เงียบสงบเหมือนที่เคยคิด บางครั้งเวลางานเริ่มเดิน มีสายตามองผ่านช่องไม้ข้างฝาเข้ามา พอออกไปดูกลายเป็นเด็กสามสี่คนวิ่งหนีไป นั่นยังไม่ร้ายเท่าบางครั้งเป็นสายตาผู้ใหญ่ พอออกไปดูก็วิ่งหนีไปเช่นเดียวกัน – ผลัดเปลี่ยนหมุนเวียนกันมาดู ฉันมารู้หลังจากตายไปแล้ว พวกเขาสงสัยกันว่าฉันเป็นคนบ้า ข้อปรักปรำนี้ไม่ไร้เหตุผลเกินไป การที่ใครสักคนเก็บตัวอยู่คนเดียวเป็นเวลานานเช่นนี้ เขาจะประคองจิตใจให้ครบถ้วนสมบูรณ์ไม่ใช่เรื่องง่าย แต่ข้อกล่าวหาเริ่มเกินเลยไปมากกว่านี้ บางคนบอกเล่าให้คนอื่นฟังว่า เขารู้จักฉัน ว่าฉันหนีมาจากหมู่บ้านทางอีกฟากหนึ่งของทิวเขา ถูกขับไล่ออกมาด้วยความผิดบางอย่างซึ่งเขาไม่รู้เพราะคนที่นั่นปิดกัน แต่ก็น่าจะเป็นความผิดร้ายแรงและน่าอับอาย Another obstacle besides boredom was that I was beginning to feel that it wasn’t as quiet as I thought at first. At times when the work was beginning to flow, there were eyes looking in through the chinks in the wooden walls. When I went out to have a look, three or four kids would run away. That wasn’t as bad as those eyes sometimes being those of grownups who, when I went out to have a look, also ran away – they took turns to spy on me. I came to learn after I was dead that they wondered if I wasn’t a madman. This allegation was not without foundation. That someone would stay alone for a long time like this and keep a sane mind wasn’t easy. But the allega- tions went much beyond that. Some people told the others that they knew me, I had fled from a village on the other side of the mountain, had been chased away for some crime which they didn’t know because people over there kept to themselves but it must have been a big and shameful crime.

=

=

=

=

=

=

=

‘to spy on me’ is not strictly in the text, which merely says ‘to come to look’, but seems to fit the situation.

คำบอกเล่านี้ได้รับการเชื่อถืออยู่พักหนึ่ง เชื่อฝังจิตฝังใจเหมือนพวกเขารู้จักฉันด้วยตนเอง ต่อมาอีกเดือนหนึ่ง นวนิยายของฉันคืบหน้าไปเพียงเล็กน้อย แต่เรื่องราวเกี่ยวกับตัวฉันลุกลามใหญ่โต ชาวบ้านคนหนึ่งกลับจากในเมือง บอกว่าเห็นรูปของฉันติดที่สถานีตำรวจ ฉันเป็นฆาตกรหนีหัวซุกหัวซุนมาหลบซ่อน พวกชาวบ้านตกลงใจจะจับตัวฉันส่งตำรวจ แต่ชาวบ้านคนนั้นยับยั้งไว้ เขาให้เหตุผลว่าสิ่งที่ฉันทำไม่ได้เลวร้าย เป็นการป้องกันตัวและบัง เอิญคนที่ฉันฆ่าเป็นที่รู้จักรักใคร่ของคนทั่วไป ถ้าฉันถูกจับ โทษที่ได้รับอาจรุนแรงเกินความผิด อีกอย่างหนึ่ง ฉันเก็บตัวอยู่เงียบๆ ไม่ได้สร้างความเดือดร้อนให้ใคร This tale was believed for a while. The belief sank deep into their minds as if they knew me personally. One month later, my novel had hardly progressed, but the story about me had spread widely. One villager came back from town and said he’d seen my picture at the police station. I was a murderer on the lam. The villagers decided to arrest me and take me to the police, but that villager prevented them, arguing that what I had done wasn’t wrong, it was in self-defence and it so happened that the person I killed was popular and if I were arrested the punishment I would receive would be too harsh for the crime. Besides, I was keeping myself to myself and wasn’t making problems for anyone.

=

=

=

=

=

=

[หนี]หัวซุกหัวซุน = to flee, fly for one’s life, take to one’s heels; frantically, in a panic, in a headlong rush.

ขณะที่ข้อหารุนแรงขึ้น ฉันยังคงเก็บตัวเขียนหนังสือ ไม่รู้เรื่องราวที่คนอื่นปั้นแต่งใส่ความ As the accusations grew fiercer, I still kept writing, unaware of the stories of my crimes cooked up by others.  
คนที่ฆ่าฉันได้รับฟังสิ่งที่คนอื่นพูดถึงฉันโดยตลอด เขาไม่ออกความคิดเห็นเหมือนคนอื่น นิ่งฟังเงียบๆ ครุ่นคิด ไม่เคยเห็นด้วยกับใคร เขาเป็นคนฉลาดที่สุดในบรรดาคนพวกนั้น แต่ด้วยความคับแคบของผู้คนรอบข้าง เขาจึงไม่รู้จะแสดงความฉลาดออกมาในรูปไหน นอกจากฟังอยู่เงียบๆ หรือคิดค้านในใจ ตอนที่คนอื่นพูดถึงฉันในแง่ร้าย เขากลับรู้สึกกับฉันในแง่ดีตลอด ชื่นชมความสันโดษของฉัน แต่พอมีคนพูดถึงฉันในแง่เห็นใจว่าฉันถูกใส่ร้าย ถูกตั้งข้อหาเกินจริง เขากลับมองฉันในแง่ร้าย เขาว่าฉันฆ่าคนอย่างจงใจเป็นอาชญากรที่ควรแก่การลงโทษ อย่างไรก็ตาม ด้วยความฉลาดรอบคอบกว่าคนอื่น เขาไม่ปักใจเชื่อทันที และครุ่นคิดหาวิธีพิสูจน์ความจริง The man who killed me had listened to what had been told about me from the beginning. He didn’t express his opinion like the others but sat listening quietly, pondering, never agreeing with anyone. He was the smartest of them all, but due to the narrowness of mind of the people around him, he didn’t know how to ex- press his smartness other than by listen- ing quietly or protesting in his mind. When the others were busy maligning me, he was feeling for me all the time, admiring my reclusive stance, but as soon as someone sympathised with me for being maligned he looked at me in a negative light. He would say that I killed someone with intent and I should be punished as a murderer. In any case, being smarter and more thorough than the others, he didn’t make up his mind at once and mulled over ways to determine the truth.

=

=

=

=

=

=

=

=

=

ฉันถูกใส่ร้าย ถูกตั้งข้อหาเกินจริง: literally,‘I was slandered [through] exaggerated allegations’.

เรื่องราวเกี่ยวกับตัวฉันถูกแต่งเติมต่างๆ นานา เร้าความสนใจของเขามากขึ้น จนคืนวันหนึ่ง ขณะฉันกำลังพยายามตั้งชื่องานเขียนทั้งที่ยังเขียนไม่ได้ถึงครึ่ง ประตูไม้เก่าๆ ก็ถูกเคาะ ฉันเข้าใจในตอนนั้นว่าเป็นคนมาก่อกวน สักพักพอเบื่อก็คงเลิกไปเอง ฉันนั่งนิ่ง รอคอยอย่างอดทน เสียงเคาะยังดังต่อเนื่องและกระชั้นแรงขึ้นทุกที Stories about me were embellished every which way, drawing his attention increasingly, until one night, as I was trying to find a title for my novel even though I hadn’t written half of it, there was a knock on the old wooden door. I understood there and then that some- one had come to disturb me. After a while he’d get fed up and would leave. I sat still, waiting patiently. The knock was repeated several times and was louder each time.  
“ต้องการอะไร” เสียงฉันสั่นจากความกลัว ‘What do you want?’ My voice trembled with fear.  
“ให้เข้าไปได้ไหม” เสียงตอบ กลับฟังดูหวาดไม่แพ้กัน ‘May I come in?’ The answering voice sounded no less frightened.  
ฉันชั่งใจอยู่นาน เวลาตีสองกว่า ไม่มีทางคาดเดาได้ว่าแขกผู้มาเยือนหลังสองยามซึ่งไม่รู้จักมักคุ้นจะมาด้วยธุระใด ถ้าจำเป็นต้องคาดเดา สิ่งที่นึกถึงมีแต่เรื่องร้ายๆ I deliberated for a long moment. It was past two in the morning. There was no way I could guess what this unknown visitor coming at this time of night was here for. Forced to guess, I could only think of bad things.  
“ขอร้องเถอะ ข้างนอกมืดเหลือเกิน” ‘I beg you. Out here it’s too dark.’  
“ถ้าอย่างนั้นก็กลับไปสิ” ‘Go back then.’  
“ไม่ ผมมีเรื่องอยากคุยด้วย” ‘No. There’s something I want to talk to you about.’  
ผมจำไม่ได้ว่าเคยรู้จักคุณเมื่อไหร่ อีกอย่างผมกำลังทำงานอยู่” I don’t think I know you. Besides, I’m working.’ Literally, ‘I don’t remember ever meeting you.’
“งานอะไร” ‘Doing what?’  
ฉันรู้ว่าภายนอกบ้านมืดและน่ากลัวเพียงใด แม้ภายในบ้านเทียนไขสองเล่มยังไม่ช่วยคลายความมืดเท่าใดนัก I knew how dark and scary it was outside. Even inside the house the two tallow candles didn’t do much to keep darkness at bay.  
งานอะไรก็ช่างเถอะ ผมมีปืนคุณก็รู้ว่าการอาศัยในป่าต้องมีปืนผาไว้ป้องกันตัวจากสิงสาราสัตว์ หรือจากคนอย่างคุณ” None of your business. I have a gun. You know that living in the wild one must be armed to protect oneself from beasts or from people like you.’ Literally, ‘Never mind what kind of work.’
“ไม่ต้องกลัว ผมมาดี” ‘You don’t have to be afraid. I come in peace.’  
“ผมไม่ได้กลัว” ‘I’m not afraid.’  
“เขาว่ากันว่า คุณเป็นฆาตกรหนีตำรวจมา แต่ผมไม่เชื่อหรอก ผมอยากได้คำยืนยันจากคุณเอง” ‘They say you’re a murderer hiding from the cops, but I don’t believe that. I’d like you to tell me if it’s true.’  
“ใช่ ผมเป็นฆาตกร ฆ่าคนได้อย่างเลือดเย็น ขอให้คุณเชื่อเถอะ” ‘Yes, I’m a murderer. I kill people in cold blood. You’d better believe it.’  
อีกด้านหนึ่งของประตูเงียบไปนาน ฉันเชื่อว่าเขาเชื่ออยู่ไม่น้อย ฉันได้ใจ ย่องไปยืนหน้าประตู ถ้าเขายืนยันจะเข้ามา ฉันจะเปิดประตูให้ The other side of the door was silent for a long while. I felt certain he quite believed me. I took courage, tiptoed to stand in front of the door. If he insisted on coming in, I’d open the door for him.  
ฉันน่าจะเปิดประตูให้เขาในคืนนั้น อีกห้าคืนต่อมาเขายังเวียนมาถามซ้ำเรื่องเดิม พอฉันเปิดประตูก็เห็นเพียงหลังไวๆ หายไปในความมืด คืนที่หกฉันเปิดประตูรอเขา เขาก้าวเข้ามา ฉันปิดประตูและยืนกั้นไว้ I should have opened the door to him that night. Five nights later he was back to ask me the same thing. When I open- ed the door, I only saw his back fading into the darkness. On the sixth night, I opened the door and waited for him. He stepped inside. I closed the door and stood blocking his way.  
ไม่เหลือเค้าความอยากรู้อยากเห็นในตัวเขา มีเพียงความหวาดกลัว สายตาจับไปบนข้าวของทุกชิ้นในห้อง – เครื่องพิมพ์ดีด กองกระดาษ หน้าต่างปิดสนิท ไม่มีช่องทางให้เขาหนีออกไปได้ There was no trace of curiosity left in him, only dread. His eyes shifted around at the things in the room – the type- writer, the stacks of paper. The window was closed tight. There was no exit for him to flee.  
“คุณมากวนเวลาทำงานอีกแล้ว” ‘You’re disturbing me again during my working hours.’  
ใช่ ผมจะไม่มาอีก ผมเชื่อสิ่งที่คุณพูด ผมคงต้องกลับแล้ว” Sorry. I won’t do it again. I believe what you told me. I must go back now.’ ‘Yes’ instead of ‘Sorry’ would be too cavalier.
“เชื่อ เชื่อว่าอย่างไร” ‘Believe? Believe what?’  
“เชื่อว่าคุณเป็นฆาตกร” ‘That you’re a murderer.’  
“ผมบอกคุณไปอย่างนั้นหรือ” ‘Is that what I told you?’  
“ใช่” สีหน้างุนงง “คุณบอกอย่างนั้น” ‘Yes.’ He looked puzzled. ‘That’s what you said.’  
“ผมพยายามฆ่า แต่เขาไม่ตาย” ‘I tried to kill him but he didn’t die.’  
“ถ้าอย่างนั้น คุณหนีมาทำไม” ‘In that case, why did you flee?’  
“ผมหนีเพราะกลัวเขาจะฆ่าผมแต่หนีไม่พ้น เขาตามไปทุกหนทุกแห่ง” สีหน้าคนฟังไม่เข้าใจ “คุณรู้ไหมว่าผมฆ่าใคร ตัวผมเองไงล่ะ ผมพยายามจะฆ่าตัวของผมเอง แต่ไม่สำเร็จ” ‘I fled because I was afraid he’d kill me, but it didn’t work. He’s kept following me everywhere.’ The listener’s face showed that he didn’t understand. ‘You know who I killed? I killed myself, that’s who. I tried to kill myself but I didn’t succeed.’  
  =  
นับแต่วันนั้น เขาก็มาเป็นแขกประจำ อันที่จริงไม่ใช่แค่แขก เขาเป็นเหมือนเงาตามตัวของฉัน ไม่ว่าฉันจะไปไหน เขาติดสอยห้อยตามไปด้วยทุกแห่ง เขารู้เส้นทางที่ฉันใช้หลบเลี่ยงคนอื่นเวลาเข้าเมืองไปซื้อของและสัญญาว่าจะไม่บอกเส้นทางนั้นแก่ใคร เวลาทำงาน เขาเฝ้ามองอยู่ห่างๆ ด้วยความภูมิใจว่าสามารถสะกดความอยากรู้อยากเห็นไว้ได้ ฉันรู้ว่าเขายังไม่คลายความสงสัย ข้อปรักปรำที่ว่าฉันเป็นฆาตกรนั้นเขายังไม่ได้คำตอบแน่ชัด กลับมีความสงสัยอื่นเพิ่มมาอีก เช่น ฉันกำลังเขียนอะไรอยู่ ทำไมถึงเขียนเป็นเวลานานโดยไม่โงหัวขึ้นพักบ้าง ฉันมาจากไหน มีอาชีพแท้จริงอะไร สารพัดคำถามที่เขาข่มใจเก็บไว้เงียบๆ จะปริปากถามเมื่อเวลาและโอกาสเหมาะจริงๆ แต่ไม่เคยได้คำตอบ เขามีท่าทางอยากให้ฉันถามบ้าง แต่ฉันไม่เคยปริปากถามเช่นกัน อย่างไรก็ตามคำตอบเรื่องเหล่านั้นไม่ใช่สิ่งสำคัญที่สุด มันสำคัญตรงที่เขาได้รู้จักฉันมากกว่าคนอื่น เวลามีคนพูดถึงฉัน เขาจะฟังอย่างกระหยิ่มใจ – บอกตัวเองว่า ไม่มีใครรู้จักฉันดีเท่าเขา เขาอดทนฟังจนที่สุดก็โพล่งออกมาว่า สิ่งที่คนอื่นพูดเกี่ยวกับตัวฉันไม่เป็นความจริง ฉันไม่ใช่ฆาตกร เป็นเพียงคนป่วยมาพักฟื้น ต้องการความสงบเพื่องานอดิเรกเล็กๆ น้อยๆ From that day, he came as a permanent guest. Actually not just as a guest: he was like a shadow following me. No matter where I went, he tailed me everywhere. He knew the tracks I used to avoid people when I went into town to buy things and promised he wouldn’t tell anyone about them. When I worked he watched me from afar with pride at being able to contain his curiosity. I knew he was still suspicious. He still didn’t have a clear answer about the allegation that I was a murderer. He had more suspi- cions, such as what was I writing? Why did I write for a long time without looking up and taking a break? Where did I come from? What was my real work? Lots of questions he forced himself to keep to himself and would utter only when time and occasion were proper, but he never got any answers. He looked as if he wanted me to ask questions but I never uttered any either. In any case, answers to those questions were not the most important things. They were important only in that he knew me better than other people did. When someone spoke about me, he would listen complacently – telling him- self that no one knew me better than he did. He listened patiently until he finally burst out that what was being said about me wasn’t true, I wasn’t a murderer, only a sick man who had come to rest and recuperate and who needed quiet to pursue a hobby of sorts.  
ไม่มีใครเชื่อสิ่งที่เขาพูด – เป็นครั้งแรกที่ใครสักคนพูดถึงฉันแล้วถูกปฏิเสธโดยสิ้นเชิง นับแต่วันนั้นไม่มีใครพูดถึงฉันอีก ความตายเป็นสิ่งเดียวที่มีน้ำหนักพอจะดึงความสนใจของชาวบ้านพวกนั้น Nobody believed what he said – it was the first time that someone talking about me was being totally contradicted. From that day on no one talked about me again. Death was the only thing that had enough weight to draw the attention of those villagers.  
เขามาหาฉันในวันหนึ่งหลังจากหายไปหลายวัน ท่าทางเขาแปลกไป ไม่สนใจซักถามเหมือนเคย เขาอาสาปัดกวาดบ้านให้ ชงกาแฟซึ่งในกาแฟนั้นมียาพิษจากพืชจำพวกเห็ดที่หาได้ในป่า นั่นเป็นการแสดงความฉลาดครั้งสุดท้ายของเขาก่อนถูกจับได้ในสองเดือนต่อมา ชาวบ้านช่วยแก้ต่างให้เขาว่า ฉันเป็นคนบ้า เป็นบุคคลอันตราย เคยฆ่าคนมาก่อนแม้ตำรวจไม่พบหลักฐานใดๆ ที่แสดงว่าฉันมีประวัติอาชญากร ถึงอย่างนั้นฉันก็ยังคงเป็นคนบ้าและอาจฆ่าใครได้สักวันหนึ่ง สิ่งนี้คงไม่ต้องการหลักฐาน และตำรวจก็ช่วยอะไรไม่ได้ถ้าเกิดเหตุการณ์นั้นขึ้นจริง ดังนั้นการกระทำของเขาจึงมีเหตุผลรับฟังได้ He came to see me one day after having been away for many days. He looked strange, didn’t care to ask ques- tions as before. He volunteered to sweep and clean my house and made coffee in which there was a poison from some mushrooms found in the jungle. That was his last show of smartness before his arrest two months later. The villagers excused him by saying that I was a madman, I was dangerous, I had killed before. Even though the police didn’t find any evidence whatsoever of a history of crime for me, I was still a madman and I might still kill some day: evidence wasn’t required in such a case and the police couldn’t be of help if this really happened. Therefore what he had done was creditable.  
มีหลักฐานหลายอย่างชวนสงสัยได้ว่าฉันมีสติไม่สมประกอบ รวมทั้งงานเขียนของฉันที่แสดงความสับสนฟุ้งซ่าน ฉันอยากแก้ต่างบ้างว่า มันเป็นงานที่ยังไม่ได้แก้ไข เป็นเพียงงานทดลอง ใครๆ ก็อาจเขียนอย่างฉันได้โดยไม่จำเป็นต้องบ้า นอกจากงานเขียนแล้ว การใช้ชีวิตของฉันและการเป็นบุคคลนิรนามที่ไม่สามารถสืบหาญาติพี่น้องได้ – ชี้ไปในทางเดียวกันว่า ฉันมีความผิดปกติอย่างใดอย่างหนึ่ง Various pieces of evidence prompted the suspicion that I was mentally deficient, including my writing, which showed mental confusion. I’d like to side with myself and point out that this work hadn’t been corrected; it was just a first draft. Anybody could write like me without being a madman. Besides my writing, my way of life and being a nameless individual whose relatives couldn’t be found, everything pointed in the same direction, which was that, one way or the other, I wasn’t normal.

=

=

แก้ต่าง = to hold a brief, to defend (a party in court); to speak for (someone), to make excuses for (someone else).

  =  
ฆาตกรตัวจริงได้รับโทษตามกฎหมาย ร่างของฉันถูกฝังชาวบ้านไม่เชื่อคำบอกเล่าของตำรวจ เหมือนกับที่ไม่เชื่อคำบอกเล่าของคนที่ฆ่าฉัน พวกเขายังปักใจเชื่อว่า ฉันเคยฆ่าคนมาก่อน คนที่ฆ่าฉันกลายเป็นวีรบุรุษซ่อนหน้าหลังลูกกรงเหล็ก เขาอ้อมแอ้มรับคำยกย่องซึ่งปรารถนามานาน และเมื่อได้รับแล้ว – แม้จะได้มาอย่างกระอักกระอ่วนใจ – เขาก็ไม่ปล่อยมันทิ้งไป ไม่ปฏิเสธ ความคาดหวังของเขาในครั้งแรกเพียงต้องการให้เรื่องของฉันเป็นที่พูดถึงอีกครั้ง ผลที่ได้เกินคาด เขาอิ่มเอมใจกับคำยกยอปอปั้น จนห้องขังที่กว้างพอเดินไปมาได้กลับคับแคบบีบรัดจนกระดิกกระเดี้ยไม่ได้ เขาเป็นวีรบุรุษ ทำสิ่งถูกต้อง แต่ทำไมผลที่ได้กลับเป็นห้องแคบๆ (โปรดสังเกตว่า เขาเริ่มเชื่อว่าฉันเป็นฆาตกร) เขาพยายามนึกถึงใบหน้าฉัน ท่าทางหยิ่งยโส เหล่านี้เพิ่มน้ำหนักให้กับสิ่งที่เขาทำลงไป เขารอคอยผลฎีกาอย่างเชื่อมั่น ไม่สนิทสนมกับนักโทษคนอื่นเว้นแต่กับตำรวจเจ้าของคดี เวลาตำรวจคนนั้นมาเยี่ยม เขาแสดงตัวเหมือนเป็นเพียงผู้ต้องสงสัย ไม่ใช่นักโทษที่ศาลพิพากษาแล้ว เขาเล่าเรื่องราวเกี่ยวกับตัวฉัน ความไม่น่าไว้วางใจ บุคลิกชาเย็นซึ่งน่าจะฆ่าคนได้โดยไม่สะทกสะท้าน ตำรวจย้อนถามว่า แล้วการที่เขาใส่ยาพิษให้ฉันดื่ม เขารู้สึกสะทกสะท้านบ้างไหม The real murderer was punished according to the law. My body was buried. The villagers didn’t believe the claims of the police just as they hadn’t believed the claims of the man who killed me. They still held that I had killed before.  The man who killed me became a hero hiding his face behind iron bars. He hesitantly accepted the words of praise which he had long wished for and when he had received them – even though with unease – he didn’t reject them. He didn’t deny. His hope at first was merely to have my case talked about once more. The result above his expectation had the praise overwhelm him to the point that the cell which was wide enough to be paced became cramped and so constraining he could hardly move. He was a hero who had done the right thing but why did it result for him in a shrunken cell? (Please note that he was beginning to believe he was a murderer.) He tried to think of my face, of my arrogant attitude. This added weight to what he had done. He waited for the verdict with confidence. He wasn’t close to the other prisoners, but he was to the police officer who handled his case. When that officer visited him, he behaved as if he was merely a suspect, not a condemned criminal. He told him about me, my untrustworthiness, my cold-blooded personality of one who could kill without batting an eyelid. The police officer countered whether he had batted an eyelid when he poured poison for me to drink.

=

=

=

=

=

=

=

=

=

=

=

=

=

=

=

=

=

=

=

=

==ไม่สนิทสนมกับนักโทษคนอื่นเว้นแต่กับตำรวจเจ้าของคดี: literally, ‘He wasn’t close to the other prisoners, except to the police officer…’ This non sequitur needs rewriting.

=

ไม่สะทกสะท้าน = unabashed, unperturbed, unflappable, composed.

เขาตอบว่า แน่นอน เขาเจ็บปวดและขมขื่นมาก แต่ก็ด้วยเหตุผลทั้งหมดที่ตำรวจได้รับฟังจากชาวบ้าน ถ้าฉันไม่ตายเรื่องสะเทือนใจอาจเกิดได้มากกว่านี้ ตำรวจย่อมรู้ดีว่า หลายครั้งที่คนผิดถูกปล่อยตัวเพราะไม่มีหลักฐาน และคนผิดเหล่านั้นก็ทำความเดือดร้อนให้คนอื่นซ้ำแล้วซ้ำเล่า ตำรวจซึ่งถูกเรียกว่าผู้พิทักษ์สันติราษฎร์จะไม่ช่วยพิทักษ์อะไรได้เลยเพราะขาดหลักฐาน อาชญากรฉลาดๆ ย่อมรู้ว่าอะไรคือหลักฐาน และจะไม่ปล่อยให้ตำรวจได้ “หลักฐาน” มัดตัวพวกมัน คนเลวฉลาดๆ พวกนี้ บางครั้งต้องให้คนธรรมดาจัดการกันเอง เพื่อความสงบสุขของคนทั่วไป ในกรณีของฉัน เป็นที่แน่นอนว่าฉันต้องเคยกระทำความผิดอย่างใดอย่างหนึ่งถึงได้เก็บตัว ไม่พบปะใคร และการที่ไม่สามารถสืบค้นประวัติความเป็นมาของฉันได้แสดงถึงความฉลาดในการไม่ทิ้งหลักฐาน เขาขอให้ตำรวจไตร่ ตรองว่า การปล่อยให้อาชญากรฉลาดล้ำลึกอยู่ใกล้กับชาวบ้านธรรมดาและไม่มีทางป้องกันตัวนั้นน่าจะเป็นอันตรายเพียงใด He answered that indeed he was very much hurt and bitter but for all the reasons the police had heard from the villagers, if I hadn’t died, something more alarming might have happened. The police know very well that many times the guilty are freed for lack of evidence and they proceed to make trouble for others time and time again. The police, who are called the guardians of the peace, can’t guard anything because they lack evidence. Clever criminals know what evidence is and don’t leave any behind for the police to truss them up. Those clever evil people, sometimes it is for ordinary people to handle them for the good of society. In my case, it was certain that I must have done something wrong of one sort or another because I was in hiding, I shunned people, and the inability to find out my background showed my cleverness in not leaving evidence behind. He asked the police officer to ponder how dangerous it was to let a deeply devious murderer be close to ordinary villagers who had no way of protecting them- selves.  
เขาสรุปว่า การฆ่าของเขาไม่ได้เกิดจากความโหดร้าย หรือหวาดระแวงอย่างไร้เหตุผล In summary, he said, his murder didn’t come from heartlessness or unfounded mistrust.  
ตำรวจปัดรำคาญว่า ไม่จำเป็นที่เขาจะต้องแก้ตัว คำแก้ตัวในเวลานั้นไม่มีผลกับการฎีกา The police officer, irritated, said there was no need for him to look for excuses. Excuses at this point held no sway over the verdict.  
ตำรวจคนนั้นแวะมาหาฉัน ไม่ใช่หน้าที่ที่เขาต้องไปเยี่ยมนักโทษหรือมาจุดธูปไหว้ฉัน หมดหน้าที่ของเขาตั้งแต่ศาลพิพากษาลงโทษคนผิดแล้ว ความจริงเขาไม่มีหน้าที่ในการสืบสวนจับกุม งานส่วนใหญ่ของเขาเกี่ยวกับการทำสำนวนฟ้องมากกว่า That officer came by to see me. It wasn’t his duty to go and visit prisoners or light up joss sticks and bow to the dead. His duty had been over since the tribunal condemned the wrongdoer. Actually it wasn’t his duty to investigate or detain. Most of his work had to do with filing cases.  
เขาแวะเวียนมาเยี่ยมฉันเพราะยังมีบางสิ่งติดค้างในใจ คำพูดของคนที่ฆ่าฉัน – ถึงจะน่ารำคาญกับการแก้ตัวลนลาน แต่ตรงกับความคิดเขา – ข้อสงสัยตลอดเวลาของอาชีพตำรวจ กฎหมายมีกฎเกณฑ์กำหนดว่าการกระทำใดเป็นความผิด ตำรากฎหมายเล่มหนาที่เขาเคยเล่าเรียนมามีความรอบคอบแม้แต่เรื่องรายละเอียดเล็กๆ น้อยๆ เช่นคำว่า และ/หรือ ความรอบคอบเหล่านี้เองเคยลากคอคนดีๆ เข้าคุกมานักต่อนัก เพียงเพราะการตัดสินใจครั้งเดียวที่จะทำสิ่งหนึ่งสิ่งใดและบังเอิญตรงกับข้อความที่ในกฎหมายระบุว่า “เป็นความผิด” ขณะเดียวกัน กฎหมายก็เคยปล่อยคนเลวลอยนวลด้วยหาหลักฐานไม่พอยืนยันให้ตรงกับรายละเอียดที่ระบุไว้ He came by to see me because he was still uncertain about some things in his mind: the words of the man who killed me – even though his fumbling for excuses was irritating, they matched what he thought –, the constant sus- picion in police work, the law which specifies which acts are wrong, the thick law books he had studied which were comprehensive down to the smallest detail, such as the use of ‘and/or’. This comprehensiveness had tied a noose round the neck of many good persons and driven them to jail just because they decided once to do something which happened to come under the legal definition of ‘wrong’. At the same time, bad people were freed due to insufficient evidence in strict respect of the law.  
การอ้างว่าไม่มีกฎหมายใดไม่มีช่องโหว่ ทุกตัวบทกฎหมายเขียนขึ้นเพื่อความเป็นธรรมมากที่สุด – นั้น เขาไม่เห็นด้วยกับคำว่า มากที่สุด เขาเห็นว่าความยุติธรรมวัดเป็นปริมาณไม่ได้ ตัวอย่างเช่น กฎหมายบทหนึ่งให้ความยุติธรรมกับคนเก้าในสิบคน มีคนเดียวไม่ได้รับ กับอีกบทหนึ่งให้ความเป็นธรรมกับคนเพียงคนเดียวไม่ให้อีกเก้าคน ทั้งสองตัวบทถือว่าทรงไว้ซึ่งความยุติธรรมเท่าเทียมกันคือไม่มีความยุติธรรมเลย เพราะมันไม่เป็นการยุติธรรมถ้าคนคนหนึ่งได้รับความยุติธรรมน้อยกว่าอีกคนหนึ่งหรืออีกหลายคน ความยุติ- ธรรมคือทั้งสิบคนต้องได้รับความเป็นธรรมหรือไม่ก็ไม่ได้รับทั้งหมด The claim that there is no law without loopholes, that every law is written to be as just as possible – well, he didn’t agree with the words ‘as possible’. He thought that justice cannot be quantified. For example, a law gives justice to nine persons out of ten, only one doesn’t get it, and another law gives justice to one person, the other nine don’t get any: to deem that both laws equally convey justice means that justice doesn’t exist, because it is not fair when one person receives less justice than another person or other persons. Justice is that all ten people must receive equal treatment or else none of them.  
ถ้าพูดเรื่องความยุติธรรมแล้ว จะละเลยความเสมอภาคหรือคนคนเดียวไปได้อย่างไร Talking about justice, how can you forget equality or leave one person behind?  
ตำรวจคนนั้นหารือกับฉันในเรื่องนี้ ฉันไม่ให้คำปรึกษาแม้จะรู้ว่าเขาบริสุทธิ์ใจ ฉันอดรู้สึกไม่ได้ว่าฉันกำลังตกเป็นจำเลยอีกครั้ง – คงเป็นฉันกระมังที่ก่อให้เกิดความอยุติธรรมในความคิดของเขา That police officer consulted with me about this. I didn’t give him any advice, even though I knew that he was sincere. I couldn’t help but think that I was a defendant once again – maybe it was I who was the source of injustice in his thinking.  
  =  
ถ้าฉันตกเป็นจำเลยจริง อย่างน้อยก็เป็นครั้งที่สามแล้วที่การอยู่เฉยๆ ทำให้ฉันถูกตั้งข้อหา ครั้งแรกในคืนวันหนึ่งที่ฉันนั่งเขียนหนังสืออยู่คนเดียวในห้อง ไม่รับรู้ความเป็นไปภายนอก พ่อของฉันตายด้วยโรคภัยที่ทรมานเขามานานปี จะด้วยเหตุผลใดไม่แน่ชัด แต่ทุกคนสรุปว่าฉันเป็นสาเหตุการตายของพ่อ ต่อมาคนที่ฆ่าฉันตั้งข้อหาว่า เป็นเพราะฉันทำให้คำพูดของเขาไร้ความหมายจึงไม่มีชาวบ้านคนไหนฟังเขา เป็นความผิดของเขาเองต่างหากที่ไม่รู้วิธีพูดโน้มน้าวใจ เขาให้ความสำคัญกับความจริงมากเกินไปถึงขนาดยอมมาคลุกคลีกับฉัน ชาวบ้านพวกนั้นไม่สนใจหรอกว่าตัวฉันจริงๆ เป็นอย่างไร – เป็นคนบ้า หรือเป็นฆาตกรหนีมาหลบซ่อน – ไม่มีใครอยากพิสูจน์เรื่องนั้น If I were a defendant, at least it would be the third time that my staying put would give rise to accusations. The first time was on a night when I sat writing alone in the room, unaware of what happened outside. My father died of an illness that had tortured him for years. I don’t know exactly why everybody concluded that I was the cause of his death. Later the man who killed me claimed that it was because I had rendered what he said meaningless that the villagers no longer believed him. Actually, it was his own mistake that he didn’t know how to speak convincingly. He gave too much importance to the truth, to the point of associating with me. Those villagers weren’t interested at all in who I really was – a madman or a murderer in hiding. Nobody wanted to figure that out. =broken-pen
และในครั้งนี้ ไม่มีอะไรเลวร้ายไปกว่าการตกเป็นจำเลยขณะนอนนิ่งในหลุมฝังศพ ไม่มีโอกาสแก้ข้อกล่าวหาที่ว่าฉันเป็นส่วนหนึ่งในการสร้างความไม่เป็นธรรมให้กับกระบวนการยุติธรรม (ความคิดของตำรวจคนนั้นเลยเถิดไปถึงกระบวนการยุติธรรมทั้งระบบ) And this time there’s nothing worse than being a defendant while I lie still in the grave. I have no opportunity to answer the claim that I was a part of creating unfairness in the judicial pro- cess (that police officer’s thinking thus expands to the whole judicial process as a system).  
บทลงโทษสุดท้ายคือ ฝังฉันลึกลงไปใต้ผิวดิน ไม่ให้ผุดเกิดมาเป็นภาระกับกระบวนการยุติ- ธรรม – ทั้งระบบ The last penalty is, bury me deep into the ground. Don’t let me be reborn as a burden to the judicial process – to the whole system.  
=

‘Sop Mai Mee Chue’ in Chor Karrakeit 36, 1998

 
  Sorry: no information whatsoever
on this writer, which is ironically apposite
for this particular short story. Opposite,
the cover of Chor Karrakeit 36,
the Thai magazine where the original story was buried.
=chor 36

Auntie’s funeral – Jitsupha

Whoever is hiding behind this pen name gets this story of family friction at a funeral right, if on the conservative side. MB

งานศพอา

Auntie’s funeral

 
sapphire ringx sapphire ring  

จิตสุภา

JITSUPHA

 
    TRANSLATOR’S KITCHEN
1 1  
พี่อิทธิพลโทรศัพท์มาหาข้าพเจ้าราวสี่ทุ่ม แจ้งว่าอาสิ้นลมเมื่อครู่ที่ผ่านมา พี่อิทธิพลบอกเพียงเท่านี้ก็วางสาย หลังจากนั้นไม่ถึงชั่วโมง ข้าพเจ้าเดินทางมาถึงบ้านอา กราบร่างที่นอนสงบนิ่งอยู่บนพื้นกลางห้อง ท่ามกลางลูกหลานบ้านอาซึ่งอยู่พร้อมหน้าพร้อมตาครบถ้วนทุกคน Itthiphon called me at about ten p.m. to tell me auntie had just died. That was all he said before he hung up. Less than an hour later, I reached auntie’s house and prostrated myself before the body which lay peacefully on the floor in the middle of the room amongst auntie’s children and grandchildren all gathered there. Lost in translation: the aunt, here, is specifically the father’s younger sister. The same word, อา, could designate the father’s younger brother.
อาสวมชุดสีขาว มีผ้าห่มคลุมตลอดทั่วร่าง ห้องนอนที่กว้างใหญ่ของอาดูแคบไปถนัดใจ เมื่อมีผู้มาชุมนุมกันอยู่ภายในห้องกว่าสิบชีวิต ทั้งลูกชาย ลูกสาว เขย สะใภ้ และหลานๆ ทุกคนนั่งอยู่บนพื้นกระจัดกระจายทั่วห้อง Auntie was dressed in white; a blanket covered her entire body. Her spacious bedroom looked cramped now that there were more than ten persons in it, her sons, daughters, sons- and daughters-in-law and grandchildren. Everyone sat on the floor all over the room. Also lost in translation: the names of the male characters: Itthiphon means ‘influence’; Amnart means ‘power’; Ekkarart means ‘sovereignty’…
“ตอนสองทุ่มตัวยังอุ่นๆ อยู่เลย ไม่นึกว่าจะไปเร็วอย่างนี้” เมียพี่อำนาจเอ่ยเบาๆ กับข้าพเจ้าโดยเฉพาะ ‘At eight o’clock her body was still warm. I never thought she’d leave us so fast,’ Amnart’s wife confided to me in a low voice.  
“บอกแล้วว่าวันนี้อาการไม่ค่อยดี ไม่มีใครเชื่อๆ” เอื้อมพร ผู้อ่อนกว่าข้าพเจ้าสามสี่ปีเอ่ยขึ้นทันควัน ดวงตาของหล่อนแดงช้ำ คงผ่านการร้องไห้มาอย่างหนักในชั่วโมงที่แล้ว ‘I told you today she didn’t look well; nobody believed me,’ Ueamphorn, who is three or four years younger than I, said at once, her eyes bloodshot. She must have cried a lot in the past hour.  
“ตอนเช็ดตัวดูไม่ออกเลยหรือว่าแม่เริ่มตัวเย็น” เมียพี่อิทธิพลส่งสายตาค้อนควักให้เมียพี่อำนาจโดยตรง ราวกับว่าผู้ที่อยู่กับอาเป็นคนสุดท้ายจะต้องรับผิดชอบในการจากไปของอาอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ ‘When you freshened her up, couldn’t you see that her body was cold?’ Itthiphon’s wife looked askance at Amnart’s wife, as if the last person to be with auntie had to be held responsible for auntie’s departure.  
เถียงกันทำไม ยังไงแม่ก็ไม่ฟื้น มาช่วยกันคิดเรื่องการจัดงานศพให้แม่ดีกว่า” พี่อิทธิพลเอ่ยสั้นๆ ทุกคนเงียบสนิทและหันมาทางพี่อิทธิพล รอฟังคำสั่งว่าจะให้ทำอย่างไรต่อไป Don’t quarrel. It won’t make her come back. Rather, let’s think together how to organise mum’s funeral,’ Itthiphon said curtly. Everybody was silent and turned to him, waiting to listen to what he’d order next. เถียงกันทำไม: literally, ‘Why are you quarrelling?’
“อุษา ไปหากระดาษมาจดว่าใครมีหน้าที่ทำอะไร” เอกราช ลูกชายคนเล็ก เอ่ยกับน้องสาวคนสุดท้องตามประสาผู้รอบคอบและละเอียด ‘Usa, get some paper to take down what each of us must do,’ Ekkarart, the youngest son said, thorough and meticulous as usual, to his younger sister, the last-born. Usa means ‘dawn’ or ‘aurora’.
“เรื่องแรกคือวัด จะใช้วัดไหน ใครมีความเห็นยังไง” พี่อิทธิพลถามคำถามแรกทันทีที่อุษาขยับปากกาในมือเตรียมพร้อมบันทึกข้อความต่างๆ เก็บเอาไว้ ‘First thing is the temple. Which one should we go to? Any suggestions?’ Itthiphon asked the first question as soon as Usa, pen in hand, was ready to take down all relevant details.  
“น่าจะใช้วัดแถวนี้ใกล้บ้าน สะดวกสำหรับพวกเราทุกคนเพราะต้องไปมาวันละหลายรอบ อีกอย่างแขกก็มาง่าย ลงทางด่วนก็ถึงพอดี” พี่อำนาจให้ความเห็นคนแรกซึ่งไม่มีใครโต้แย้ง ‘It should be one around here, close to the house. It’ll be convenient for all of us because we’ll have to go back and forth several times a day. Besides, it’ll be easy for the guests: we’re just at the exit of the expressway.’ Amnart was the first to express an opinion, to which no one objected.  
“งั้นพรุ่งนี้เพ็ญช่วยไปจัดการเรื่องโลงกับพี่อำนาจ ฉันจะไปจองศาลา” พี่อิทธิพลหันมาทางข้าพเจ้า อุษาก้มหน้าก้มตาบันทึกข้อความ ‘Then tomorrow you, Phen, please go and help Amnart arrange for a coffin; I’ll go and book a pavilion,’ Itthiphon said to me. Usa, head bent, was busy jotting down the instructions. Phen means ‘full moon’.
“อาอิทธ เรื่องอาหารเลี้ยงแขก หนูขอเป็นอาหารว่างที่จัดสวยๆ ใส่กล่องได้ไหมคะ” ลูกสาวพี่อำนาจออกความเห็นบ้าง ‘Uncle It, the food for the guests: how about having it nicely displayed in boxes?’ was Amnart’s daughter’s contri- bution.  
“แขกส่วนใหญ่ไม่ใช่วัยรุ่น อายุรุ่นอาทั้งนั้น แล้วยังพวกญาติๆ อีก” พี่อิทธิพลแย้ง ‘Most of the guests aren’t young; they’re of auntie’s age, and then they’re relatives too,’ Itthiphon objected. Informal use of ‘auntie’ by Itthiphon. It should be ‘great-aunt’ or ‘mum’.
“งั้นก็น่าจะจัดอาหารเป็นสองอย่าง อาหารกล่องกับพวกข้าวต้ม” เอกราชเสนอ ‘Then let’s arrange for two kinds of food: food in boxes and rice gruel,’ Ekkarark suggested.  
“ไม่ดีหรอก งบบานแน่นอน อาหารกล่องพวกนั้นแพง รู้หรือเปล่า” เอื้อมพรไม่เห็นด้วย ‘That won’t do. It’ll inflate the budget. Food in boxes is expensive, you know,’ Ueamphorn objected. Lovely expression: งบบาน: the budget will bloom.
“เลี้ยงข้าวต้มน่ะดีแล้ว เคยทำมายังไงก็ยังงั้น” พี่อิทธิพลสรุป ทำให้ลูกสาวพี่อำนาจหน้าง้ำ ‘Rice gruel’s good enough. It’s always been like that,’ Itthiphon summed up, making Amnart’s daughter scowl.  
“พ่อคะ พรุ่งนี้หนูต้องลางานหรือเปล่า” ลูกสาวพี่อิทธิพลหันมาถามพ่อ แต่ผู้ที่ตอบกลับไม่ใช่พี่อิทธิพล ‘Dad, should I take the day off tomor- row or not?’ Itthiphon’s daughter turned to ask her father, but the one who answered wasn’t Itthiphon.  
“ลาสิ ลาไปเลยอาทิตย์หนึ่ง” พี่อำนาจตอบเสียงห้วน ‘Of course. Take the whole week off actually,’ Amnart answered abruptly.  
“ช่วงนี้งานยุ่งด้วย” ลูกสาวพี่อิทธิพลบ่นเบาๆ ‘At the moment, there’s a lot of work,’ Itthiphon’s daughter murmured.  
“ถ้ามันไม่ให้ลา ก็ลาออกไปเลย คนมันมีพ่อมีแม่ ไม่ได้เกิดจากกระบอกไม้ไผ่” เป็นเสียงของพี่อำนาจอีก ‘If they won’t let you, then quit. People have parents. They aren’t born in bamboo tubes.’ It was Amnart’s voice again.  
“โทรศัพท์ไปลาก่อนพรุ่งนี้ เสร็จงานแล้วค่อยทำใบลาส่งตามไปทีหลัง” พี่อิทธิพลหันมาทางลูกสาว ‘Call up first thing tomorrow to go on leave. Once the funeral is over, have a note of absence to give them after- wards,’ Itthiphon told his daughter.  
“แล้วใครจะจัดการที่เขตเรื่องใบมรณบัตร” คราวนี้เอกราชเอ่ยถาม ‘Who’s going to the district office for the death certificate?’ This time, it was Ekkarart asking.  
“พรุ่งนี้เช้าผมจัดการเอง” สามีเอื้อมพรเอ่ยเป็นประโยคแรกของค่ำคืนนี้ เขาเป็นคนเงียบๆ ไม่ค่อยพูด ต่างจากเมื่อก่อน สมัยหนุ่มๆ ตอนที่เขามาจีบเอื้อมพรนั้น ข้าพเจ้าจำได้ว่าเขาขี้เล่นและช่างหยอกล้อ ทำให้เอื้อมพรผู้ใจร้อนติดใจในความอารมณ์ดีของเขา เอื้อมพรพูดกับข้าพเจ้าบ่อยๆ ว่าคุยกับเขาแล้วมีความสุข ไม่นานทั้งสองก็ตัดสินใจใช้ชีวิตร่วมกัน อาจจะเป็นเพราะต้อง ‘แต่งเข้า’ มาอยู่ร่วมในครอบครัวใหญ่ ทำให้เขาเคร่งขรึมกว่าเดิมก็เป็นได้ ที่จริงเอื้อมพรและสามีช่วยกันผ่อนบ้านหลังเล็กๆ แถบชานเมือง แต่จนแล้วจนรอดก็ไม่ได้ย้ายไปอยู่สักที เนื่องจากอาขอร้องให้อยู่ด้วยกัน บ้านหลังนั้นจึงให้คนเช่าหารายได้ ‘I’ll take care of it myself in the morn- ing,’ Ueamphorn’s husband spoke his first sentence that night. He was a quiet person who seldom spoke, unlike in the old days, when he was a young man who came to court Ueamphorn. I remem- ber he was playful and liked to tease, and Ueamphorn, who was impatient, fell for his good humour. She often said to me that talking with him she felt happy. Before long the two of them decided to live together. Maybe because he had to ‘contract marriage’ to live in a large family, he became more solemn than before. Actually Ueamphorn and her husband helped each other pay in instalments a small house in the suburb, but one thing and another they had yet to move into it, because auntie had begged them to live all together, so that house was let out to generate some income.

=

=

=

=

=

=

=

=

=

=

=

=

จนแล้วจนรอด normally means ‘in the end’.

เมื่อพี่น้องแต่ละคนต่างมีครอบครัว ทั้งเขยและสะใภ้อยู่ร่วมบ้านเดียวกัน ปัญหาการกระทบกระทั่งกันจึงเป็นสิ่งที่ไม่อาจหลีกเลี่ยงได้ และยิ่งแต่ละคนมีลูก การกระทบกระทั่งยิ่งมีมากขึ้น บางครั้งก็มาจากเด็กๆ แล้วขยายวงไปสู่ผู้ใหญ่ เป็นธรรมดาที่พ่อแม่แต่ละคนจะเห็นว่าลูกของตนเป็นฝ่ายถูก และแน่นอนว่าลูกย่อมดีกว่าหลาน When each sibling had a family, with the in-laws living under the same roof, it was unavoidable that there would be some friction, and with each family having children the opportunities for friction increased. Sometimes it came from the children and then spread to the grownups. It is only normal for parents to think that their own children are in the right and that of course their children are better than their nephews.  
เสียงสัญญาณโทรศัพท์มือถือของพี่อิทธิพลดังขึ้นท่ามกลางความเงียบ พี่อิทธิพลรับสายโดยใช้เวลาเพียงไม่ถึงนาทีด้วยการตัดบทว่า จะติดต่อกลับไป หลายคนมองหน้าอย่างรู้กันว่าใครคือผู้ติดต่อเข้ามา Itthiphon’s cellular phone rang in the silence. He took the call and spent very little time online, saying he’d call back. Several persons stared at one another, knowing full well who the caller was. Here a slight rewrite, dispensing with the awkward ‘less than one minute … to cut the matter short’, to make the action more vivid.
“ใครน่ะ พี่อิทธ” เมียพี่อิทธิพลถามเสียงเข้ม ‘Who was that, dear?’ Itthiphon’s wife asked in a tense voice.  
“ถามเรื่องงานนิดหน่อย” พี่อิทธิพลตอบสั้นๆ ‘Just asking about the funeral,’ was Itthiphon’s pithy answer.  
“อย่าให้รู้เชียวนะ” ฝ่ายหญิงยังไม่วายสำทับด้วยสีหน้าเคร่งเครียด ‘Keep me out of it, then!’ The wife couldn’t refrain from threatening with a strained face.  
“แล้วกระถางธูป ใครจะเป็นคนถือ” ข้าพเจ้าเอ่ยถามเมื่อนึกขึ้นได้ ว่าลูกชายคนโตของอาเสียชีวิตตั้งแต่ยังหนุ่มๆ ซึ่งตามธรรมเนียมจีนผู้ที่ต้องทำหน้าที่นี้คือ ลูกชายคนโตนั่นเอง ‘What about the joss stick pot?’ I asked as the thought came to me that auntie’s eldest son had lost his life while still a young man and, according to Chinese tradition, that duty is performed by the eldest son.  
“ให้พี่อำนาจทำแล้วกัน” เอกราชหันมาทางพี่ชายคนที่สอง บรรยากาศเริ่มตึงเครียดเมื่อพี่สะใภ้คนโตสวนกลับมาดังลั่น “ให้เจ้าต้นทำหน้าที่แทนพ่อ” ข้าพเจ้าตกใจในน้ำเสียงของหล่อน ไม่เข้าใจว่าทำไมพี่สะใภ้จะต้องเสียงเกรี้ยวขนาดนี้ หนำซ้ำแววตาของหล่อนที่มองทุกคนดูไม่เป็นมิตรเอาเสียเลย หล่อนมักพูดเสมอๆ ว่า หล่อนเป็นสะใภ้ใหญ่ ถึงจะไม่มีสามีคุ้มหัว แต่ทุกคนก็น่าจะให้ความยำเกรงกันบ้าง ข้าพเจ้าถามตัวเองว่า นี่คือการประชุมเรื่องการจัดงานศพให้อามิใช่หรือ ไม่ใช่การประชุมที่มีวาระเกี่ยวกับการประกาศสงครามที่จ้องจะห้ำหั่นศัตรู บรรยากาศน่าจะเจือความเศร้าด้วยซ้ำ แต่ทำไมข้าพเจ้าไม่รู้สึกว่ารอบตัวเป็นเช่นนั้นแม้แต่น้อย ‘Let Amnart do it.’ Ekkarart turned towards the second eldest brother. The atmosphere began to tense up when the eldest sister-in-law retorted loudly, ‘Let Ton do it instead of his father.’ I was shocked by her tone of voice. I didn’t understand why she had to sound so furious. Besides, her eyes looking at all of us were in no way friendly. She always said she was the eldest sister-in-law and even though she no longer had a husband to protect her, everybody should show her respect. I asked myself whether this was a meeting to organise auntie’s funeral or not. It wasn’t a meeting with an agenda regarding a declaration of war while waiting to pound on the enemy. The atmosphere should be one of sadness, in fact, but why did I feel this wasn’t at all the case around me? เจ้าต้น: Young Ton. In Thai, the expression is fitting in the mother’s mouth. In English it wouldn’t be; the nickname on its own sounds more natural. Let’s keep ‘Young Ton’ for the next paragraph, then.
ต้นเงยหน้าเมื่อได้ยินเสียงลั่นของผู้เป็นแม่ ไม่ได้เอ่ยอะไรออกมา อาจเป็นเพราะไม่รู้ประเพณีก็เป็นได้ Young Ton looked up when he heard his mother’s resounding voice. He didn’t say anything, maybe because he wasn’t aware of tradition.  
“ลูกชายคนที่สองก็ถือได้” เมียพี่อำนาจเสียงเข้มไม่แพ้พี่สะใภ้คนโต ‘The second eldest son can perform just as well.’ Amnart’s wife’s voice was as loud as eldest sister-in-law’s.  
“จะบ้าเหรอ มีธรรมเนียมที่ไหน แขกในงานเห็นคงหัวเราะกันหมดว่าบ้านนี้ไม่รู้จักธรรมเนียม เธออยากให้เป็นยังงั้นใช่ไหม” พี่สะใภ้ไม่ยอมแพ้ ส่งสายตาแวววาวมาถึงเมียพี่อำนาจ ข้าพเจ้าและคนอื่นๆ ได้แต่นิ่ง เพราะทุกคนต่างรู้ดีว่าทั้งสองเป็นคู่ปรับกันมาตั้งแต่สมัยสาวๆ จนบัดนี้ลูกโตเป็นหนุ่มสาวก็ยังไม่ยอมอ่อนข้อ ดูเหมือนนับวันจะยิ่งรุนแรงขึ้นด้วยซ้ำ ‘Are you out of your mind? There’s no such tradition. When the guests at the funeral see that, they’ll all laugh and say we don’t know tradition. Is that what you want?’ Eldest sister-in-law wouldn’t ac- cept defeat and glared at Amnart’s wife. I and the others didn’t interfere because we all knew these two had been at loggerheads since they were adoles- cents. Even now that their children were in their teens they still didn’t want to relent. They seemed to grow fiercer by the day, actually.  
“ให้ต้นถือ” พี่อิทธิพลสรุปสั้นๆ เขาเคยชินกับการออกคำสั่ง ด้วยต้องบริหารกิจการของครอบครัว พี่อิทธิพลเด็ดขาดและเอาจริงเอาจังตลอดมา ไม่อย่างนั้นธุรกิจของครอบครัวคงไม่เจริญรุ่งเรืองมาจนถึงทุกวันนี้ ‘Let Ton carry them,’ Itthiphon decided forthwith. He was used to giving orders, having to run the family business. He had always been decisive and serious, otherwise the family business wouldn’t have flourished as it had up to this day.  
2

2

 
คืนแรกหลังจากพระสวดจบแล้ว ข้าพเจ้ากลับมาที่รถเพื่อหยิบรายการอาหารที่จะเลี้ยงแขกในวันส่งศพให้คนครัวเพื่อจะได้เตรียมจัดซื้ออาหารสดอาหารแห้งไว้สำหรับปรุงในวันนั้น ขณะกำลังจะเดินกลับขึ้นไปที่ศาลาก็ได้ยินเสียงพูดคุยกันเบาๆ On the first night, after the monks had finished chanting I went back to the car to pick up the menu that would be served to the guests on burial day for the people in the kitchen to buy the fresh and dry ingredients needed for that day.* As I walked back to the pavilion, I heard a conversation carried out in low voices.

=

=

=

* These ingredients are for the side dishes served along with the rice gruel.

“แหวนไพลินนั่นพี่เอื้อมเก็บเอาไว้ ไม่ต้องเอาออกมา คืนนี้กลับบ้านเราไปเช็กดูว่าเครื่องเพชรของแม่มีทั้งหมดกี่ชิ้น” เป็นเสียงของอุษานั่นเอง ‘That sapphire ring, Ueam, you keep it. No need to take it out. When we’re back home tonight, let’s check how many pieces of jewellery mum left.’ That was none other than Usa’s voice.  
“คงยาก พวกสะใภ้เตรียมจ้องเต็มที่ พี่ยังนึกไม่ออกว่าจะกันออกมาเป็นของเราสองคนยังไง” เสียงของเอื้อมพรดูจะปกปิดความกังวลไม่ได้ ‘That might be difficult. The in-laws are fully ready to make claims. I still can’t figure out how we can keep them for the two of us.’ Ueamphorn’s voice seemed unable to hide her worry.  
“เรื่องอะไรจะให้พวกนั้นชุบมือเปิบ แม่สะสมตั้งแต่สาวๆ ของพวกนั้นต้องเป็นของเราสองคน ถ้าจะแบ่งเราก็ให้ที่เป็นชิ้นๆ ของที่เป็นชุดเราเก็บเอาไว้เอง ให้พวกนั้นเอาไป ฉันเสียดายของ” ‘Why should we let them rummage in- to them? Mum had collected them since she was young. Those things must be for us two. We can let them have single items, but the sets we keep ourselves. It’d be a shame to let them have them.’  
“เมื่อเช้านี้พี่โดนไล่ ยังไม่ทันไรเลยนะ” ‘This morning she sent me away. Early as it is.’  
“ใครกัน” อุษาซักไซ้ ‘Who did?’  
“จะใครล่ะ ‘ซ้อใหญ่’ ไง เขาบอกว่าลูกสาวต้องแต่งออก ที่ให้อยู่ทุกวันนี้ก็เพราะเห็นแก่แม่” ‘Who else but the high and mighty. She said her daughter had to get married. If I stay these days, it’s only out of deference for mum.’ ซ้อใหญ่: literally, ‘big sister-in-law’ (Chinese dialect).
“ชักจะมากไปแล้ว บ้านแม่นะ ไม่ใช่บ้านมัน ของทุกอย่างเป็นของกงสี พี่เอื้อมอย่ายอม” ‘That’s too much. It’s mum’s house, not hers. Everything in it belongs to the family business. Don’t let her, Ueam.’  
“พี่ว่าพี่ไปดีกว่า ไปอยู่บ้านโน้นเล็กหน่อยช่างมัน ไปอยู่ด้วยกันไหม” ‘I think I’d better leave. Staying in the house over there, it’s a bit cramped but never mind. Will you come and stay with us?’  
“ษาจะอยู่ที่นี่ แม่ต่อห้องไว้ตั้งเยอะ เรื่องอะไร ขืนษาไปเท่ากับว่ามันใหญ่คับฟ้า จะอยู่อย่างนี้แหละ” ‘I’ll stay here. Mum had plenty of rooms built extra. What’s the idea? If I were to leave, the sky would be too small for her. I’ll stay put, and that’s that.’  
เอื้อมพรสะกิดให้น้องสาวเงียบ เมื่อเห็นข้าพเจ้าเดินใกล้เข้าไปทุกที ข้าพเจ้าได้แต่ทำสีหน้าไม่รู้ไม่ชี้คล้ายไม่ได้ยินถ้อยคำใดๆ Ueamphorn nudged her sister to stop speaking when she saw me coming close. I made a bland face, pretending I hadn’t heard anything.  
“เกรงใจพี่เพ็ญจัง เมื่อคืนกว่าจะกลับก็ดึก วันนี้ยังไปช่วยจัดการเรื่องโลงอีก” อุษาเอ่ยเสียงอ่อนหวานราวกับคนละคนกับเมื่อครู่ ‘It must be hard for you, Phen. Last night before you went back it was late. Today you’re still helping with the coffin,’ Usa said in a sweet voice entirely different from the moment before.  
“ไม่เป็นไรจ้ะ พี่ช่วยเต็มที่อยู่แล้ว พูดเหมือนคนอื่นคนไกลไปได้ พี่มีอาแค่คนเดียว ถ้าไม่มาช่วยงานอาแล้วจะให้พี่ไปช่วยงานใครล่ะ อุษา” ‘It doesn’t matter. I’ll help to the utmost. You speak as if I were a stran- ger, almost. I had only one auntie. If I didn’t come and help for her funeral, whose funeral would I help, Usa?’  
“เอื้อม เอื้อม มาจัดการเรื่องซองถวายพระที” เอกราชเดินมาตาม ทำให้วงสนทนาต้องสลายตัวแต่เพียงแค่นั้น ‘Ueam! Ueam! Come and help with the presents to the monks.’ Ekkarart was walking after us, bringing the conver- sation to a close at that point.  
3

3

 
คืนที่แขกมามากที่สุดคงเป็นคืนที่สาม แขกแน่นจนทางวัดต้องขนเก้าอี้มาให้เพิ่ม และยังให้ยืมพัดลมเพิ่มอีกสองตัวเพื่อบรรเทาความอบอ้าวของอากาศอีกด้วย The night with the most guests was the third night. There were so many that extra chairs had to be brought in as well as two extra fans to freshen up the stuffiness.  
ข้าพเจ้านั่งที่โต๊ะด้านหนึ่งจึงเห็นหน้าแขกที่มาในงานแทบทุกคน สายตาสะดุดที่สาวสวยคนหนึ่ง อายุของหล่อนคงอยู่ในช่วงสามสิบต้น หล่อนแต่งชุดดำครบครันทั้งถุงน่องรองเท้า พอเดินมาถึงบริเวณหน้าศาลาก็กวาดสายตามองไปรอบๆ อย่างไม่ขัดเขิน สายตาของหล่อนราวกับต้องการประกาศให้แขกในงานรับรู้ถึงการปรากฏตัวของหล่อน แล้วก็เป็นอย่างนั้นจริงๆ เพราะด้วยใบหน้าที่สะสวยรวมถึงกิริยาท่าทางที่เปี่ยมไปด้วยความมั่นใจ ทำให้สายตาแทบทุกคู่จ้องไปที่หล่อนอย่างพร้อมเพรียง I sat at the table on one side, so I saw the faces of almost all the guests that had come to the funeral. A pretty woman caught my attention. She must have been in her early thirties. She was dressed in black down to her stockings and shoes. When she reached the vicinity of the pavilion she looked around quite ostentatiously, as if she wanted to make the guests aware of her arrival, and that was really what happened, because with her cute face and manners full of aplomb almost all the eyes turned to her as one.  
ข้าพเจ้าหันไปมองต้นเสียงที่อยู่ด้านหลัง พระยังคงสวดให้กับผู้ตาย พี่อิทธิพลพยายามฉุดรั้งเมียไม่ให้ลุกออกจากที่นั่งทว่าไม่สำเร็จ เมียพี่อิทธิพลฟาดต้นแขนอีกฝ่ายดังเพี้ยะ I turned to look at the origin of the voice down the stairs. The monks were still chanting for the deceased. Itthiphon tried to pull at his wife to prevent her from getting up from her seat but didn’t succeed. His wife gave him a mighty slap on the forearm.  
“หน็อย ทำมาห้าม บอกแล้วใช่ไหมว่าไม่ให้มา คืนนี้เป็นไงเป็นกัน” เสียงของเมียพี่อิทธิพลไม่เบาเลย แขกในงานละสายตาจากสาวสวยมาเป็นลูกหลานผู้ตายแทน ทั้งสองยืนอยู่ข้างเสาด้านหน้าศาลา ‘Now, don’t you try to prevent me! I told you, didn’t I, not to let her come. Tonight whatever will be will be.’ Itthi- phon’s wife’s voice was in no way low. The guests switched their stares from the pretty woman to the deceased’s progeny instead. The two of them stood by a pillar at the front of the pavilion.  
“เดี๋ยวจะออกไปจัดการ แต่เธอห้ามออกไป” พี่อิทธิพลพูดสั้นๆ ส่งสายตาปรามอย่างเด็ดขาด ดูเหมือนจะได้ผลเพราะเมียพี่อิทธิพลเดินกลับมาด้านใน แต่ก็เป็นไปด้วยท่าทางที่บ่งบอกว่ากำลังข่มอารมณ์อย่างเต็มที่ ‘I’ll handle this, but I forbid you to come out,’ Itthiphon said briefly, with a forbidding glare. It seemed to work because his wife walked back inside, but in a way that betrayed she was doing her utmost to rein in her wrath.  
คราวนี้กลายเป็นว่าทุกคนต่างเฝ้ารอดูว่าเหตุการณ์จะเป็นอย่างไรต่อไป แขกบางคนที่ตอนแรกไม่ใส่ใจ ได้ยินเสียงกระซิบกระซาบบอกต่อจากแขกคนอื่นๆ รวดเร็วชนิดไม่ถึงอึดใจ ทุกคนต่างได้รับรู้ข่าวสารเท่าเทียมกันหมดชนิดที่แตกต่างกันเฉพาะในรายละเอียดเท่านั้น ขึ้นอยู่กับว่าผู้ส่ง ‘สาร’ เพิ่มเติมสีสันอย่างไร This time everyone waited to see what would happen next. Some of the guests who at first paid no attention heard the whisperings of other guests and in next to no time everyone was in the know, give or take a few details depending on how the news was spread around by each.  
พี่อิทธิพลก้าวยาวๆ ไปที่ผู้หญิงคนนั้นแล้วฉุดหล่อนเดินลับหายไปยังลานจอดรถซึ่งอยู่ห่างออกไปพอสมควร สายตาใคร่รู้ของใครต่อใครยังคงตามทั้งสองออกไปราวกับกำลังชมถ่ายทอดสดรายการสำคัญทางทีวีอย่างไรอย่างนั้น Itthiphon strode over to that woman and took her out of sight to the parking area which was far enough from the pavilion. Full of curiosity everyone eyed their exit as if they were watching a reality show on TV.  
แน่นอนว่าไม่มีใครได้ยินว่าพี่อิทธิพลคุยอะไรกับผู้หญิงคนนั้น แต่ในใจของแต่ละคนอาจกำลังจินตนาการบทสนทนาตามแต่ใจนึกอยากได้ยิน ท่าทางของเมียพี่อิทธิพลและคำพูดสั้นๆ ของหล่อน ทำให้เดาได้ไม่ยากว่าสถานภาพของสาวสวยเกี่ยวข้องกับพี่อิทธิพลอย่างไร Of course no one heard what Itthi- phon told the woman, but everyone’s mind was busy imagining the conversa- tion they would like to hear. Itthiphon’s wife’s attitude and her brief remarks made it easy to guess what the situation of the pretty woman was in relation to Itthiphon.  
เมียพี่อิทธิพลนั่งร้อนรุ่มอยู่ได้ไม่ถึงอึดใจก็ลุกพรวดพราดตามออกไป หล่อนออกตัวเร็วมาก จนไม่มีใครยับยั้งทัน หล่อนเดินแกมวิ่งตรงไปยังลานจอดรถ Itthiphon’s wife sat agitatedly only for a moment before springing up and darting out. She left so fast no one could prevent her from leaving. She almost ran straight to the parking area.  
“พี่เพ็ญ ไปกับษาหน่อย” ฉันละสายตาจากเมียพี่อิทธิพล หันมาทางเสียงที่ได้ยินข้างหู อุษาลุกจากที่ตรงมาหาข้าพเจ้าด้วยความเงียบ ข้าพเจ้าพยักหน้าแล้วลุกตามหล่อนไป เราเดินไปถึงจุดเกิดเหตุพอดีกับที่เสียงเมียพี่อิทธิพลแผดลั่น ‘Phen, come with me, quick.’ I ceased looking at Itthiphon’s wife and turned towards the voice I was hearing next to my ear. Usa had got up and come to me quietly. I nodded and stood up to follow her. We walked to the point where the action was, just as Itthiphon’s wife’s voice resounded.  
“ออกไปจากงานเดี๋ยวนี้นะ ทำเป็นแต่งดำมางาน ท่าทางระริกระรี้อย่างนี้นึกแต่จะขึ้นเตียงอย่างเดียวล่ะสิ” ‘Leave this funeral right now! How can you dress in black for a funeral and behave so excitedly you seem ready to jump into bed?’  
“ของอย่างนี้ต้องถามผู้ชาย ว่าเห็นหน้าฉันแล้วอยากหรือเปล่า ก็น่าเห็นใจพี่อิทธนะ อยู่บ้านคงไม่มีอารมณ์” เสียงที่ตอบกลับมาไม่มีอาการแสดงว่ามีความเกรงกลัวผู้พูดแม้แต่น้อยนิด อีกทั้งสายตาที่จ้องมองเมียพี่อิทธิพลเหมือนจะประกาศว่า หุ่นพะโล้อย่างนี้ ผู้ชายที่ไหนจะสนใจ ‘For that matter, you had rather ask the man whether seeing me is what he wants or not. Itthiphon deserves sympa- thy. At home, he can’t be in the mood.’ The voice answering gave no indication of being afraid of the speaker in the least. Besides, the eyes that glared at Itthiphon’s wife seemed to deny that a man could pay any attention to a chubby doll like her.  
“กลับเข้าไปก่อน บอกว่าอย่าตามออกมา” พี่อิทธิพลหันมาปรามเมีย อุษาได้จังหวะจึงเอ่ยว่า “ไปเถอะพี่ อย่าให้ต้องขายหน้ากันในงานแม่เลย” ‘You go back. I told you not to come out.’ Itthiphon turned to berate his wife. Usa timely said, ‘Go back. Let’s not lose face during mum’s funeral.’  
“ถึงป่านนี้แล้ว กูไม่มีอะไรต้องขาย อุตส่าห์พูดแล้วพูดอีกว่าอย่าให้นังนี่โผล่มา จะออกไปแรดกันนอกบ้านกูก็ไม่ว่า นี่มันฉีกหน้ากันชัดๆ” ‘At this point I’ve nothing left to lose. I’ve told him time and time again not to have her show up. If they do it out of sight I won’t say anything, but she clearly wants to humiliate me.’  
“เธอกลับไปก่อน” พี่อิทธิพลหันมา ‘บ้านเล็ก’ เมื่อเห็นว่า ‘บ้านใหญ่’ มีอารมณ์ ข้าพเจ้าทันเห็นแววตาที่บ่งบอกความพึงพอใจในสายตาคู่นั้น สายตาของสาวสวยที่ไม่สะทกสะท้านกับถ้อยคำที่ได้ยินแม้แต่น้อย ‘You go back first,’ Itthiphon turned to ‘the minor house’ when he saw that ‘the main house’ was angry. I had time to see the glint of jubilation in the eyes of the pretty woman who wasn’t in the least fearful of what she heard.  
“กลับก็ได้ เดี๋ยวหนิงค่อยโทร. หาพี่นะ” หล่อนไม่วายส่งเสียงออดอ้อนและทิ้งสายตาหวานเชื่อมให้พี่อิทธิพลโดยไม่สนใจว่าบริเวณที่ยืนอยู่หาใช่สถานที่ส่วนตัวไม่ ข้าพเจ้าเห็นแล้วได้แต่นึกเห็นใจพี่สะใภ้ขึ้นมาครามครัน เป็นครั้งแรกที่ได้เจอะเจอสาวหนิง หลังจากรับรู้เรื่องราวมานาน พี่สะใภ้บอกกับข้าพเจ้าว่า ที่ทนอยู่ทุกวันนี้ก็เพราะเห็นแก่ลูก ไม่อยากให้ลูกต้องกลายเป็นเด็กบ้านแตก พ่อแม่เลิกกัน แต่ข้าพเจ้าก็ไม่รู้ว่าที่ทั้งสองฝ่ายต่างอยู่กันแบบต่างฝ่ายต่างทนผู้เป็นลูกจะมีความสุขในการตัดสินใจของพ่อแม่หรือเปล่า ปัญหาโลกแตกเช่นนี้ยากที่จะชี้ชัดลงไปว่าอย่างไหนดีกว่ากัน ขึ้นอยู่กับสถานการณ์ของแต่ละครอบครัว บางครอบครัวแม้พ่อแม่จะเลิกกัน แต่ลูกกลับไม่เคยรู้สึกอ้างว้าง ทั้งนี้เพราะยังมีลุงป้าน้าอาคอยให้ความรักความอบอุ่นอย่างเสมอต้นเสมอปลาย เรื่องบางเรื่อง คำสั้นๆ แต่คำว่าผิดหรือถูก ไม่ใช่คำตอบที่จะอธิบายเรื่องของเรื่องได้ ‘I’ll do that and call you up, sweet- heart.’ She didn’t forget to speak sweetly and to cast a syrupy glance at Itthiphon without concern that the place where she stood was in no way private. Seeing this, I couldn’t help but feel some sym- pathy for my sister-in-law. It was my first encounter with this woman Ning after having been told about her long ago. My sister-in-law had told me she was bearing with it for the sake of the children. She didn’t want them to be the children of a broken home, but I didn’t know whether living together, merely bearing with each other, made the children happy with their parents’ decision or not. In this problem of a broken world, it was hard to point out clearly what was better. It depended on the situation of each family. In some families, even though the parents had divorced, the children didn’t feel forlorn, as there were still uncles and aunts to provide love and warmth steadily. In some cases, short words like ‘wrong’ or ‘right’ are not enough to explain what’s really going on.

=

=

=

=

=

=

=

=

=

พ่อแม่เลิกกัน (divorced parents) is superfluous after ‘broken home’ and need not be translated.

“รีบออกไปซะ ก่อนที่กูจะคันมือคันไม้มากกว่านี้” เมียพี่อิทธิพลคงเห็นสายตาหวานเชื่อมของหล่อนเช่นเดียวกัน จึงโพล่งออกมา ทำให้ข้าพเจ้าและอุษาต้องช่วยกันจับข้อมือของพี่สะใภ้คนละข้างแล้วรีบพากันกลับเข้ามาข้างในศาลา ‘Hurry up and be gone before I become brutal.’ Itthiphon’s wife must have noticed the woman’s syrupy glances to burst out heedlessly in such a fashion. It prompted Usa and me to help each other take our sister-in-law by the wrists and hurry back together inside the pavilion.  
4

4

 
ขบวนส่งศพมาถึงสุสานราวบ่ายสามตามฤกษ์ที่ซินแสกำหนด เมื่อมาถึงก็มีการประกอบพิธีเคารพศพอาอีกครั้งที่ศาลาหน้าสุสานก่อนจะเคลื่อนขบวนไปยังบริเวณสุสาน เมื่อคนงานยกโลงลงไปในหลุมที่ขุดเตรียมไว้ ทุกคนอยู่ในความนิ่ง เป็นขั้นตอนที่ซินแสต้องใช้สมาธิในการวัดและคำนวณการตั้งโลงให้พอเหมาะพอดี ซึ่งเป็นเรื่องที่ละเอียดอ่อนมาก เชื่อกันว่า หากตั้งโลกอยู่ในทิศทางที่เหมาะสม องศาพอดี ลูกหลานผู้ตายจะมีฐานะร่ำรวยและปราศจากโรคภัยไข้เจ็บ ตรงกันข้าม หากโลงศพถูกตั้งในทิศทางที่ไม่เหมาะสม เช่น ว่าค่อนไปในทิศทางที่ให้คุณกับลูกชายคนโต คนที่สอง หรือคนสุดท้องสุดแท้แต่ ลูกหลานคนอื่นๆ ก็จะไม่มั่งคั่งร่ำรวยเท่ากับลูกหลานที่ได้รับผลดีจากทิศทางการตั้งโลงนั้นๆ บางครอบครัวลูกหลานมีฐานะแตกต่างกันมาก ลูกคนกลางรวยกว่าพี่น้อง ลูกสาวรวยกว่าลูกชาย ผู้ที่มีฐานะต่ำกว่าย่อมไม่ยินดีให้เป็นอย่างนั้นจึงต้องขุดโลงขึ้นมาประกอบพิธีใหม่ คำนวณทิศทางที่ตั้งจนแน่ใจแล้วว่าจะยุติธรรมกับทุกคน จึงจะกลบดินลงไป The funeral cortege reached the graveyard around three in the afternoon as specified by the sinsae*. Once there, there was a ceremony of performing respect for auntie once again in the front pavilion before moving to the vicinity of the grave. When the workers lifted the coffin and lowered it into the grave, everyone stood motionless, as the sinsae had to mentally focus on measuring and determining the proper layout, which is something very delicate. It is believed that when a coffin is laid down properly, the progeny of the deceased will be wealthy and healthy. Reversely, if the coffin is laid down in a direction that is not proper, for instance oriented too much towards the first-born, the last-born or the one or ones in between as the case might be, the other offspring will not be as wealthy as the one that gets the benefit of the direction of the coffin. Some families have pro- geny with very different status, the second-born son is richer than his siblings, the sisters are richer than the brothers, etc. Those with a lower status tend to be unhappy with this state of affairs and have the coffin exhumed and laid down anew. When its direction is assessed to be fair to all parties, it is covered with earth.

=

=
* Chinese fortune-teller.

=

ที่ขุดเตรียมไว้ (which had been dug/made ready) need not be translated. Same remark for องศาพอดี (at the proper angle).

ซินแสที่คำนวณได้ถูกต้องและมีผลงานในอดีตเป็นที่ประจักษ์ชัดแจ้ง จะเป็นซินแสที่มีชื่อเสียงและมี ‘ค่าตัว’ รวมถึงค่าดำเนินการที่แพงมาก และที่สำคัญ หากไม่มีคนในแนะนำ ก็เป็นการยากที่จะเชื้อเชิญซินแสมาทำพิธีดังกล่าวได้ ครอบครัวที่มั่งคั่งมักจะมีของสมนาคุณซินแสต่างหากนอกเหนือจากรายการที่ได้ตกลงกันไว้ The sinsae who make the right arrangements and whose past work speaks for itself are famous and charge high fees for their services and, importantly, if a sinsae isn’t recom- mended by an insider it’s difficult to invite him to perform. Rich families have gifts for the sinsae on top of the agreed fees.  
ข้าพเจ้าสังเกตเห็นพี่อำนาจและพี่อิทธิพลเฝ้ามองการทำงานของซินแสทุกขั้นตอน ต่างจากเอกราชที่มีสีหน้าเรียบเฉย ยากจะหยั่งรู้ว่าเขารู้สึกอย่างไร หลายครั้งทีเดียวที่ข้าพเจ้าสังเกตเห็นว่า เขามีความเศร้าอยู่ในแววตา ดูเหมือนเอกราชจะเป็นลูกคนเดียวที่ใกล้ชิดและปรนนิบัติแม่ตลอดระยะเวลาที่แม่เข้าออกโรงพยา- บาล ไม่ว่าข้าพเจ้าจะไปเยี่ยมครั้งใด ข้าพเจ้าจะต้องพบเขานั่งอยู่ไม่ห่างจากอา ครั้งหนึ่งข้าพเจ้าเห็นเขาบรรจงหวีผมให้อาด้วยความนุ่มนวล อาไม่ได้สระผมหลายวัน เอกราชจึงโรยแป้งฝุ่นเด็กในหวีก่อนที่จะใช้หวีนั้นสางเอาฝุ่นและความเหนียวหนึบที่เกาะอยู่บนหนังศีรษะออกมา อานอนหลับตาพริ้มให้เอกราชหวีผมด้วยความสุข ข้าพเจ้ายังจำภาพนั้นได้ดี I noticed that Amnart and Itthiphon were watching every single step of the sinsae’s work, unlike Ekkarart whose face was impassive, making it hard to figure out what he was feeling. Many times I had observed that he had sorrow in his eyes. It seemed Ekkarart was the only child that was close to his mother and helped her all along since she entered and left hospital. Whenever I went to visit her, I always found him sitting close to auntie. Once I saw him carefully and gently combing her hair. Auntie hadn’t washed her hair for several days, so Ekkarart sprinkled baby powder on her hair before using the comb to remove the powder and the sticky stuff on the scalp. Auntie lay with eyes closed, happy to let Ekkarart comb her hair. I still remember that scene well.

=

=

=

=

=

=

=

=

=

The author has Ekkarart sprinkle baby powder on the comb rather than the head, which doesn’t make sense to me. I’ve changed that.

“ถ้าวางอย่างนี้ลูกสาวได้เปรียบ” เสียงกระซิบเบาๆ ดังมาจากด้านหลังของข้าพเจ้า ญาติผู้ใหญ่คนหนึ่งของอาซึ่งร่วมเดินทางมาส่งอาด้วย อาจจะด้วยผ่านประสบการณ์ชีวิตมามากหรืออย่างไรก็สุดจะเดา แต่ข้าพเจ้าไม่ทราบว่าผู้อาวุโสท่านนั้นใช้หลักเกณฑ์อะไรจึงเอ่นออกมาเช่นนั้น ‘If it’s placed like this, the daughters will take advantage,’ a low whisper came from behind me. A senior relative of auntie’s who had travelled to bid her farewell. Out of much experience of life or for whatever reason, I don’t know what made that senior speak like this.  
“นั่นน่ะสิ กำลังจะพูดพอดี” เสียงของผู้อาวุโสอีกท่านหนึ่งซึ่งยืนอยู่ใกล้ๆ กันกระซิบตอบ ‘Exactly. I was about to say the same thing,’ the voice of another senior relative who stood close by whispered in answer.  
ที่จริงซินแสยังไม่เสร็จพิธีกรรม เพราะข้าพเจ้าเห็นเขาถือเครื่องมือเดินวนไปวนมารอบหลุม มีการขยับโลงหลายครั้ง ทั้งด้านซ้าย ด้านขวา ด้านบน ด้านล่าง ขยับแล้วขยับอีก แต่ละครั้งขยับเพียงเล็กน้อยแค่เซนติเมตรหรือสองเซนติเมตรประมาณนั้น คนงานใช้ผ้าขาวผืนยาวเป็นอุปกรณ์ช่วยในการเคลื่อนย้าย ข้าพเจ้านึกชมภูมิปัญญาของพวกเขา ไม่อย่างนั้นยังนึกไม่ออกว่าการขยับโลงศพซึ่งมีน้ำหนักขนาดนั้นด้วยระยะเซนหรือสองเซนติเมตรจะทำได้อย่างไร Actually the sinsae hadn’t finished his ritual, because I saw him walking back and forth around the grave holding some implements. There were several shifts of the coffin, to the left, to the right, up, down, again and again, each time just a little, one centimetre or two. The workers used a length of white cloth to move the coffin. I admired their ingenuity, as I couldn’t think how else moving the coffin by a mere centimetre or two could be done.  
ครู่ต่อมา ซินแสพยักหน้ากับทุกคน เป็นอันว่าทิศทางการตั้งโลงอยู่ในที่พอเหมาะพอควรแล้ว มีการโปรยเหรียญเงิน เหรียญทอง และดอกไม้ลงในหลุม เป็นความเชื่อว่านี่คือการช่วยผู้ตายซื้อที่ทางในปรโลก ลูกหลานจุดธูปไหว้เป็นครั้งสุดท้าย คนงานเริ่มถมดินลงไปในหลุม เป็นอันเสร็จสิ้นกระบวนการ A while later, the sinsae nodded to everybody, meaning that the coffin was in the proper direction. There were sprinklings of silver coins, gold coins and flowers into the grave. This was believed to help the deceased buy his way to the next world. Children and grandchildren lighted up joss sticks and bowed for the last time. The workers began to fill the grave with earth, bringing the process to an end.  
ข้าพเจ้าแยกย้ายจากครอบครัวอากลับมาที่รถ งานศพอาจบแล้ว ถือเป็นงานที่จัดให้อาอย่างสมเกียรติและครบถ้วนทุกอย่างตามประเพณีจีนที่ปฏิบัติสืบทอดกันมา บางครอบครัวที่สถานภาพทางการเงินไม่เอื้ออำนวยให้สามารถ จัดได้ครบถ้วน ก็จะคงไว้แต่ประเพณีหลักๆ เท่านั้น แต่สำหรับอา ทุกอย่างครบไม่ขาดตกบกพร่องแต่อย่างใด I took leave of auntie’s family and went back to my car. The funeral was over. It had been done for auntie with dignity and by following all the rituals of ancestral Chinese tradition. Some families whose financial situation doesn’t allow them to follow all the rituals perform only the essential rites, but for auntie everything was complete and passed without a hitch.  
ข้าพเจ้าน่าจะรู้สึกโล่งที่งานของอาผ่านพ้นไปได้ด้วยดี แต่ทำไมจิตใจกลับมีแต่ความว่างเปล่าและอ้างว้าง ข้าพเจ้าซับน้ำตาที่คลอรอบดวงตาไม่ให้หยดลงมา ตั้งแต่วันที่รู้ข่าวว่าอาสิ้นลม วันนี้เป็นวันแรกที่ข้าพเจ้าร้องไห้ให้อา หญิงม่ายผู้ทำงานหนักมาตลอด ฝ่าฟันอุปสรรคมากมายในชีวิตจนสา- มารถสร้างฐานะเป็นปึกแผ่นไว้ให้กับลูกหลาน บัดนี้อาได้พักผ่อนชั่วนิรันดร์ ดูเหมือนว่านี่คือข้อดีข้อเดียวของการตายที่ข้าพเจ้าเห็น I should have felt relieved that auntie’s funeral went well, but why was my heart feeling empty and forlorn? I dabbed at the tears that welled in my eyes to prevent them from rolling down. From the day I knew that auntie was dead, this was the first day I had cried for her, a widow who had worked hard all her life, had overcome lots of difficulties in life to the point of being a solid anchor for her progeny. Now she was resting forever. It looked as though this was the only good point I could see in death.  
ข้าพเจ้าเช็ดน้ำตาอีกครั้ง ก่อนจะออกรถมุ่งหน้ากลับกรุงเทพฯ เตรียมตัวทำงานในวันรุ่งขึ้น ชีวิตยังคงดำเนินต่อไปตราบเท่าที่ยังมีลมหายใจ I wiped away my tears again before I started the car, heading for Bangkok, getting ready to go back to work the next day. Life will still go on as long as we draw breath. Alternative translation: ‘There will still be life as long as we draw breath.
=

‘Ngarn Sop Ar’ in Chor Karrakeit 43, 2008

 
  Jitsupha is obviously the pen name of someone born on a Friday but no other information on this writer is forthcoming. Opposite, cover of Chor Karrakeit 43 where the original story was featured.
=chor43

Tax-evading peddlers – Romna Rocha

Here is a lively vignette of life on Thai trains or how cops would never think of squeezing peddlers dry. MB

แม่ค้าเถื่อน

Tax-evading peddlers

thai cop cap thai cop cap

รมณา โรชา

ROMNA ROCHA

TRANSLATOR’S KITCHEN
= ==
“ไอ้ป่อง … มึงเอาเงินมาให้กูสิบบาท เดี๋ยวกูจ่ายให้เอง ถ้ามึงจ่าย เดี๋ยวโดนยี่สิบ” ‘Pong, give me ten baht. I’ll pay for you. If you pay yourself, you’ll have to fork out twenty baht.’
เด็กสาวท่าทางกรำกร้านคว้าบ่าเด็กชายผิวเข้มเอาไว้ พลางเหลือบมองไปทางประตูรถไฟ มือขวากำเงินแน่นและคล้องตะกร้าขนมหนักอึ้งไว้กับท่อนแขน เด็กชายถอยออกมายืนหลังพนักเก้าอี้ ล้วงเงินส่งให้หันมองตำรวจอย่างกลัวๆ The young girl, who looks seasoned, slips an arm around the swarthy boy’s shoulders while casting glances at the door of the carriage. She grips the money firmly in her right hand; a heavy basket of sweets hangs from her fore- arm. The boy steps back to stand behind a row of seats, fishes out the money and gives it to her. He turns his head to look at the police officer fretfully. For once, the prose is so normal that there is no need for translation or editorial remarks.
“กูนึกว่าพ้นแล้ว เสือกตามมาอีก” เด็กสาวสบถอย่างฉุนเฉียวแล้วปราดออกไปยื่นเงินให้ นายสิบโทตำรวจรับเงินแล้วชี้หน้าทำท่าถมึงทึง ‘I thought we were safe, but that damn cop’s back again,’ the girl swears irrit- ably and then swiftly goes over to hand over the money. The police corporal takes the money then points his finger at her, a solemn expression on his face.
“เมื่อวานนี้พวกเธอยังไม่จ่าย วันนี้ยังจะเบี้ยวอีกหรือไง” ‘Yesterday you lot didn’t pay in full. Are you going to default again today or what?’
“โธ่ … หมู่ขา มันก็มีเท่านี้แหละ แล้วอีกอย่าง วันก่อนๆ เราก็จ่ายทุกครั้ง กลุ่มพวกหนูแปดคน ร้อยหกสิบทุกวัน เมื่อวานไอ้แจ๋วมันไม่ได้ขึ้นมาขาย” ‘Gee, sergeant! That’s all there is and besides, before, we paid every day. There’s eight of us, that’s a hundred and sixty a day. Yesterday, Jaeo didn’t come and sell.’
เธอวางตะกร้าลงกับพื้น เบี่ยงตัวหลบให้คนเดินผ่าน เสียงรถไฟลากล้อเหล็กบดรางกึงกังโครมครืน ลมพัดปะทะใบหน้าสะบัดเส้นผมให้ลุ่ย เธอหนีบเงินด้วยนิ้วชี้และหัวแม่มือแล้วยกมือขึ้นรวบผม She puts the basket down on the floor, twisting her body to let people walk past. The train’s steel wheels over the rails rumble on, clanging and clunking. The wind flails her face and tussles and flips her hair against it. She pinches the money between index and thumb and raises her hand to push back her hair.
ตำรวจมองหน้าอย่างไม่พอใจ “ก็บอกแล้วไงว่าวันละร้อยแปดสิบทุกวัน … ใครขาดก็ต้องชด ไม่งั้นจะตัดให้คนอื่นไป” The police officer, looking unhappy, glares at her. ‘I’ve already told you it’s a hundred and eighty every day. Whoever misses out must compensate; otherwise it’ll be drawn out from the others afterwards.’ Note the inversion, to emphasise the glaring.
ตำรวจคลี่เงินออกนับอีกที ยืนหันหน้าออกไปทางประตู ด้วยความชำนาญในการนับเงินสดบนรถไฟ เขาจึงไม่พะวงว่ามันจะหลุดปลิวไปจากมือ เป็นห่วงอยู่เพียงว่าเงินที่ได้มาจะขาดจำนวนไปมากเท่านั้นเอง เขานับพลางชำเลืองมาทางแม่ค้า เก็บเงินเข้ากระเป๋าเสื้อ ยิ้มเครียดๆ และพึมพำว่า “ขาดอีกสิบบาท ไง … เมื่อกี้เห็นแว่บๆ ว่ามีไอ้แปลกหน้าคนหนึ่งขึ้นมาขายด้วย แทนนังแจ๋วใช่ไหม เมื่อกี้แกเก็บที่มันแล้วส่งไม่ครบ อย่างนี้คิดจะมุบมิบหรือ ฮึ…” He pulls out the money to count it again, stands with his head turned towards the entrance to the carriage. Expert as he is in counting cash on a train, he isn’t worried about it flying off his hands. His only worry is that the money he’s received is short. As he counts he glances sideways at the ped- dler, puts the money in his shirt pocket, smiles tensely and grumbles, ‘Still ten baht short. So? Just now I caught a glimpse of a new face coming to sell too, instead of that Jaeo, right? And you collected but didn’t pass it on in full. Like this, you think you can pull a fast one, uh?’
“เด็กเพิ่งขึ้นมาขาย มันยังไม่คล่อง มีอยู่เท่านี้แหละ” ‘He’s just starting. He doesn’t know the ropes yet, so that’s all he made.’
“ถ้างั้นฉันก็จะจับ” ตำรวจยื่นคำขาด ‘In that case I’ll arrest him,’ the police officer intimates.
ได้ผล คนขายของบนรถไฟอย่างพวกเขาอย่าว่าแต่ถูกจับเลย แค่ตำรวจไม่ให้ขึ้นมาขายของก็แย่แล้ว ใครก็ตามที่ขึ้นมาขายของบนรถไฟสายนี้จะต้องจ่ายเงินให้กับตำรวจ เป็นเหมือนค่าหัวตลาด ค่าคิว ค่าเส้นทาง ค่าภาษี หรือค่าอะไรสักอย่างหนึ่งที่จะต้องจ่าย จะได้กำไรหรือขาดทุนเป็นเรื่องของการค้าขาย ตำรวจพวกนี้ไม่ยินดีรับรู้ รู้แต่ว่ามีแม่ค้าขึ้นตามรายทางกี่รายและเขาจะต้องได้เงินเท่าไหร่ That works. Those peddlers selling on board trains like them, no need to men- tion arrest: being prevented from board- ing is bad enough. Whoever comes to sell on the trains has to give money to the police. It’s like the head tax at the market, the cost of joining a queue, the price of a train ticket, a levy or whatever it is that has to be paid. Profit or loss is a matter of trade; these police officers don’t want to know. They know only how many sellers there are per journey and how much money they must get.
เธอและแม่ค้าคนอื่นๆ ถูกจดชื่อเข้าบัญชีเก็บภาษีค่าขายของบนรถไฟ – ตำรวจบอกว่ามันเป็นภาษี การเข้าชื่อในหนนั้นทำให้เธอมีสิทธิ์เดินขายของบนรถไฟได้ทุกวัน แต่เธอก็ต้องซื้อตั๋วและจ่ายเงินให้ตำรวจทุกวันเช่นกัน ตำรวจผลัดเปลี่ยนมากันเป็นชุดๆ ทุกชุดที่ขึ้นมาเก็บภาษีทำหน้าที่เดียวเหมือนกันหมด คือจะกวาดต้อนพวกแม่ค้าพ่อค้าเร่จากหัวขบวนให้ร่นมารวมกันอยู่ท้ายขบวน และทางที่ดีควรจะอยู่ในโบกี้ที่มีคนน้อยๆ หรือตรงซอกมุมใดก็ได้ที่สะดวกแก่การเรียกเก็บเงิน บรรดาคนที่ขึ้นมาขายของยังไม่เคยมีใครคนไหนตอบโต้หรือทำท่าเกี่ยงงอนไม่ยอมจ่าย เพราะมันหมายถึงการตัดเส้นทางหากินของตัวเอง แต่หากมีโอกาสก็ต้องหลบไว้ก่อน กว่าจะขายได้แต่ละบาทละเงินนั้นง่ายเสียเมื่อไหร่ ตรงกันข้าม สำหรับตำรวจเหล่านั้นช่างง่ายดายนักที่จะเรียกเงินจากแม่ค้าจำนวนสามสิบหรือสี่สิบคนต่อหนึ่งขบวนรถไฟ She and the other peddlers have their names recorded in a tax book for on- board trading – the police say it’s a tax. Entering her name this way gives her the right to sell things on board trains every day, but she still has to buy tickets and pay the police every day anyway. The police change entire teams at a time. Every team that comes on board to collect the tax has the same duty, which is to corral all peddlers from the head of the train and herd them together at the back of the train, or better in the gang- way connections where there are few people or any corner that’s convenient to collect money. Of all those who come in to peddle their goods there has never been anyone yet to fight back or act as if they refused to pay, because that would mean severing one’s own lifeline, but if it’s at all possible, they will dodge. Making enough through sales is never easy. On the other hand, for those police officers there’s nothing easier than making money from the thirty to forty female peddlers on a train.
“หมวดก็ นิดๆ หน่อยๆ จะจับๆ ไอ้ป๋องมันน้องชายหนูเอง เดี๋ยวหนูจะไปเอามาให้” แม่ค้าสาวว่าแล้วเดินกลับมายังเด็กชายเสื้อเหลืองที่กำลังยืนเบิ่งตามองอย่างตื่นๆ ขยับตัวไปมาอย่างไม่เป็นสุข ถุงข้าวเกรียบห้าหกถุงในมือไหวลมพะเยิบพะยาบ ‘Arrest … That word’s never off your lips, lieutenant. Pong’s my kid brother. I’ll get him for you,’ the young peddler says and then walks back to the boy in a yellow shirt who stands watching with big scared eyes, swinging his body side- ways as if he’s uncomfortable. The wind flaps the five or six bags of rice crisps in his hand.
“ไอ้ป๋อง มันไม่เอาว่ะ เอามาอีกสิบบาทแล้วกัน ไอ้…” ประโยคสุดท้ายเธอหันไปค้อนตำรวจ เสียงรถไฟกลบกลืนคำด่า ‘Pong, he won’t have it, damn it. Give me another ten for that f…’ The insult is lost in the train’s din.
เด็กชายหยิบเงินออกมายื่นให้หันมองไปรอบๆ ห้องโดยสารเหมือนจะหาที่พึ่ง ผู้โดยสารหลายคนลอบสังเกตและทำเป็นพยักเพยิดกัน จำนวนมากมีท่าทีไม่ใส่ใจ ไม่รู้ไม่เห็น นี่เป็นเรื่องธรรมดาในชีวิตประจำวันของพวกเขา หลายคนเคยพบเห็นเรื่องราวการขูดรีดกันมาบ้างแล้ว บางคนอาจจะเคยถูกขูดรีด และบางคนก็อาจจะเคยถูกขูดรีด และบางคนก็อาจจะเคยขูดรีดคนอื่น เรื่องเล็กๆ น้อยๆ เหล่านี้จึงเป็นเพียงภาพผ่านตา The boy pulls out the money and hands it over, looking around the carriage as if in search of a shelter. Several passengers observe covertly and pretend unconcern. Most don’t pay attention and see nothing. This is something normal in their daily life. Many have already encountered cases of extortion, some have been exploited and some have exploited others. Little things like that are just entertainment for the eye.
พ่อค้าน้อยสามารถขายข้าวเกรียบได้ถุงหนึ่งในเวลาต่อมา เขาเพิ่งจะได้เงินที่เสียให้ตำรวจไปคืนมาสิบบาทจากการขายของ กำไรหนึ่งถุงได้สองบาท อย่างน้อยวันนี้เขาต้องขายข้าวเกรียบให้ได้สิบถุงจึงจะสามารถหาเงินที่ต้องจ่ายค่าขึ้นขายของบนรถไฟกลับมาทั้งหมดได้ เขาชะเง้อมองไปข้างหน้าอย่างกระวนกระวาย จนตำรวจหนุ่มออกเดินผ่านมา พ่อค้าน้อยจึงเบี่ยงตัวหลบเข้าไปในช่องระหว่างม้านั่ง ตำรวจแฉลบสายตามองแล้วเอ่ยสำทับด้วยเสียงดัง “จะขึ้นจะลงอย่าให้มันเกะกะนัก ถ้ามือไวละก็เอ็งเดือดร้อนแน่…” The young peddler manages to sell one bag of rice crisps a little later. He will get back the ten baht he has lost to the police by selling his wares. His profit is two baht per bag. Today he must sell at least ten bags of rice crisps to get back the money he has had to fork out to be able to come and sell goods on trains. He cranes his neck looking forward anxiously, until the young police officer comes out and walks past him. The young peddler moves aside in the space between seats. The officer’s eyes veer off and look at him and he says in a loud voice, ‘Stay or leave, don’t mess around. If you’re light-fingered, you’ll be in trouble for sure.’
พ่อค้าเล็กทำหูทวนลม ส่งเสียงร้องขายข้าวเกรียบ เดินออกไปอีกโบกี้หนึ่ง ขณะแม่ค้าหญิงเล็กๆ อีกสองคนลนลานเดินเข้ามาในห้องโดยสารที่ตำรวจหนุ่มยืนอยู่ พอเห็นตำรวจเท่านั้น แม่ค้าทั้งสองชะงักกึก หน้าถอดสี ลดตะกร้าในมือลงอย่างอ่อนเปลี้ย มองสบตากัน ยังไม่ทันผวาแอบเข้ากับซอกประตู ตำรวจหนุ่มก็เหลือบเห็นพอดี ทางด้านหลังตำรวจเฒ่าอีกคนเดินขรึมเคร่งมาติดๆ The young peddler pretends not to hear, calls out to sell rice crisps and walks out to another connecting gang- way while two girl peddlers scurrying off enter the carriage where the young police officer stands. Seeing him, the two stop short, grow pale and put down the baskets they were holding wearily, looking at each other. Before they have time to hide behind the door, the young police officer, glancing up, sees them. Another police officer, old and stern-looking, walks right up to them from behind.
“แม่ค้าเถื่อน…” ตำรวจเฒ่าส่งเสียงคุกคามพร้อมชี้นิ้วมายังเด็กหญิงทั้งสอง กลิ่นเหล้าฟุ้งออกมาจากปาก ใบหน้าแดงก่ำ หนวดเฟิ้ม คิ้วดกหนาและดวงตาดุดัน มายืนค้ำหัวแม่ค้าทั้งสองจนสัมผัสเสียงลมหายใจครืดคราดเหมือนวัวคัดจมูก ‘Tax evaders!’ he growls while pointing an accusing finger at the two girls. A strong smell of alcohol comes out of his mouth. His face is ruddy and fierce-looking with heavy moustache and thick eyebrows over aggressive eyes. He stands towering over the two child peddlers, so they can feel his breath as he snorts like a cow through the nose.
ตำรวจหนุ่มหันไปมองผู้โดยสารซึ่งส่วนมากแล้วเพิ่งจะกลับจากการขายแรงงานในเมืองหลวงสู่ท้องทุ่งยามหน้าฝน สู่ฤดูการปักดำ พวกเขาไม่ประสีประสาเรื่องกฎหมายกฎเมืองกันนัก ดวงหน้าซื่อๆ มักจะมีแววตาแห่งความตื่นกลัวแฝงอยู่ด้วยเสมอ บางคนอาจให้ความสนใจจริงจังต่อการทำงานของตำรวจ แต่ก็เป็นเพียงนักดูและนักวิจารณ์ที่ไม่อยากผิดพ้องหมองใจกับตำรวจ เพราะความไม่รู้นั่นเอง บางคราวจึงถูกตำรวจบางคนเล่นตลกเอาง่ายๆ The young police officer turns to look at the passengers who, for the most part, are on their way back from selling their labour in the capital to the fields in the rainy season, the planting season. Those fellows don’t give a hoot about breaking the law. Their honest faces always hide a layer of fear. Some of them are keen on watching the police at work but they are just observers and armchair critics. They don’t want to be on the outs with the cops. It’s because of their ignorance that some cops some- times pull fast ones on them.
“ยังมีอีกมาก พวกนี้เราจะค่อยกวาดล้างกันต่อไป” ตำรวจหนุ่มว่าแล้วก็ออกเดิน ปล่อยหน้าที่ “กวาดล้าง” แม่ค้าเถื่อนให้กับตำรวจเฒ่า ‘There are many others. We must get rid of them all,’ the young police officer says then walks out, leaving the duty of ‘getting rid’ of tax-evading peddlers to the old officer.
“ใครเป็นหัวหน้ากลุ่มของพวกแก…” ตำรวจเฒ่าตะคอก ‘Who’s the leader of your group?’ the old police officer bellows.
เด็กหญิงมองหน้ากัน ไม่ตอบตอนนี้คงไม่มีอะไรดีไปกว่าการแสร้งยิ้มเอาตัวรอด The two girls lower their heads at the same time, don’t answer. For the moment there’s nothing better to do to keep safe than pretend to smile.
“นี่แน่ะ … ทั้งสองคนล่ะ จ่ายค่าภาษีขึ้นขายของบนรถไฟกันหรือยัง ยังไม่ได้จ่ายใช่ไหม เอาละๆ บอกชื่อมา เดี๋ยวจะทำบัญชีแม่ค้าไว้” ‘You two, have you paid the tax for selling on board the train yet? You haven’t, have you? All right, all right, tell me your names, I’ll open an account for you.’
ขณะพูดเขาเหลือบมองไปทางผู้โดยสาร เห็นว่ามีแต่หน้าซื่อๆ ทั้งนั้น จึงลอบถอนใจคลายความกังวล แล้วพยายามดัดเสียงให้นุ่มนวลแต่ลิ้นก็ยังคงแข็ง As he speaks he casts side glances at the passengers, sees nothing but honest faces, so he inwardly breathes a sigh of relief, then he tries to mellow his voice but his tongue is still unwieldy.
“รู้แล้วใช่ไหมว่าต้องจ่ายคนละยี่สิบน่ะ” เขายืดตัวขึ้นยืนตรงๆ ยกมือป้ายเหงื่อที่เยิ้มหน้าผาก “เข้าใจใช่ไหมว่าภาษีน่ะ เขาจะนำไปพัฒนาชาติ” ‘You know, don’t you, that you must pay twenty baht each?’ He straightens up, raises his hand to wipe away the sweat pearling on his brow. ‘You under- stand, don’t you, that it’s a tax? A tax for them to develop the country.’
ตำรวจเฒ่าพยายามพูดออกมาเพื่อให้แม่ค้าตัวเล็กทั้งสองรีบจ่ายเงินโดยเร็ว เพราะขณะนั้นผู้โดยสารหลายคนได้เริ่มให้ความสนใจจนเกินความจำเป็นเสียแล้ว ใบหน้าแดงก่ำของเขาพยายามยิ้มเพื่อแสดงให้เห็นว่าตนเองมีความจริงใจในการปฏิบัติหน้าที่ เขาแบมือผายออกไปข้างๆ พยักหน้าหงึกๆ The old officer tries to speak to have the two little peddlers pay the money promptly because by now many passengers have begun to show more interest than necessary. His bloodshot face is trying to smile to show his eagerness in performing his duty. He shows his empty hands by his side as he nods his head.
“พวกท่านจะเชื่อหรือไม่ก็ตาม ตั้งแต่ผมทำงานมา ผมอยู่อย่างซื่อสัตย์สุจริตในหน้าที่ ไม่เคยเบียดเบียนคอรัปชั่น ผมทำงาน และเอิ้ก…ผม ผมไม่ขูดรีดชาวบ้าน” เขาหยุดพูดเพื่อสังเกตว่ามีคนฟังบ้างไหม ‘Believe it or not, since I started work I’ve done my duty honestly. I’ve never harmed anyone. I’m not corrupt. I work and I – burp – I don’t extort from people.’ He stops speaking to see whether some are listening or not.
แม่ค้าทั้งสองคนคลี่เงินออกมานับแล้วเก็บกำไว้อย่างมิดเม้ม ตำรวจเฒ่าพูดต่อไป หวังจะให้ผู้โดยสารทั้งหลายมองการปฏิบัติของตนในแง่ดี The two girl peddlers pull out their money, count it and then keep it tightly clasped in their hands. The old officer goes on speaking, hoping that the passengers will have a good impression of his performance.
“ทุกบาททุกสตางค์ที่ผมเก็บได้ ผมส่งให้เขาทั้งหมด มันเงินของประเทศชาติ ผมเอาไปกินไม่ลงคอ…” ‘Every single baht I receive I pass on. It’s the nation’s money. I couldn’t possibly keep it for myself.’
เขาชี้มาทางเด็กหญิงทั้งสอง He points at the two girl sellers.
“อย่างพวกนี้ เขาหลบหนีผมมาหลายวันแล้ว ผมรู้…แต่ไม่ต้องห่วงพวกนี้มันรอบจัดทั้งนั้น แต่ไม่เกินฝีมือตำรวจอย่างผมหรอก เอาล่ะๆ บอกชื่อสมาชิกในกลุ่มที่เพิ่งจะมาขายใหม่กันให้หมด แล้วให้แกเป็นหัวหน้า” ‘Like those girls here, they’ve been avoiding me for days, I know … but don’t you worry. They’re all full of tricks, but nothing an old pro like me can’t cope with. Well now, give me all the names of the members of the group who’ve just started to sell, and you’ll be their leader.’
นายดาบตำรวจเคลื่อนตัวไปหย่อนก้นนั่งลงบนที่พักแขนเก้าอี้ ลำตัวขนาดใหญ่โอนเอนไปมา อาจจะเป็นเพราะความเมาหรือแรงสะเทือนของรถก็ได้ เขายกมือข้างซ้ายขึ้นถอดหมวก เผยให้เห็นศีรษะกึ่งล้าน ดึงกระดาษออกมาจากในหมวก จรดปากกาเตรียมเขียน The senior sergeant major moves to park his bottom on a seat armrest, his big frame oscillating sideways, out of drunkenness or because of the train swaying. He raises his left hand to take off his cap, revealing a half-bald head, pulls a piece of paper out of his cap and then a pen and gets ready to write.
“ชื่ออะไร…ถ้าไม่บอกและไม่จ่ายเงินละก็จะจับ” ตำรวจเฒ่าขู่เข็ญเช่นเดียวกับตำรวจหนุ่ม แต่คล้ายว่าเด็กหญิงทั้งสองแลเห็นเป็นเรื่องตลกจึงปล่อยหัวเราะคิกกันออกมา ชั่วระยะเวลาที่ประจันหน้ากัน การหัวเราะอาจจะช่วยให้เธอคลายความประหม่าและความหวาดเกรงลงไปได้บ้าง และคิดเห็นหนทางที่จะเอาตัวรอด ‘Names … If you don’t tell me and don’t pay, you’ll be arrested.’ The old officer threatens in the same way as the young officer did and it seems the two young girls see this as something funny, so they burst out laughing. In a moment of confrontation, laughing helps them reduce their nervousness and fear to some extent and think of a way out of it.
“คนนี้ชื่อแปน หนูชื่ออี๊ด” คนที่ท่าทางกล้ากว่าตอบพร้อมรอยยิ้มทะเล้นก๋ากั่น เธอกำเงินซ่อนไว้ข้างหลัง ‘Her name is Paen; mine is Eet,’ the most daring of the two answers with a cheeky smile. She keeps her money hidden in her fist behind her back.
“เออ … ดีๆ แล้วมีกี่คนล่ะ” ตำรวจผงกหัวทำเสียงนุ่ม ‘Uh … good. And how many of you are there?’ The officer nods, his voice softening.
“แล้วพวกหนูมีกี่คนล่ะ” ‘Well, how many of us are there?’
“อ้าว … ฉันถามนะ อย่ายอกย้อน” ‘Hey, I’m the one asking. Don’t parrot me.’
“เท่าที่เห็นนี่แหละ” ‘Well, as many as you see…’
“ฉันว่ายังมีอีก บอกมา” ‘I think there are others. Tell me.’
“ถ้ามีอีกน้าตำรวจก็ไปจับเอาเองซี…” ‘If there are, go and get them yourself, officer.’
การลงชื่อและทำบัญชีแม่ค้าใหม่เสร็จลง ตำรวจเก็บกระดาษยัดเข้าไปในหมวก แบมือรับเงินจากเด็กหญิงตัวเล็กๆ Registration of the new female ped- dlers completed, the police officer stuffs the paper back into his cap, holds out his hand to receive the money from the little girl vendors.
“เอ่อ … น้าตำรวจขา พวกหนูเพิ่งขายได้ไม่กี่ตังค์เอง วันนี้จ่ายสิบบาทก่อนได้ไหมคะ วันหลังหนูจะให้เต็มเลยค่ะ” ‘Uh, officer … We’ve just begun and made only a few baht. Today can we pay only ten baht? After that we’ll pay you in full.’
เด็กหญิงต่อรอง ตำรวจเฒ่ายื่นหน้าลงมามอง กลิ่นเหล้าฟุ้งออกมาทางลมหายใจ แถมมีเสียงครืดคราดดังแข่งกับเสียงรถไฟด้วย The girls are haggling. The old officer bends his face down to look at them. The smell of alcohol comes out of his breath. Besides, there’s that snorting sound competing with the noise of the train.
“แต่ว่าแกก็ต้องเห็นใจคนที่ต้องปฏิบัติหน้าที่อย่างฉันนะ…” เขาส่ายหน้า ทำท่าเหมือนเอือมระอาพวกแม่ค้าดื้อด้านเสียเต็มประดา แต่ในที่สุดก็พยักหน้า ‘But you must have sympathy for those who must do their duty like me…’ He shakes his head, acting as if he’s utterly fed up with those stubborn female peddlers, but finally he nods his head.
“เอาๆ ไหนๆ ก็ไหนๆ แล้ว วันนี้สิบบาทก็ได้ แต่วันต่อไปพวกเอ็งต้องไม่พลาดนา” ‘All right, enough of that. Ten baht today, but from now on you’ll have to pay without fail, you hear.’
เขายกนิ้วชี้วาดอากาศทำท่าเหมือนจะเคาะลงบนหัวเด็กทั้งสองแล้วรับเงินสิบบาทจากคนหนึ่งใส่กระเป๋า ร่อนมือไปยังอีกคนหนึ่ง He shakes his finger up in the air, as if he wanted to tap the two girls on the head, and then takes the ten-baht from one of the girls and puts it in his pocket and moves his hand in front of the other girl.
“แกล่ะ … เอ้า เอามา” ‘What about you? … Come now, give it me.’
เด็กหญิงแม่ค้าทั้งสองฉวยตะกร้าพลางถอยออกมา ตะกร้ากระแทกกับเก้าอี้ ไข่นกกระทาถุงหนึ่งหล่นลงบนพื้น ตำรวจเฒ่าก้มลงหยิบเอาไว้ยกชูอยู่เบื้องหน้า กระดิกมือแกว่งถุงทำยิ้มน้อยๆ อีกมือหนึ่งยังแบรอรับเงินอยู่ The two female peddlers lift their baskets as they pull back. The baskets bump on a seat. A bag of partridge eggs falls to the floor. The old officer bends down, picks it up, brandishes it in front of his face and swings it with a movement of the hand, his other hand still extended waiting for money.
เด็กหญิงสั่นหน้า ก้าวถอยหลัง The young girl shakes her head and takes a step back.
“ก็ให้แล้ว สองคนสิบบาท” เด็กหญิงคนเดิมพูดเสียงดัง ตำรวจทำท่าหัวเสีย หันมาทางผู้โดยสารที่นั่งใกล้ที่สุด ‘We already gave you. Ten baht for two,’ the same girl says loudly. The police officer looks incensed, turns to the passengers that sit closest.
“ดู คุณดูสิ มันเล่นงานผมอย่างนี้ แล้วจะให้ผมปล่อยมันไว้อย่างไร เด็กพวกนี้ไม่รู้จักหน้าที่หรอก วันหลังถ้าเป็นอย่างนี้อีกก็ต้องเจอกระบอง” ‘Did you see that! Mocking me like this, how can I let them get away with it? Those kids don’t know what duty is. If this happens again, a taste of the truncheon will be in order.’
ผู้โดยสารยิ้มเจื่อนๆ ไม่อยากมีปัญหาระหว่างทางที่จะกลับถึงบ้านอยู่แล้วจึงทำเป็นพยักหน้าเห็นด้วย Some passengers smile sheepishly. They don’t want to have problems on their way back home, so they sort of nod their heads in approval.
“โธ่ … น้าตำรวจ” เสียงเด็กหญิงแหวลั่น “เมื่อสามวันก่อนก็จดชื่อพวกหนูไปหนหนึ่งแล้ว บอกว่าเก็บก่อนอาทิตย์แรกห้าสิบ หนูก็จ่ายไปแล้ว แล้ววันหลังๆ จะวันละสิบ หนูหาเงินได้ก็ให้หนูเอาไปใช้โรงเรียนมั่ง โรงเรียนเปิดก็ไม่ขึ้นมาขายอยู่แล้ว ทีขอหนูหนูให้ได้ แล้วหนูขอมั่งทำไมไม่ได้” ‘My goodness, officer,’ the young girl’s voice bawls out. ‘Three days ago you took down our names already, you told us to pay one week ahead, fifty baht. I paid and then after that it’s ten baht a day. I found the money for you, although I need to use it at school. When the school opens, of course we won’t come and sell. When you asked, I gave, and when I ask, why won’t you give in?’
เด็กหญิงทั้งสองกระชับตะกร้าในวงแขน รถเคลื่อนตัวเข้าเทียบชานชาลา ทั้งสองพรวดลงไป The two girls clasp their baskets to their breasts. The train slows down and stops alongside a platform. The two of them are out in a jiffy.
“แน่จริงก็กระโดดลงมาไล่ให้ทันสิ ไอ้ห่าเอ๊ย … ไข่นกของกูถุงละสิบบาทนะ เอาไปฝากลูกมึงเซ่…” ‘If you’re so great, come down and chase us here, you fucker … My partridge eggs, they’re ten baht a bag. Give them to your son, you bastard.’
เธอทั้งสองวิ่งออกไปทางด้านหลังสถานี ตำรวจเฒ่าลุกขึ้น ร่างใหญ่เทอะทะไปด้วยไขมันโงนเงน เขาอายุมากจึงทำให้เชื่องช้าและหากินยากขึ้น เขายกมือขึ้นลูบหนวดอย่างฉุนเฉียว ยกถุงไข่นกกระทาขึ้นมองแล้วพูดเสียงดังๆ หวังให้คนโดยสารได้ยินกันทั่ว “พวกแม่ค้าเถื่อน ไม่ยอมเสียภาษีผมเหนื่อยที่จะต้องปราบคนพวกนี้…” The two of them run off to the back of the station. The old police officer stands up, his big body shapeless with tottering layers of fat. He’s very old and sluggish and finds it increasingly difficult to earn his keep. He raises his hand and strokes his moustache irritably, lifts the bag of partridge eggs and looks at it then says in a loud voice, hoping all the passengers around will hear, ‘Those peddlers don’t want to pay taxes. I’m tired having to suppress them.’
แล้วตำรวจเฒ่าก็เคลื่อนตัวออกไปทิ้งกลิ่นเหล้าให้ฟุ้งอยู่ชั่วขณะ And then the old police officer moves away, leaving behind the smell of alcohol to float about for a while.
= ‘Mae Kha Thuean’
in Chor Karrakeit 37, 1998
Romna Rocha is the pen name
of Niwat Bunyanurak. Born at the end
of 1964 in Nakhon Si Thammarat
and a former teacher, he is the author
of several collections of poems,
two collections of short stories
and one novel for children.
.romana rocha

In the night – Mahannop Chomchalao

What happens when time runs backward? This poetic, multi-tiered story mixing dream and reality and past and present offers between the lines a reading of current political and social trends. MB

ในราตรี

IN THE NIGHT

 
พระแม่ธรณีEarthgoddess พระแม่ธรณี  

มหรรณพ โฉมเฉลา

Mahannop Chomchalao

 
    TRANSLATOR’S KITCHEN
= =  
แสงสนธยาสีส้มแดงระบายอยู่บนขอบเมฆฝนชั่วครู่ แล้วสีน้ำเงินเข้มข้นของราตรีก็เข้ามาครอบงำพร้อมกับสายฝนโปรยปราย The red-orange rays of dusk outline the rainclouds for a moment and then the dark blue of the night takes over as it begins to drizzle. =clouds
ผู้คนที่ท่าเรือบางตาลงไปมากหลังเรือด่วนลำสุดท้ายจากไป แสงสะท้อนจากกระจกประดับเครื่องบนของอาคารในพระบรมมหาราชวังส่องมลังเมลืองเหมือนเมืองในเทพนิยายอยู่อีกฟากหนึ่ง ระลอกคลื่นจากเรือโยงบรรทุกทรายกลางแม่น้ำหนุนโป๊ะให้ลอยขึ้นลง เสียงเหล็กเสียดสีกันดังเอี๊ยดอ๊าด ลมเย็นชื้นเม็ดฝนพัดเข้ามาจากทางใต้ของลำน้ำ เมื่อเรือเข้าเทียบท่าผู้คนเคลื่อนไหวพลุกพล่านขึ้นอีกครั้ง ผู้หญิงในชุดพยาบาลสีขาวสะอาดก้าวขึ้นมาจากเรือข้ามฟาก เสียงถอนใจของชายท่าทางเหนื่อยอ่อนจากการทำงาน กลิ่นอับเหงื่อไคลวิญญาณเด็กๆ ในชุดนักเรียนที่ยังเดินทางไม่ถึงบ้านตั้งแต่ครั้งโป๊ะล่ม เมื่อหลายปีก่อนปะปนไปกับผู้คน พากันวิ่งเกาะแขนคนนั้นทีคนนี้ที อ้อนวอนให้พากลับไปส่งบ้าน แต่ไม่มีใครได้ยิน เสียงกระหึ่มและแสงสปอตไลท์เป็นลำของเรือหางยาววิ่งไปทางปากคลองบางกอกน้อย เรือข้ามฟากลำเล็กโคลงเคลง เขาก้าวลงแล้วเดินไปท้ายเรือ เพ่งมองแสงสะท้อนหลากสีของไฟจากแหล่งต่างๆ บนพื้นน้ำ แสงสีเจิดจ้าจากไฟโฆษณาของร้านถ่ายรูป แสงทึมๆ ซีดๆ จากตึกโบราณในโรงพยาบาลศิริราชที่หันหน้าออกสู่ลำน้ำ ไฟจากสะพานพระปิ่นเกล้าและรถยนต์บนนั้น แสงตะเกียงเสียงระฆังเรือ เสียงใบเรือสะบัดปลายที่เปียกฝน และเสียงกู่ร้องของลูกเรือในเรือใบสามเสาสัญชาติฝรั่งเศสชื่อ ลัวโซ่ ซึ่งมุ่งหน้าขึ้นไปยังกรุงศรีอยุธยาเมื่อสามร้อยปีที่แล้ว ประกายจากดวงตาของปลาราหูและเงาดำของมันเคลื่อนไปเงียบๆ ใต้น้ำ… The crowd at the pier thins out after the last express boat has left. On the opposite bank, the reflections from the tiles decorating the roofs of the royal palace buildings are iridescent like a town in a fairy tale. Wavelets from the tug boats carting sand in the middle of the river make the pontoons spring up and down in a constant discord- ant shrieking of steel rubbing steel. Cold wind wet with rain droplets comes from the southern end of the waterway. When a boat draws along- side the pier, people jostle for posi- tion once again. A woman in starkly white hospital uniform steps out of the ferry boat. Sighs of a man look- ing tired from overwork. Smell of dry sweat. The souls of children in school uniforms that have yet to reach home ever since the pontoon overturned many years ago mix with the people, clinging to this or that person’s arm, pleading to be sent back home, but no one hears. Engine blaring, spotlight tearing the darkness, a long-tailed boat speeds on its way to the mouth of the Bangkok Noi canal. The small ferry boat is unsteady. He steps in then walks to the rear and stares at the multicoloured reflections of lights from various places on the surface of the water – the glaring lights ad- vertising the camera shop, the dull, pale lights of the old buildings of the Siriraj hospital that front the water- way, the lights from the Phra Pinklao bridge and the cars on it, the lamp rays and bell peals of the boats, the flapping of rain-soaked sails and the shouts of the crew on board the French three-master L’Oiseau on its way to Ayudhya three hundred years ago, the glint in the eyes of the giant stingray and its black shadow moving silently underwater… .royal palace
chao phraya traffic
pinklao bridge

The royal palace at night; Chao Phraya daytime traffic: express boat, sand barges, ferry boat; the Phra Pinklao bridge and, behind it, the Rama VIII bridge…
three-master…and a three-master, but I can’t certify it’s L’Oiseau.

เรือเทียบโป๊ะท่าพระจันทร์ ฝนซาลงเป็นเม็ดฝอยๆ เสียงน้ำจากหลังคาตึกตกลงกระทบกันสาด เขายังเดินอยู่ข้างใต้มัน หลบหลีกผู้คนและร้านแผงลอยขายของที่วางเกะกะอยู่บนทางเท้า เขาหยุดยืนดูอยู่หน้าร้านขายหนังสือ กวาดตาดูหนังสือพิมพ์และวารสาร The ferry draws alongside the Phra Chan pier. The rain falls stead- ily. The water from the roofs of buildings falls on the awnings. He still walks under them, swerving to avoid people and the stalls selling things displayed haphazardly on the pavement. He stops and stands in front of a bookshop, his eyes sweep- ing through the magazines and newspapers. Note the slight change, from ‘boat’ (เรือ) to ‘ferry’ for the sake of continuity.
“มี สยามนิกร ไหม” เขาถามคนขาย ‘Do you have Siam Nikorn,’ he asks the vendor.  
“ไม่มีนี่ครับ” ‘No, we don’t, sir.’  
“งั้น ศรีกรุงรายเดือน” ‘Then Krungthep Monthly?’  
“ไม่มีครับ” ‘No, sir.’  
“สุภาพบุรุษรายปักษ์” Supharpburut Fortnightly?’ See sample cover below.
“ไม่มี” ‘No.’  
“เอกชนรายสัปดาห์” Ekkachon Weekly?’* * All publications of a distant past.
“ไม่” ‘Nope.’  
เด็กสาวในชุดกระโปรงนักศึกษาที่ยืนอยู่ข้างๆ หยิบ แอล ฉบับภาษาไทยแล้วจ่ายเงิน เขาหยิบหนังสือพิมพ์ มติชน กรอบบ่ายขึ้นมาดูวันที่แล้ววางมันลง The young woman in a student’s skirt outfit who stands next to him picks up Elle, the Thai edition, and pays. He lifts the late edition of Matichon, looks at the date and then puts it back down. =suphapburut
เขาเดินผ่านร้านขายของแบบเปิดตลอดยี่สิบสี่ชั่วโมง ขอทานมือกุดนอนเหยียดยาวอยู่ข้างๆ ประตูกระจก ไม่แยแสต่อพื้นซึ่งเปียกแฉะ กระดิ่งกังวานเมื่อประตูร้านเปิด “เชิญค่ะ … รับอะไรดีคะ” ขอทานเคาะขันอะลูมิเนียมลงกับพื้นเสียงดัง He walks past a shop selling things twenty-four hours a day. A beggar with stumps for hands lies sprawled next to the glass door, indifferent to the soaked ground. A bell rings every time the door opens. ‘Welcome. Thank you for your visit.’ The beggar beats his tin tumbler hard on the ground. ‘a shop selling things twenty-four hours a day’: would that be a 7-Eleven by any chance?‘tin’ (ดีบุก) sounds better than ‘aluminium’, hence the change.
ที่ป้ายรถเมล์เขาเข้าไปในตู้โทรศัพท์ กดหมายเลขจากความทรงจำ เสียงสัญญาณเรียกดังครั้งแล้วครั้งเล่า ฟังดูวังเวง เหมือนไกลแสนไกลไม่มีใครอยู่ที่นั่น ไม่มีใครรับสาย At the bus stop he goes inside the phone booth, punches the number he remembers. At the other end, it rings and rings, a lonely sound as if far away, with no one there, no one to pick up the phone.  
เขาออกมาจากตู้เดินมาหยุดหน้าร้านขายแว่นและนาฬิกาที่กำลังจะปิด มองหาเวลาในขณะนี้จากนาฬิกา แต่ในนั้นมีเวลาที่ต่างกันไปมากมาย He steps out of the booth and after a few steps stops in front of a shop selling glasses and watches which is about to close, looks at the current time on the watches but in there the times are wildly at odds.  
“เวลาไหนเล่าที่เป็นความจริง” เขาพึมพำถามตัวเอง ตอนที่เขายังเป็นเด็ก เมื่อไปตัดผมที่ร้านเขามักแปลกใจเสมอเมื่อเห็นเงาสะท้อนของตัวเองหลายๆ คนอยู่ในกระจกเงาข้างหน้าและข้างหลัง เขาหมุนเก้าอี้เล่นพยายามดูเงาข้างหน้าข้างหลังพร้อมๆ กัน แล้วถามช่างตัดผม “ลุงรู้ไหม ผมคนไหนที่ไม่ใช่เงาสะท้อน” ช่างตัดผมหัวเราะ “หนู ว่ากันตามจริงลุงก็ไม่รู้หรอก … แต่คนที่จ่ายเงินค่าตัดผมให้ได้น่ะ น่าจะไม่ใช่เงาสะท้อน” ‘Which time is the correct one?’ he mumbles to himself. When he was a child and went to get a haircut at the barber’s, he always wondered when he saw himself reflected as several persons in the mirrors front and back. He would move the seat to try to see front and back reflections at the same time and then would ask the barber, ‘Do you know which one of me isn’t a reflection?’ The barber would laugh. ‘Actually, I don’t, boy. But the one who pays me for the haircut shouldn’t be a reflection, I reckon.’  
เขาเดินย้อนขึ้นไปตามถนนพระจันทร์ ผ่านหน้าวัดมหาธาตุฯ ไปจนถึงต้นถนนตัดกับถนนหน้าพระลาน ฝนยังคงพรำ เขาหยุดยืนอยู่หน้าประตูไม้ทาสีแดงบานใหญ่ กลิ่นดอกแก้วหอมเย็นแทรกตัวไหลออกมาทางช่องว่างระหว่างประตูกับกำแพง เสียงเครื่องสาย ขลุ่ยและระนาดดังแว่วออกมาจากอดีตกาลหลังประตูนั่นเหมือนอย่างเคย เขาหยุดยืนฟังรู้สึกเสมอมาว่าข้างหลังประตูยังมีชีวิตที่กำลังดำเนินไปในเวลาที่แตกต่างจากปัจจุบัน เหมือนกับเวลาในนาฬิกาที่เดินช้ากว่าเรือนอื่น He goes up Phra Chan Road which skirts Wat Mahathat until it opens onto Na Phra Lan Road which runs the length of the Royal Esplan- ade. It’s still raining. He stops and stands in front of a large wooden gate painted red. The fresh scent of sagebrush comes out of the gap between gate and wall. The sound of string instruments, flutes and xylo- phone comes out of the past from behind the gate as always. He stops and stands listening, feeling as though behind the gate life is being carried out in a time that is different from the present, like time in a watch ticking more slowly than the other watches.

=Phra Chan Rd 

Phra Chan Road (pronounced phra jan)

Na Phra Lan Rd

Na Phra Lan Road

“เธอก็รู้ว่าชีวิตในอดีตเต็มไปด้วยความอยุติธรรมและอันตราย” เสียงผู้หญิงดังมาจากทางข้างหลัง ‘You know that life in the past was full of injustice and danger,’ a woman’s voice says from behind.  
“อย่างน้อยเราก็รู้แน่ชัดว่าจะสู้กับอะไร พวกคณะราษฎร์สู้กับพวกเจ้า เสรีไทยสู้กับกองทัพญี่ปุ่น นักศึกษาสู้กับเผด็จการทหาร ซ้ายสู้กับขวา แต่ตอนนี้ … เราผจญกับศัตรูที่ลื่นไหลและซับซ้อน” เขาพูดแล้วหันไปหาต้นเสียงแต่ไม่เห็น ‘At least we knew clearly what it was we’d be fighting: the People’s Party against the aristocracy, the Free Thais against the Japanese army, the students against military dictatorship, the left against the right, but these days … we are faced with an enemy that’s slippery and confusing,’ he says and then turns to the origin of the voice but can’t see it.  
“ทำไมชอบต่อสู้กันนัก ไม่มีใครรู้หรอกว่าราคาของมันเป็นเท่าไหร่ จนกระทั่งเวลาได้ผ่านไป วันคืนเก่าๆ นั้นไม่สวยงามหมดจดไปทั้งหมดอย่างที่เธอคิด” ผู้หญิงในชุดนอนบางเบามาปรากฏตัวอยู่ข้างหน้า “ฉันนึกอยู่เสมอว่าสักวันหนึ่งจะได้พบเธอที่นี่อีกครั้ง” ‘Why this liking for fighting? Nobody knows its cost until it’s over. The days gone by weren’t always as beautiful as you think.’ A woman in thin pyjamas appears in front of him. ‘I’ve always thought that one day I’d meet you here.’  
เขาจ้องมองดูหล่อนท่ามกลางฝอยฝน “เธอกำลังจะเปียก” เขาว่า He stares at her under the pelting rain. ‘You’re drenched,’ he says.  
“ไม่หรอก ไปกันเถอะ” หล่อนชวน ‘Not at all. Let’s go,’ she prompts.  
เขากับหล่อนออกเดิน They start to walk.  
“ฉันโทร.ไปหา แต่ไม่มีคนรับสาย” เขาบอก ‘I called but nobody picked up the phone,’ he tells her.  
“ฉันหลับแล้วไม่เคยตื่นขึ้นรับโทรศัพท์” ‘I was sleeping and I never wake up to answer the phone.’  
“ทำไมถึงเข้านอนแต่หัวค่ำ” ‘Why did you go to bed so early?’  
“เพื่อจะได้มาดักพบเธอที่นี่ในความฝัน” ‘To wait and meet you here in a dream.’  
“งั้นนี่ก็ … เป็นความฝันของเธอ” ‘In that case … this is your dream.’  
“ตั้งแต่เธอจากไป แล้วหาเธอไม่พบในโลกของการตื่น ฝันเป็นวิธีเดียวที่ฉันจะมาดักพบเธอที่นี่ได้ทุกคืน” ‘Since you left and I couldn’t find you in the world awake, dreaming is the only way for me to wait and meet you here every night.’  
เขาเงียบ ก้มหน้ามองปลายเท้าตัวเอง He is silent, head bent, looking at the tip of his feet.  
“ใครๆ ก็ว่าฉันเหมือนเด็กนักเรียนที่เข้านอนแต่หัวค่ำ” หล่อนหัวเราะขื่นๆ “เธอหายไปไหนมา” ‘Everybody says I’m like a school- girl going to bed at dusk.’ She has a bitter laugh. ‘Where were you?’  
“ข้างนอก” เขาตอบ ‘Outside,’ he answers.  
“เจอสิ่งที่ค้นหาไหม” หล่อนถาม ‘Did you find what you were looking for,’ she asks.  
เขาส่ายหน้า “มีการศึกษาแต่ไม่รู้อะไรเลย มีงานทำแต่ว่างเปล่า เดินทางออกไปหาข้างนอกนั่น แต่ไม่พบอะไรเลย” He shakes his head. ‘I’m educated but I know nothing at all. I’ve got work to do but I’m idle. I went out to search outside but found nothing at all.’  
ทั้งสองเดินทางมาถึงเกาะสามเหลี่ยมกลางถนน ตรงกลางเป็นบ่อน้ำพุล้อมรอบไปด้วยเงาของต้นมะขาม ฝนและลมชื้นทำให้เขาหนาวเยือก เขาจ้องมองหน้าอกเปลือกเปล่าใต้ผ้าอันบางเบา ดูนุ่มนวลและอบอุ่นเหมือนผ้านวมในฤดูหนาว The two of them come to a three- sided traffic island. In the middle is a basin surrounded by tamarind trees. The rain and the wet wind make him feel icy cold. He stares at the breasts naked under the thin material, looking soft and warm like a quilt in the cold season.  
“ฉันหนาว” เขาพึมพำส่งสายตาวิงวอน “หนาวจริงๆ” ‘I’m cold,’ he mumbles, his eyes pleading. ‘Very cold.’  
“เป็นไปไม่ได้ มันเป็นแค่ความฝันของคนคนเดียว” หล่อนตอบเศร้าสร้อย ‘Impossible. It’s only the dream of a single person,’ she answers sorrowfully.  
“ฉันจะไปหาเธอที่บ้าน ปลุกเธอขึ้นมา” ‘I’ll go and see you at home, I’ll wake you up.’  
“อีกไม่นานฉันจะตื่นขึ้นจากเสียงเคาะประตูของชายที่ไม่ใช่เธอ มันเป็นอย่างนี้ทุกคืน ทั้งๆ ที่ฉันปรารถนาให้เป็นเธอ” ‘Before long I’ll wake up at the knock on the door from a man who isn’t you. It’s like this every night, even though I wish it were you.’  
“ฉันเสียใจ … เวลาผ่านเลยไปแล้วใช่ไหม” เขาพูดอย่างสิ้นหวัง หันหน้าไปทางวัดพระแก้ว มองเห็นฟ้าแลบแปลบปลาบอยู่ไกลออกไป ‘I’m sorry … Time has passed, hasn’t it?’ He speaks in despair, turns away in the direction of the Temple of the Emerald Buddha, sees lightning streaking the sky in the distance.  
“อย่าหันหน้าหนีอย่างนั้นสิ เธอจะทำให้ฝันคืนนี้ของฉันเป็นฝันร้าย” ‘Don’t look away like that. You’ll turn my dream tonight into a night- mare.’  
เขานิ่งเงียบ ห่อไหล่เอามือสองข้างซุกไว้ในกระเป๋ากางเกง เท้าก้าวไปเรื่อยๆ บนทางเดินอันกว้างขวางของสนามหลวง เขารู้สึกถึงความชื้นที่แทรกซึมเข้าไปในรองเท้าผ้าใบ มีคนสองสามคนเดินถือร่มสวนทางมา เสียงยางรถกรีดน้ำที่เจิ่งอยู่บนถนน เสียงกระดิ่งและเสียงล้อเหล็กบดรางดังมาจากรถรางที่เลี้ยวมาจากซอยข้างกระทรวงกลาโหมผ่านหน้าศาลหลักเมืองแล้วหายไปก่อนถึงหน้ากระทรวงยุติธรรม He’s still and silent, rounds his shoulders, sinks his hands in his trouser pockets, his feet stepping on the wide walkway of the Royal Esplanade. He can feel the wetness that seeps into his canvas shoes. A few people holding umbrellas walk up to him. Sound of wheels splash- ing on the road. Sound of small bells and steel wheels grinding rails com- ing from the streetcar that emerges from the street sidling the Ministry of Defence, runs past the City Pillar shrine and then disappears before it reaches the Ministry of Justice.

.royal esplanade walkway

The wide walkway of the Royal Esplanade (Sanam Luang)
BangkokCityPillar
The City Pillar Shrine (Lak Mueang)

“คิดถึงตอนที่เราอยู่ด้วยกัน ฉันมีความสุขมาก” ‘I miss the time when we were together. I was very happy.’  
“เธอยังเหมือนเดิม” หล่อนหยุด “คิดถึงอดีตมากกว่าปัจจุบัน” ‘You haven’t changed.’ She stops. ‘Still thinking of the past more than the present.’  
เขาหยุดเดิน He stops walking.  
“จะทำยังไงต่อไป” หล่อนถาม ‘What are you going to do,’ she asks.  
เขาส่ายหัว He shakes his head.  
“โอ๊ะ … เขามาแล้ว” หล่อนอุทาน “เสียงเคาะประตูนั่น” หล่อนพูดรีบร้อน ‘Oh … Here he is!’ she exclaims. ‘That knock on the door,’ she says in haste.  
“เดี๋ยวก่อน” ‘Wait!’  
“ไม่มีประโยชน์อะไรแล้ว … ที่รัก เลิกคิดถึงอดีต เลิกค้นหาสิ่งที่ไม่มีอยู่ กลับมาใช้ชีวิตในปัจจุบัน แล้วมองอนาคต ฉันขอร้อง แล้วฉันจะทำเหมือนกัน จะไม่ฝันถึงเธออีกต่อไป” ร่างของหญิงสาวค่อยๆ เลือนไปจนเขามองไม่เห็น ‘There’s no point any longer … Darling, stop thinking of the past. Stop looking for what doesn’t exist. Go back to living life as it is now and then look at the future. I beg you. And I’ll do the same. I won’t dream of you anymore.’ The young woman’s body fades off gradually until he can no longer see it.  
“เธอไม่รู้หรอกว่าประตูอนาคตมันปิดใส่หน้าข้า” เขาพึมพำ รู้สึกเคว้งคว้างเดียวดาย ‘You don’t know that the door to the future is shut in my face,’ he mumbles, feeling adrift and lonely.  
เขาเดินต่อไป ข้ามถนนตรงหน้าศาลฎีกา ผ่านด้านหลังรูปปั้นพระแม่ธรณีบีบมวยผม ข้ามถนน ข้ามสะพานข้ามคลองหลอด จนถึงหน้าโรงแรมรัตนโกสินทร์ ฝนหยุดตกแล้ว แต่น้ำที่ค้างอยู่บนหลังคาตึกยังตกลงมาบนทางเดิน แมลงสาบวิ่งพล่านอยู่ในเงามืด เขาเดินถึงร้านสกายไฮท์ แล้วตรงเข้าไปที่โต๊ะใต้กันสาด He walks on, crosses the road in front of the Supreme Court, past the back of the image of the Earth god- dess twining her hair, across the road, across the bridge spanning the Lot canal, until he reaches the front of the Royal Hotel. It has stop- ped raining but the water that remains on the roof of the building still drips onto the pavement. Cock- roaches scurry in the darkness. He walks up to the Sky High shop and walks straight to the desk under the eaves. .earth goddess shrine
The Earth goddess shrine

thai supreme court

Thailand’s Supreme Court

“นั่งก่อนสิ” ชายสูงอายุที่นั่งอยู่ทัก เขาไหว้แล้วนั่งลง ‘Sit down,’ the old man who sits there greets him. He bows to him and then sits down.  
ชายชราแต่งตัวภูมิฐานเหมือนผู้ดีเก่าที่จบการศึกษามาจากต่างประเทศ ไว้หนวด สูบไปป์ กลิ่นยาเส้นฉุนปนหอมกระจายอยู่รอบๆ ที่เก้าอี้ข้างๆ มีชายผมยาวแต่งตัวปอนๆ อายุพอกับเขานั่งอยู่ ท่าทางเมาเต็มที่ ตาปรือจนเกือบหลับ The old man is dressed up like an old aristocrat who graduated abroad, sports a moustache and smokes a pipe. The acrid yet pleasant smell of tobacco spreads around. In the next chair is a man with long hair dressed shabbily of about his age looking thoroughly drunk, his eyes hazy, almost closed.  
“เอาเลย รินเหล้าตามสบายหายหน้าหายตา ไปไหนมา” ‘Go ahead: drink as much as you want. You’ve been away for such a long time. Where have you been?’  
“ไปข้างนอกมาครับอาจารย์” เขาตอบแล้วผสมเหล้าให้ตัวเอง ‘I went outside, professor,’ he answers then mixes himself a drink.  
น่าอิจฉา ข้างในนี้มันหายใจหายคอไม่ค่อยออก คนมันเยอะจนเกินไป น่าจะมีสงครามหรือโรคระบาดซะบ้างก็คงดี ‘How lucky you are! Inside here you can’t quite breathe freely. Too many people. A war or an epidemic would do wonders.’ น่าอิจฉา = You make me jealous/envious.ก็คงดี = would be good.
“เป็นไงบ้างครับ” ‘How are you, sir?’  
“ก็งั้น … ยินดีด้วย ทุนนิยมกำลังเขมือบตัวเองไปถึงกระเดือกแล้ว” ‘So-so. Congratulations. Capital- ism is eating itself to the point of gagging.’  
“คงจะอีกนานมั้งครับก่อนที่มันจะกินหมดตัว แล้วเราฝังสังคมนิยมลงหลุมไปเรียบร้อย ที่เหลือข้างหน้าเห็นจะมีแต่สงครามโลกครั้งที่สามแล้วก็ยุคพระศรีอาริย์” ‘It’ll take a long time, sir, before it eats itself up. And we’ve already buried socialism for good. What remains ahead I think is only a third world war and after that the end of the world.’  
“ระวังระบบประสาทของเธอหน่อยนะ เธอเป็นคนหนุ่มที่มองอนาคตในแง่ร้าย แต่ยังไงฉันก็ไม่อยู่รอด้วยหรอก” ชายสูงอายุชูแก้วเหล้าขึ้น “นั่งดื่มยาพิษนี่อยู่ทุกวัน” ‘You should see to your nerves. You’re a young man who looks at the future in a negative way, but I won’t be around to see it.’ The old man raises his glass. ‘I sit drinking this poison every day.’  
“งั้นอาจารย์ก็เห็นเหมือนผม” ‘Then you agree with me.’  
“ฉันอายุมากแล้ว แต่เธอยังต้องมีชีวิตอยู่ต่อไป” ‘I’m old already, but you must go on living.’  
“คนรุ่นอาจารย์ไม่เห็นบอกอะไรเราเลย เราแต่ถลุงทรัพยากร” ‘I don’t see people of your gener- ation telling us anything; we only squander resources.’  
“เรามีสมมุติฐาน แต่มีตัวอย่างไม่มากพอที่จะหาข้อสรุปให้หนักแน่น” ‘We have clues but not enough examples to reach a definite con- clusion.’  
“ทฤษฎีที่ยังไม่สมบูรณ์ตราบจนประเทศของเรากลายเป็นทะเลทราย” ‘Theory will still be imperfect when our country has turned into a desert.’  
“เธอนี่ชอบเยาะเย้ย มองคนในแง่ร้ายและไม่ยอมเชื่ออะไรเลย” ‘You like to make fun, don’t you? You look at people in a negative way and refuse to believe in anything.’  
“เปล่าครับ ผมไม่รู้จะเชื่ออะไรดีต่างหาก ทุกสิ่งซับซ้อนยุ่งยาก ผิดแล้วไม่รู้จะแก้ที่ไหน” ‘Not at all. I don’t know what to believe, that’s all. Everything is so complicated I don’t know where to correct what’s wrong.’  
“แก้ที่จุดเริ่มต้นสิ” ‘Correct at the source.’  
“เป็นความคิดที่ดีครับ แต่จุดเริ่มต้นอยู่ที่ไหน” ‘Good thinking, sir, but where is the source?’  
“เธอพาฉันไปไกลแล้ว … รู้จักนักเคี้ยวแก้วหรือยัง” ชายชราเอื้อมมือไปตบบ่าชายผมยาว ‘You’re taking me too far … Do you know the glass chewer?’ The old man stretches his hand to tap the long-haired man on the shoulder.  
“สวัสดีครับ” เขาทัก ชายนักเคี้ยวแก้วมีท่าทางเหมือนเพิ่งรู้ว่าเขามานั่งอยู่ด้วย ‘Hello,’ he greets. The glass chew- er gives the impression he has just joined in the conversation.  
ชายสูงอายุยื่นแก้วเปล่าใบหนึ่งให้นักเคี้ยวแก้ว The old man gives him an empty glass.  
ชายสูงอายุยื่นแก้วเปล่าใบหนึ่งให้นักเคี้ยวแก้ว ‘Show this comrade of mine, will you.’  
นักเคี้ยวแก้วพยายามปรือตาขึ้น แล้วหน้าก็ปรากฏยิ้มพรายแบบนักมายากล เขาเอาแก้วจรดกับริมฝีปาก หยุดยิ้ม อ้าปากงับแก้ว เสียงดังแก๊ก ปากแก้วแตกออก อย่างช้าๆ และระมัดระวัง เหมือนคนกำลังชิมอาหารร้อนๆ ที่เพิ่งยกจากเตา นักเคี้ยวแก้วค่อยๆ เคี้ยวแก้วที่อยู่ในปากอย่างเนิบนาบ เสียงฟันบดสีกับเศษแก้วฟังดูน่าสยอง นักเคี้ยวแก้วเคี้ยวต่อไปหน้าตาเฉย กลืน แล้วกัดอีกคำ ไม่มีบาดแผล ไม่มีเลือดออก ไม่แสดงความเจ็บปวด เมื่อเริ่มเข้าคำที่สามก็เคี้ยวเร็วขึ้นๆ ราวกับกำลังพึงพอใจในรสชาติของมัน เพลิดเพลินเจริญใจเหมือนกับแก้วเป็นขนมกรุบกรอบ พอถึงก้นแก้วเขาขบเล็มส่วนบางๆ ไปรอบๆ จนหมด แล้ววางลงกับโต๊ะ มันดูเหมือนเบี้ยกลมๆ หนาๆ อันหนึ่ง นักเคี้ยวแก้วใช้นิ้วชี้กับนิ้วหัวแม่มือคีบก้นแก้วขึ้นมา พยักพเยิดเชิญชวนให้เขาลองชิมดู เหมือนมันเป็นอาหารเลิศรสจากแดนไกลที่ไม่มีใครเคยได้กินมาก่อน เขาส่ายหน้า นักเคี้ยวแก้วจึงอ้าปากส่งมันเข้าไปทั้งชิ้น แล้วเคี้ยวแก้วหนาเกือบครึ่งนิ้วได้อย่างง่ายดายเหมือนเคี้ยวก้อนน้ำแข็ง เมื่อกลืนแก้วคำสุดท้ายลงท้อง นักเคี้ยวแก้วก็เอนหลังลงพิงพนัก ตาปรือเหมือนใกล้หลับอย่างเคย The glass chewer tries to prize his eyes open and then his face flashes a smile like a magician’s. He has the glass touch his lips, stops smiling, opens his mouth, which takes in the glass. With a dry crack, the top part of the glass breaks. Slowly and cautiously, like someone tasting food just out of the oven, he chews the glass in his mouth placidly. The crunching of crushed glass sounds revolting. The glass chewer goes on chewing with a bland face, swallows and then takes another bite. There is no wound, no blood comes out, no sign of pain. With the third mouthful, he chews faster as if he’s happy with the taste, taking pleasure as if the glass were a crunchy biscuit. When he reaches the stem, he crushes the thin part thoroughly and then puts what remains back on the desk. It looks like a round thick coin. The glass chewer uses index finger and thumb to pinch the stem and lift it, nods in approval as if to invite him to chew in turn, as if it were delicious food from far away as no one has ever tasted before. He shakes his head. The glass chewer thus opens his mouth and puts the whole piece into it and then chews glass almost half an inch thick with ease as if he were crunching an ice cube. When he has swallowed the last mouthful of glass, he reclines his back against the back of the chair, his eyes half closed as if about the sleep as before. [What follows, you would think, is obviously inspired by that mind freak calling himself Angel and almost Christ: I saw him the other day walking barefoot on broken glass and then having his body flattened to the waist by a steamroller.But no: the whole purpose of this fancy interlude is a pun lost in translation you will find three paragraphs down. How laborious can you be.]
“ก่อนที่จะมาเป็นนักเคี้ยวแก้ว เขาเคยเป็นกวี” ‘Before being a glass chewer he was a poet.’  
“ไม่งั้นเราคงต้องไล่เขาออกจากเมืองแบบที่เพลโต้บอก” ‘Or else he’d have had to be expelled from the city as Plato said.’  
“เขาว่า เคยคิดว่าตัวเองเป็นกวีตั้งแต่เกิด แต่พออายุสามสิบสามเขาค้นพบว่าเขามีบทกวีดีๆ อยู่แค่บทเดียว เขาเลยเปลี่ยนมาเป็นนักเคี้ยวแก้ว ‘He said he thought he was a poet since he was born but when he turned thirty-three, he found that he had produced only one good poem, so he became a glass chewer instead.’ The pun is over ‘glass’ (kaeo) and ‘prose’ (roi kaeo): erstwhile poet turned prose writer (nak khian roi kaeo) or glass chewer (nak khiao kaeo).
“น่าสนใจครับ” ‘Interesting.’  
“ฉันคิดว่าเขาค้นพบกวีนิพนธ์ชิ้นเอกแล้ว โดยไม่ต้องเขียนต้องพูดด้วยซ้ำ ฉันซาบซึ้งจนน้ำตาไหลทุกครั้งที่ได้ยินเสียงแก้วในปากของเขา” ‘I think he’s found his master poem without having to write or speak actually. I’m thrilled to tears every time I hear the glass break in his mouth.’  
“น่าอิจฉา ผมมักจะรู้สึกว่ากำลังหลงทางอยู่ในเขาวงกต หาอะไรไม่พบเลยสักอย่าง” ‘How lucky he is! I have a feeling I’m lost in a labyrinth and can’t find anything at all.’  
“ฉันเองก็เคยหลงทางอย่างเธอ มันเป็นเรื่องธรรมดาของคนหนุ่มเมื่อเวลาผ่านไป เธอจะเลิกคลำหาทางออก แล้วนั่งลงหาความสุขจากสิ่งเล็กๆ น้อยๆ รอบตัว” ‘I too used to be lost like you. It’s something normal for young people. After some time you’ll stop groping for a way out, you’ll sit down and seek pleasure in the little things around you.’  
“ผมทำไม่ได้ครับ ผมไม่เชื่อ ไม่ศรัทธาในอะไรเลย” ‘I can’t do that, sir. I don’t believe. I don’t have faith in anything.’  
“แม้แต่ศาสนาของเราหรือ” ‘Not even in our religion?’  
“ผมสนใจศาสนาครับ แต่ยังปฏิบัติไม่ได้” ‘I’m interested in religion but can’t practise it yet.’  
“ดูอย่างฉัน ฉันใช้วัดกับคำสอนเป็นหลุมหลบภัยทางใจชั่วครั้งชั่วคราว” ‘Look at me. I use the temple and the teaching as pits to avoid mental danger temporarily.’  
“อาจารย์ไม่ละอายใจหรือครับที่รับศีลมาแล้วก็ผิดมัน” ‘Aren’t you ashamed to affirm allegiance to the precepts and then betray them?’  
“ฉันทิ้งศีลไว้ให้พระในวัด ไม่เคยได้เอาออกมาสักที” ‘I leave the precepts to the monks in the temple. I’ve never taken any of them out even once.’  
“อาจารย์สนใจแต่ปรัชญา” ‘You’re only interested in philo- sophy.’  
“คนเราต้องมีศรัทธาอยู่บ้างถึงจะมีชีวิตอยู่ได้นะพ่อหนุ่ม เลือกเอาสักอย่างซิ” ‘We must have some faith in order to live, young man. So choose one.’  
“ถ้างั้นผมคงเลือกศรัทธาในอดีต” ‘In that case, I choose faith in the past.’  
“อดีตมันผ่านไปแล้ว” ‘The past is no longer.’  
“สำหรับผมมันเป็นสิ่งเดียวที่ผมไปถึงได้” เขาบอกแล้วลุกขึ้นเดินออกไปกลางถนนราชดำเนิน ‘For me it’s the last thing I can reach,’ he says and then stands up and walks down the middle of Ratchadamnern Avenue.  
“เฮ้ย” เสียงอาจารย์ร้องอย่างตกใจ “อย่าทำอะไรบ้า” ‘Hey!’ the professor shouts in alarm. ‘Don’t do anything crazy.’  
แสงไฟจากหน้ารถที่กำลังวิ่งสวนมา เสียงแตรดังลั่น แล้วพลันก็มีเสียงปืน กลิ่นดินปืน แสงไฟจากกระสุนส่องแสงขีดเป็นเส้นสีส้มในความมืด เสียงคนร้อง เสียงร้องเพลงของคนจำนวนหมื่น เสียงขวดพลาสติกเคาะกับพื้นถนนเป็นจังหวะ เสียงปืนที่ระดมยิงเข้าไปในมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ เสียงคนกำลังปราศรัยที่สนามหลวง แล้วก็กลายเป็นเวลากลางวัน ไฟกำลังลุกไหม้ตึกที่แยกคอกวัว กลิ่นควันไฟ ความพินาศ Headlights of cars whooshing past, horns resounding, and then there are gunshots, a smell of gunpowder, the flashes from the bullets like orange streaks of light in the darkness. Sound of people shouting, sound of songs sung by ten thousand voices, sound of plastic bottles hitting rhythmically the road surface, sound of guns firing away at inside Thammasat Univer- sity, sound of orators in the Royal Esplanade – and then it’s daytime, fires are consuming buildings at the Khok Wua intersection. Smell of smoke. Destruction.  
เขาหมุนไปรอบๆ เวลากำลังเดินถอยหลัง พระอาทิตย์ขึ้นทางทิศตะวันตกแล้วลับหายไปทางตะวันออก เขามองดู ได้กลิ่น และรู้สึกถึงสัมผัสของกาละที่ผ่านกลับไปอย่างรวดเร็ว สะพานพระปิ่นเกล้าหายไป เสียงปืนลึกลับนัดหนึ่งดังแว่วมาจากในพระบรมมหาราชวัง ตึกทั้งหมดหายไปมืดแล้วสว่าง สว่างแล้วมืด เสียงหวีดหวิวของลูกระเบิดจากเครื่องบินสัมพันธมิตรทิ้งลงมายังฝั่งสถานีรถไฟบางกอกน้อย แผ่นดินสะเทือนเลื่อนลั่น เครื่องบินปีกสองชั้นของฝ่ายกบฏแล่นถลาตกลงไปพังยับเยินกลางสนามหลวง พื้นที่เขายืนเปลี่ยนเป็นหิน เขาเห็นซุ้มประตูช้างรับเสด็จรัชกาลที่ห้าจากยุโรป และพื้นเปลี่ยนเป็นดิน แสงของกลางวันและความมืดของกลางคืนเปลี่ยนเป็นเร็วมากขึ้นเรื่อยๆ จนดูเหมือนไฟเปิดและปิดวัดพระแก้วและพระบรมมหาราชวังหายไป ต้นไม้ขึ้น เก้งกวางวิ่งอยู่ตรงทุ่ง และพื้นกลายเป็นโคลน ไม้โกงกาง ปลาตีน ปู ปลา น้ำเค็มท่วมเข้ามาและสูงขึ้นเรื่อยๆ กลางวันกลางคืนเปลี่ยนเร็วเหมือนไฟกะพริบ เขายืนอยู่ในทะเล ฝั่งเขยิบไกลออกไป คลื่นลมปั่นป่วน ฝนตกลงมาฟ้าผ่า คลื่นปะทะเข้าเต็มหน้า และพื้นโคลนหายไป เขาลอยคอผลุบโผล่อยู่บนยอดคลื่น… He looks around. Time is ticking backwards. The sun wakes up in the west, goes to bed in the east. He looks, smells and feels the contact of time as it recedes fast. The Phra Pinklao bridge disappears, one mys- terious gunshot is heard from inside the Royal Palace, all buildings disap- pear. Darkness and then brightness, brightness and then darkness. The whistling sound of bombs dropped by allied bombers on the Bangkok Noi railway station, the earth quaking, the rebels’ biplane crashing to smithereens in the middle of the Royal Esplanade. The ground on which he stands turns into stone. He sees the archway of the Elephant Gate welcoming Rama V back from Europe and the ground turns to earth. The light of day and the darkness of night alternate faster and faster like a switch pushed open and shut. The Temple of the Emerald Buddha and the Royal Palace disappear, trees spring up, deer run across the fields and the ground turns to mud. Red mangrove trees, mudskippers, crabs, fish. Saltwater floods in and grows higher and higher. Day and night swap as fast as flickers. He stands in the sea, the shore moves over much farther. Falling rain. Thunderbolts. Waves slap him full in the face and the muddy ground disappears. He floats, bobbing on the crests of waves…  
เขากำลังจมลง จมลงไปยังก้นมหาสมุทร มหาสมุทรแห่ง อดีตกาล He’s sinking, sinking to the bottom of the ocean, the ocean of the past.  
=

‘Nai ratree’ in Chor Karrakeit 40, 1998

 
  A native of Bangkok, 50-year-old Mahannop Chomchalao lives in Chiang Dao, Chiang Mai province. He is the author of three collections of short stories and is busy writing a sequel to the second of his two published novels, Nai Omkort Ka-lee (In Kali’s embrace). =mahannop1
Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 475 other followers